Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2013/14911 K.2015/10548

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının iş akdinin haksız feshedildiğini, alacaklarının ödenmediğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kısmen kabulüne hükmedilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davalıya ait yurt dışı işyerinde çalışan davacının tazminat ve alacaklarının belirlenmesine esas ücret taraflar arasında uyuşmazlık konusudur. Bilirkişi hesap raporunda tanık beyanları ile doğrulanan davacının iddia ettiği ücret ve davalının sunduğu kayıtlardaki ücrete göre seçenekli olarak tazminat ve alacaklar hesaplanmış, mahkemece davalının sunduğu kayıttaki ücret üzerinden hesaplanan tazminat ve alacaklar hüküm altına alınmıştır.

İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 401. maddesine göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Dosya içeriğine göre Dairemiz incelemesinden geçen seri dosyalarda davalının tek taraflı sunduğu kayıtlara göre değil, davacı iddiasını doğrulayan ücrete göre hesaplanan tazminat ve alacakları hüküm altına mahkeme kararları onanmıştır (Dairemizin 2012/15556 vd. esasları).

Yine Yargıtay 22. Hukuk Dairesi incelemesinden geçen dosyalarda emsal ücretin araştırılması gerektiğine yönelik bozma kararı yanında (2012/24179 E), “Davacının hizmet süresi ve vasıflı işçi olduğu dikkate alındığında, iddia ettiği ücret miktarı fazla olmayıp, bu ücret miktarı ile alacakların tespiti gerekirken bu yön dikkate alınmadan işçinin imzası bulunmayan işverenin tek taraflı olarak düzenlediği işyeri kayıtlarına göre işverenin bildirdiği ücret miktarının esas alınarak sonuca gidilmesi de hatalı olduğu” gerekçesi ile bozma kararı verildiği anlaşılmaktadır(2012/23461 E).

Somut uyuşmazlıkta davalı işverenin tek taraflı düzenlediği ve dosyaya sunduğu kayıtlara göre belirlenen tazminat ve alacakların hüküm altına alınması emsal kararlarla çelişki göstermektedir. Bu nedenle diğer emsal dosyalarla karşılaştırılarak davacının kıdemi, mesleği, fiilen yaptığı iş belirtilerek, iş kolu ile ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin araştırılması ve bu araştırma dikkate alınarak ücret belirlenerek davacının tazminat ve alacaklarının hüküm altına alınması gerekirken eksik araştırma ile karar verilmesi hatalıdır.

F) Sonuç: