Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/37806 K.2015/1708

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalıya ait işyerinde 18/01/2007 tarihinde uluslararası tır şoförü olarak çalışmaya başladığını, iş akdinin davacı işçi tarafından 21/01/2010 tarihinde haklı olarak feshedildiğini, davacının yurt dışına ayda 1,5 tam sefer yaptığını, ücretinin asgari ücret + 675 EURO olduğunu ileri sürerek, kıdem tazminatı ile izin ücreti ve ücret alacaklarını talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, iş akdinin davacı tarafından haksız olarak feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dairemizin 02/05/2013 tarih ve 2011/10981 E-2013/13086 K sayılı ilamı ile yerel mahkeme kararı bozulmuştur.

Bozma ilamında özetle;

"1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında kıdem tazminatı hesabına esas teşkil eden ücretin belirlenmesinde uyuşmazlık söz konusudur.

Uluslararası tır şoförü olarak davalı işyerinde çalışan davacı, ücretinin taraflar arasındaki anlaşma gereğince garanti asgari ücret ve sefer başına 450-Euro sefer ücreti olarak ödendiğini yurt dışına ayda 1.5 sefer yaptığını ileri sürerken davalı, taraflar arasında km başına prim ödeneceği konusunda bir anlaşma bulunmadığını,şoförlere seyahat esnasında yemek, sigara vs. harcamalarını karşılamaları için sefer başına harcırah verildiğini, bunun dışında devamlılık arz eden herhangi bir ödeme yapılmadığını,davacının asgari ücret üzerinden tüm ücretlerini eksiksiz aldığını,uluslararası taşımacılıkta çalıştırılan sigortalılara işverence iş seyahatlerini karşılamak üzere ödenecek harcırahlar hakkında 6245 sayılı yasa

hükümlerinin esas alındığını ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 24/2 bendinde vergiden istisna edilecek ücretler arasında hizmet erbabına verilen yol giderlerinin tamamı ile yemek ve yatmak giderlerine karşılık verilen gündeliklerin sayıldığını, 506 sayılı K. 77. maddesi 2. fıkrası ile de harcırah ödemelerinin prime tabi kazançlar içerisinde gösterilmediğini savunmuştur.

Mahkemece bilirkişi raporu hükme esas alınarak dava konusu istekler kabul edilmiştir.

Uygulamada ağır vasıta ve özellikle tır şoförleri bakımından gidilen mesafeye göre yol primi adı altında ödemeler yapıldığı görülmektedir. Çoğunlukla asgari ücret seviyesinde sabit ücret ödenmekte ve ücretin esaslı kısmı belirtilen primlerle sağlanmaktadır. Yurt dışına sefer yapan bir tır şoförünün sadece asgari ücretle çalıştığının kabulü mümkün değildir. Bu itibarla, tazminata esas ücretin tespitinde yol pirimi adı altında yapılan ödemelerin de dikkate alınması gerekir. Dairemiz kararları bu yönde kökleşmiştir. (Yargıtay 9.HD. 07.02.2005 gün 2005/950 E, 2005/3328 K.)

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda tanık beyanları ve yapılan işin niteliği gereği davacı ve davacı gibi yurt dışına sefere çıkan şöförlere sefer başına 450 Euro ödendiği, davacının ayda 1.5 sefer yaptığı buna göre asgari ücret + 675 Euro aylık ücret alarak çalıştığı kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.

Dosya içeriğinde davacının yurt dışına ayda 1.5 sefer yaptığına ilişkin bir delil mevcut olmadığı gibi tarafların delil listesinde dayandıkları davacıya ait pasaport kayıtları, sefer dosyaları da getirtilmemiştir.

Dairemizden geçen davalı işveren aleyhine açılan emsal dava dosyalarında ( İzmir 1. İş Mahkemesine ait 2010 / 99 E ve 2010 / 100 E ) davacıların aynı iddialarda bulundukları ve ayda 1 sefer yaptıkları kabul edilmiştir.

