Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2013/10447 K.2015/6168

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti

Davacı iş akdinin haksız feshedildiğini ileri sürerek; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, fazla mesai ücreti, vergi iadesi alacağı ve yıllık izin ücreti alacaklarının faizleriyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davanın reddini savunmuştur

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir

2-Somut olayda; yerel mahkemece her ne kadar işveren feshinin haklı olduğu gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatlarının reddine karar verilmişse de red gerekçesi yerinde değildir. Davacı işyerindeki bazı olumsuzluklar nedeniyle yasal şikayet hakkını kullanmış olup, ayrıca işverenin kendisini ölümle tehdit etmesi nedeniyle de yine yasal hakkını kullanarak Cumhuriyet Savcılığına şikayet dilekçesi vermiştir. Bu yasal başvurular nedeniyle çıkan olumsuzlukların sonucu işçiye yükletilemez ve işçi iş akdinin feshi gibi ağır bir yaptırımla bu suretle cezalandırılamaz. Dosya kapsamı itibariyle işçinin yaptığı şikayetler sonucunda işyerinde müfettişlerce denetimler yapılmış ve işçinin haklılığı sübut bulmuştur.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 92/3 maddesi uyarınca iş müfettişlerinin düzenlediği raporlar aksi fesih oluncaya kadar geçerlidir. İşveren işçinin iş akdini haklı nedenle feshettiğini savunsa da haklı feshi ispatlayan herhangi bir delili dosyaya sunamamıştır. Bu nedenlerle davacının kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin kabulü gerekirken reddi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir

3-Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkide kötüniyet tazminatının koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

Belirsiz süreli iş sözleşmesinin taraflarca ihbar öneli tanınmak suretiyle ya da ihbar tazminatı ödenerek her zaman feshi mümkün ise de, bu hakkın da her hak gibi Medenî Kanunun 2 nci maddesi uyarınca dürüstlük ve objektif iyiniyet kurallarına uygun biçimde kullanılması gerekir. Aksi takdirde fesih hakkının kötüye kullanılmış olduğundan söz edilir.

Fesih hakkını kötüye kullanan işveren, 4857 sayılı İş Kanununun 17 nci maddesi uyarınca, bildirim sürelerine ait ücretin üç katı tutarında tazminat ödemek zorundadır. Bahsi geçen tazminata uygulamada kötüniyet tazminatı denilmektedir.

Kötüniyet tazminatına hak kazanma koşulları ve tazminat miktarının hesaplanması açısından, 4857 sayılı Yasada önemli değişiklikler öngörülmüştür. Yasanın 17 nci maddesinin altıncı fıkrasının açık hükmü gereğince, iş güvencesi kapsamında olan işçiler yönünden kötüniyet tazminatına hak kazanılması mümkün değildir.

1475 sayılı Yasada, “işçinin sendikaya üye olması, şikâyete başvurması” gibi sebepler ileri sürülerek iş sözleşmesinin sonlandırılması, kötüniyetin varlığı açısından örnekseme biçiminde sayıldığı halde, 4857 sayılı Yasada genel anlamda fesih hakkının kötüye kullanılmasından söz edilmiştir. Maddenin gerekçesinde de belirtildiği üzere, işçinin işvereni şikâyet etmesi, aleyhine dava açması veya tanıklık yapması nedenlerine bağlı fesihlerin kötüniyete dayandığı kabul edilmelidir.

Tazminat miktarının belirlenmesi de Yasa ile açıklığa kavuşturulmuş, “kötüniyet tazminatının” ihbar önellerine ait ücretin üç katı tutarında olacağı belirtilmiş ve ayrıca ihbar tazminatının da ödeneceği hüküm altına alınmıştır.

Yasanın 17 nci maddesinin son fıkrasındaki düzenleme kötüniyet tazminatını da kapsamakta olup, bu tazminatın hesabında da işçiye ücreti dışında sağlanmış para veya para ile ölçülebilir menfaatler dikkate alınmalıdır (Yargıtay 9.HD. 12.6.2008 gün 2007/21422 E, 2008/ 15336 K).

Somut olayda yerel mahkemece işveren feshinin haklı olduğu gerekçesiyle kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.Davacının yasal haklarını kullanarak, davalı işvereni Bölge Çalışma Müdürlüğü’ne ve Cumhuriyet Savcılığına şikayeti nedeniyle iş akdi işverence feshedilmiştir.İşyerinde çalışan işçi sayısı 30 dan az ise iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayan işçi açısından kötü niyet tazminatının şartları oluşacaktır. İşverenin bu işyeri dışında aynı işkolunda işyeri ve işçi sayısı araştırılarak işçi sayısının 30 kişiden az olması halinde kötüniyet tazminatının belgeleri gerekir. Yazılı gerekçe ile reddi isabetsizdir.

4-Davacının hem yargılama aşamasında hem de temyiz dilekçesine ekli olarak dosyaya sunduğu vizite kağıdında hizmet akdinin başlangıç tarihi 11/01/1997 olarak belirtildiği halde hizmet süresinin 01/04/1998 tarihinden itibaren hesaplanması doğru görülmemiştir

5-Davalı temyizi yönünden ise; davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu fazla mesaileri ile ilgili belgeler de ödemeler görüldüğünden gerekirse bu belgeler davacı işçiye açıklattırılarak ve ödemeler yapılmış ise makbuzu gerekip gerekmediği üzerinde durularak sonucuna göre davacının fazla mesai çalışma ücretinin tespiti gerekirken bu belgelerin değerlendirilmemesi bozmayı gerektirmiştir.

F)Sonuç: