Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2013/9627 K.2013/27610

Hüküm süresi içinde davacı ve davalılardan .... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin davalı ... Yapı Malzemeleri şirketinde sigortalı işçi olarak gösterildiğini, ... İnşaat şirketinin davalı belediyeden ihale ile yol çalışmasını aldığını ve bu işi şirkette şartları olmadığı halde davalı ... Yapı Malzemeleri şirketine sözleşme ile verdiğini, ... şirketi ile ...

İnşaat şirketi arasındaki sözleşmenin sona erdiğini ve bu nedenle müvekkilinin işine son verildiğini, ancak davalı ... şirketinin alt işveren olamayacağını, işin gereği uzmanlık gerektiren teknik şartların bu şirkette var olmadığını, ihale alan şirketin işleri tekrar başka bir alt işverene veremeyeceğini, bu durumun 4857 sayılı İş Kanununun 2/6 maddesine aykırı olduğunu, bu nedenler ile davalı ... Belediyesinin asıl işveren ve davalı...

İnşaat şirketinin ise alt işveren olduğunu, Yargıtay uygulamalarına göre işe iade bakımından alt işverenin ve işe iade tazminatları bakımından asıl işveren ile alt işverenin birlikte müteselsilen sorumlu olacağını beyan ederek, müvekkilinin işe iadesine davacının bir ay içinde işe başlatılmaması halinde iş güvencesi tazminatının 8 ay olarak tespitine ayrıca boşta geçen süre içinde 4 aylık ücret ve diğer haklarının tespitine karar verilmesini, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı olmak üzere yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ...

İnşaat şirketi vekili; davacının müvekkili şirketin çalışanı olmadığını ve özlük hakları ve işe giriş çıkışı konusunda müvekkili şirketin doğrudan ve dolaylı hiçbir etkisinin bulunmadığını, sözleşmenin bitmesi ile davacının işine son verilmesi durumunun söz konusu olmadığını, davalı ... şirketinin taşeronluk sözleşmesini ihlal etmesi ve imalatta ayıp ve eksikliklerinin olması nedeni ile sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, davacının çalışmasının 6 aydan az olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili;

davanın fesih bildiriminin davacıya tebliğinden itibaren 1 aylık süre içinde açılmadığını, öncelikle süre yönünden davanın reddini talep ettiklerini, davacının müvekkili belediye çalışanı olmadığını, diğer davalıların çalışanı olduğunu, müvekkili belediyenin ihaleyle iş alan firmalar ile birlikte sorumlu olduğuna dair bir sözleşme ya da benzeri bir belge bulunmadığını, ayrıca ihale yoluyla yaptırılan hizmetlerde işe alım ve işten çıkartma, özlük haklarının belirlenmesi hususlarında müvekkili belediyenin belirleyici durumunun söz konusu olmadığını, bunun ihaleyi alan firmalar ile işçiler arasında gerçekleştiğini,

ihale konusunun sürekli bir iş olmadığını, Yargıtay kararları gereğince anahtar teslimi işlerde alt işveren asıl işveren ilişkisi kurulamayacağının tespit olunduğunu, bu nedenlerle müvekkili belediyeye husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...

Yapı Malzemeleri şirketi vekili; işe iade davasını kabul ettiklerini, davaya cevap dilekçelerinin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde davacının şirketlerinde işe başlamasını beyan etmişlerdir. Cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirkette çalışan sayısı, davanın 1 ay içinde açılması ve en az 6 ay çalışma şartı yönünden dava şartlarının yerinde olmadığını, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, ayrıca müvekkili şirket ile davalı ...

İnşaat şirketi arasındaki sözleşmenin sona erdiğini, Taşeron sözleşmesi 5. maddeye göre davacının işe alındığını ve davalı ... İnşaat şirketi sicil numarasına kaydının yapıldığını, sözleşme bitiminde davacının işten çıkmasıyla müvekkili şirketin hiçbir ilgisinin olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece davanın ... Yapı Malzemeleri İnşaat ve Tic. Ltd. Şti ve ... yönünden kabulüne, diğer davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davacı ile davalı ... vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm, davacının aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-4857 sayılı İş Kanununun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur.

4857 sayılı İş Kanunu ile asıl işverenin, bu Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir.

Bu durumda, ihbar, kıdem, kötüniyet ve işe iade sonucu işe başlatmama tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatili, yıllık izin, ikramiye, pirim, yemek yardımı, yol yardımı gibi tüm işçilik haklarından birlikte sorumluluk esastır. Kanunun kullandığı “birlikte sorumluluk” deyiminden tam teselsülün, dolayısı ile müşterek ve müteselsil sorumluluğun anlaşılması gerekir.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sözedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır. (Dairemizin 09.06.2008 gün ve 2007/40942 Esas, 2008/14420 Karar sayılı ilamı).

Davalı ... ile davalı ... arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, işe iadenin mali sonuçlarından ...’nin de sorumluluğu bulunmaktadır. Buna göre davalı ... hakkında davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.Mahkemece davalı ...’nin davalı ...’nden ihale yolu ile aldığı cadde düzenleme inşaat işini davalı ... Yapı Malzemeleri İnşaat ve Tic. Ltd. Şti’ne devretmesinin muvazaalı bir işlem olduğu yönündeki kabulü yerindedir.

Çünkü alt işverenin ihale yoluyla aldığı iş, alt işverenin asıl işi haline geldiğinden bunu başka bir şirkete devretmesi muvazaalı bir işlem olarak kabul edilecektir. Mahkemece söz konusu husus doğru olarak tespit edilmesine rağmen davacının hangi işverenliğe iade edildiğinin infazda tereddüt oluşturacak şekilde belirtilmemesi hatalıdır. Davacı davalı ... Yapı Malzemeleri İnşaat ve Tic. Ltd. Şti’nde 1218672 sıra numaralı işyerinde sigortalı çalışıyor olarak görünmektedir.

Söz konusu işyerinin unvanının “...”, adresinin ise “... -... Cd. ... ” olduğu aynı zamanda davacının çalıştığı görünen ... Yapı Malzemeleri İnşaat ve Tic. Ltd. Şti aracı olduğu görülmektedir. Her ne kadar davalı ...’nin aldığı işi ... Yapı Malzemeleri İnşaat ve Tic. Ltd. Şti’ne ihale ettiği görülmekteyse de, sigorta bildirgelerinden davalı ...’nin işçisi İsmail Köksal’ın davacının çalıştığı görünen ... Yapı Malzemeleri İnşaat ve Tic. Ltd.

Şti’nin yetkilisi olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre davacının aslında ...’nin işçisi olduğu davacının muvazaalı işlemle ... Yapı Malzemeleri İnşaat ve Tic. Ltd. Şti’nin işçisi olarak gösterildiği, anlaşıldığından davacının ...’ndeki işyerine işe iadesine karar verilmesi gerekir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.