Mahkemece yapılacak iş davacının pasaport kayıtları ve sefer belgeleri getirtilmek suretiyle yurt dışına yaptığı sefer sayıları ve sefere çıktığı ülkeler kesin olarak tespit edilmeli sonucuna göre davacının aylık ücreti belirlenerek dava konusu istekler hesaplanmalıdır.Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

3-Davalı dava konusu yapılan Ocak ayı ücretinin ödendiğini savunarak delil listesinde gösterdiği davacıya ait İNG Bank hesap döküm cetvelinin celp edilmesini istemiştir.

Mahkemece işverenin ödediğini ispat edemediği gerekçesiyle ücret alacağı isteği hüküm altına alınmıştır.

Ödenmediği iddia edilen döneme ilişkin banka kayıtları, hesap döküm cetvelleri getirtilmeden, ücret alacağının ödenip ödenmediği kayıtlara göre belirlenmeden isteğin kabulü hatalıdır.

4-Davacının dava konusu istekleri arasında kullandırılmayan yıllık izin ücreti alacağı da mevcuttur.

Mahkemece, ispat yükümlüsü olan işveren tarafından davacının yıllık ücretli izinlerini kullandığına dair davacının imzasını taşıyan izin belgelerinin ibraz edilmediği belirtilerek istek kabul edilmiştir.

Ancak mahkemece, celp edilen davacıya ait işyeri şahsi dosyasında bulunduğu savunulan izin belgelerine dosya içeriğinde rastlanılmadığından ve davacının işyeri dosyası Dairemize gönderilmediğinden, mahkemenin öncelikle söz konusu işyeri dosyasını ve içeriğindeki izin belgelerini isteyerek tekrar bir değerlendirmeye tabi tutması, yıllık ücretli izinlerin kullanılıp kullanılmadığının tespit edilip, sonucuna göre gerekirse bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle karar verilmesi gerekir. Eksik inceleme ve araştırmayla hüküm kurulması isabetsizdir. " denmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve bozmadan sonra yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının ücret miktarının doğru olarak tespit edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.

Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinde davacının yurt dışına ayda 1,5 tam sefer yaptığını, ücretinin asgari ücret + 675 EURO olduğunu ileri sürmüştür.

Bozmadan önce mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının yurt dışına ayda ortalama 1,5 tam sefer yaptığı, davacının ücretinin asgari ücret artı 675 EURO olduğu, 1 EURO'nun 2.0830 TL olduğu, tazminata esas giydirilmiş günlük brüt ücretin 71,17 TL olduğu belirtilmiştir. Mahkemece iş bu bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulmuştur.

Yukarıda da belirtildiği üzere yerel mahkeme kararı sadece davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Bozma ilamı yukarıda ayrıntılı bir şekilde belirtilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

Bozmadan sonra yapılan yargılama sırasında aldırılan ve mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının yurt dışına bir yıllık bir dönemde 22 (ayda ortalama 1,8) sefer yaptığı, davacının ücretinin asgari ücret + 675 EURO olduğu, 1 EURO'nun 2.0830 TL olduğu, tazminata esas giydirilmiş günlük brüt ücretin 80,80 TL olduğu belirtilmiştir. Mahkemece iş bu bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulmuştur.

Yapılan bu tespitler kapsamında, mahkeme kararı davalının temyizi üzerine bozulduğundan ve davacı temyizi olmadığından davalı lehine usulü müktesep hak doğmuştur.

Mahkemece davalı lehine oluşan usulü müktesep hak ve davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü " yurt dışına ayda 1,5 tam sefer yapıyordum..." şeklindeki beyanı gözetilmeksizin, davacının yurt dışına yıllık 22 (aylık 1,8) sefer yaptığının kabulü ile davacının ücretinin belirlenmesi hatalıdır. Daha aşağı bir miktar belirlenmediği takdirde davacının giydirilmiş günlük brüt ücret miktarı 71,17 TL'yi geçemez. Davalı lehine oluşan usulü müktesep hak ve davacı talebi dikkate alınmaksızın davacının giydirilmiş günlük brüt ücretinin 80,80 TL olarak kabulü ile alacakların bu ücret miktarı baz alınarak hesaplanması bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: