Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/2274 K.2014/15009

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı üniversitede fen edebiyat fakültesinde çeviri bilim bölümünde öğretim görevlisi olduğunu, davacının 20.11.2003-1.6.2012 tarihleri arasında yenilenen belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını, davalı üniversitenin müvekkilinin iş akdini iş sözleşmesini yenilememe kararı ile feshettiğini, fesih gerekçesinin ise kadro fazlalığı olduğunun beyan edildiğini, fesihte son çare ilkesine aykırı davranıldığını, davacının üniversite bilim için üniversite için sayısız işler yaptığını, davacının Rusça derslerinin yanında İngilizce, Almanca ,Çince derslerine girdiğini, feshin geçersiz olduğunu beyan ederek davacının işe iadesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davanın süresinde açılmadığını, davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini, 2012-2013 akademik yılında program müfredatındaki kredi yükümün azaltılması ve bu nedenle davacının ders saatini doldurmayacak olmasından ötürü iş akdinin feshedildiğini, işverenin yönetim hakkı kapsamında işyerinin yönetim ve organizasyonuna ilişkin tasarruflarda bulunma hakkına sahip olduğunu beyan ederek açılan davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/2 maddesi uyarınca “feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir”. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli olduğunu kanıtlayacaktır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir. (04.04.2008 gün ve 2007/29752 Esas, 2008/7448 Karar sayılı ilamımız).

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı(tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı(keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı(ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

Somut olayda davacı davalı Üniversite’nin Rusça Mütercim Tercümanlık Anabilim Dalı’nda öğretim görevlisi olarak çalışmaktayken iş sözleşmesi 2012-2013 eğitim – öğretim yılında program müfredatının 151 krediden 137 krediye düşürülmesi nedeniyle kadro fazlalığı ortaya çıktığı bu nedenle organizasyonel değişiklik ihtiyacı doğduğunu, 2011-2012 yılında güz ve bahar döneminde ders verememesi de dikkate alınarak 2012-2013 ders programı yeniden yapılandırma çalışmaları sırasında ders saatini dolduramayacağı değerlendirilerek başka bir görevde çalıştırılmasının da mümkün olmadığı gerekçesiyle feshedilmiştir.

Fesih nedeninin bulunup bulunmadığı, program müfredatının 151 krediden 137 krediye düşürülüp düşürülmediği, bundan dolayı istihdam fazlalığının doğup doğmadığı, feshin tutarlı uygulanıp uygulanmadığı, davacının yerine veya çalışabileceği pozisyona yeni işçi alınıp alınmadığı,

feshin son çare olması ilkesine uyulup uyulmadığı davacının kendisine uygun başka pozisyonda çalıştırılma imkanının bulunup bulunmadığı konusunda hukukçu, üniversitelerin mütercim tercümanlık alanlarında uzman bilirkişiler eşliğinde gerekirse yerinde inceleme yapılmak suretiyle alınacak rapor sonucunda feshin geçerli olup olmadığına karar verilmesi gerekirken eksik araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.