Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2013/15981 K.2015/11761

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının iş aktinin, davalı tarafından, davacının sendikaya üye olması nedeni ile feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, sendikal tazminat ve işsizlik ödeneği alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, sübut bulduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Fesih tarihinde yürürlükte olan 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. Maddesinin 3. Fıkrasına göre “İşveren, bir sendikaya üye olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, işin sevk ve dağıtımında, işçinin mesleki ilerlemesinde, işçinin ücret, ikramiye ve primlerinde, sosyal yardım ve disiplin hükümlerinde ve diğer hususlara ilişkin hükümlerin uygulanması veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayırım yapamaz”.

Keza 5. Fıkraya göre “İşçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin rızası ile iş saatleri içinde, işçi sendika veya konfederasyonlarının faaliyetlerine katılmalarından dolayı işten çıkarılamaz veya herhangi bir nedenle farklı muameleye tabi tutulamazlar.

Aynı maddenin 6. Fıkrasının birinci cümlesi uyarınca, “işverenin bu fıkra hükümlerine aykırı olarak hareket etmesi halinde, işçinin bir yıllık ücret tutarından az olmamak üzere tazminata hükmedilir.

Madde, sendika üyesi veya sendikal faaliyetlerde bulunan işçiye işverenin iş sözleşmesi devam ederken, farklı davranmayacağını, bu nedenle ayrım yapamayacağını belirtmiş ve bunu yaptırımını öngörmüştür. Ancak madde iş güvencesi hükümlerinden yararlanan işçi açısından sendikal nedenle iş sözleşmesinin feshi halinde, ayrık bir durum getirmiştir.

Buna göre “Sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlerden dolayı hizmet akdinin feshi halinde ise, İş Kanununun 18, 19, 20 ve 21 inci madde hükümleri uygulanır. Ancak, İş Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ödenecek tazminat işçinin bir yıllık ücret tutarından az olamaz”.

Aynı maddenin 7. Fıkrasında İş Kanununun 18. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 18,19,20 ve 21. maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan işçinin sendika üyeliği veya sendikal faaliyetlerden dolayı hizmet akdinin feshi iddiası ile açacağı davada, ispat yükümlülüğü işverende olmak üzere 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun genel hükümleri uygulanır” Bu düzenlemeler çerçevesinde iş güvencesi kapsamında kalan işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında tazminat talep edebilmesi için öncelikle feshin geçersizliği ve işe iade davası açması gereklidir.

Görüldüğü gibi 3 ve 5 fıkrada iş sözleşmesi devam ederken, sendika üyesi veya sendikal faaliyetleri nedeni ile ayrıma tabi tutulan işçinin, bu farklı işlem nedeni ile tazminat isteminde iş güvencesi kapsamında kalan işçi ile kalmayan arasında bir fark bulunmazken, sendikal nedenle fesihte sendikal tazminat isteminde, iş güvencesi kapsamında kalan işçi ile kalmayan işçi arasında bir fark bulunmaktadır.

Bir başka anlatımla, 31. Madde kapsamında iş güvencesi kapsamında kalan işçi için sendikal tazminat; fesih dışında, iş ilişkisinin devamı sırasında yapılan ayırımcılıklar nedeniyle talep edilebilecek bir tazminattır.

3-Somut olayda, iş aktinin fesih tarihi olan 06/10/2011 tarihinde 2821 sayılı Sendikalar Kanunu yürürlükte olup, anılan Yasa’nın 31. maddesi gereğince işçinin sendikal tazminat talep edebilmesi için iş güvencesi kapsamında bulunmaması gerekir. Davacının iş güvencesi kapsamında kalıp kalmadığı belirlenmeksizin sendikal tazminata hükmedilmesi hatalıdır.