Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/37934 K.2015/8218

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 2012 Nisan ayından beri davalı şirketin sahip olduğu ... adlı kanalda kameraman olarak çalıştığını, 08/01/2013 tarihinde program çekimi için ekiple birlikte giderken geçirdiği kaza sonucu kasığından ve kolundan yaralanan müvekkilinin uzun süre boyunca tedavi gördüğünü ve maddi manevi zarara uğradığını, müvekkilinin raporu devam ederken hastaneden kendi isteği ile işe başlama raporu alarak 2013 Nisan ayında işe başladığını, ortada hiçbir neden yokken müvekkilinin iş sözleşmesinin 09/09/2013 tarihli yazılı bildirimle feshedildiğini,

fesih beyanında afaki olarak şirketin zararda olması nedeniyle küçülmeye gidileceği belirtilmiş ise de bu küçülmenin ne kadar olduğu, işten çıkarılmada hangi kriterlerin göz önüne alındığının belirtilmediği, müvekkilinin en son almış olduğu brüt ücretinin 2.230,78 TL olduğunu iddia ederek davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı işçiye yapılan fesih bildiriminde iş akdinin 10/10/2013 tarihinde feshedileceği bildirildiğini, ancak huzurdaki dava tarihinin 27/09/2013 olduğunu, İş Kanunu'nun 20. maddesinde bir aylık dava açma süresi başlangıcının, feshin tebliğ edildiği tarih olarak gösterilmiş olsa da sürenin, feshin gerçekleştiği tarihte başlaması gerektiğini, usule aykırı olarak açılan davanın reddi gerektiğini beyanla, davacı tarafından açılan iş bu davanın haksız ve kötü niyetli olduğunu, ancak söz konusu feshin geçerli sebeplere dayanan süreli bir fesih olduğunu ve davacının tüm hak edişlerinin kendisine ödendiğini,

işyerinin gereklerinden kaynaklı sebeplerle şirketin küçülme kararı aldığını, usulüne uygun olarak toplu işten çıkarma işlemi yapıldığını, iş akitlerinin feshinin son çare olarak düşünüldüğünü savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/2 maddesi uyarınca “feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir”. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu, daha sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli olduğunu kanıtlayacaktır. Dairemizin kararlılık kazanan uygulaması bu yöndedir. (04.04.2008 gün ve 2007/29752 Esas, 2008/7448 Karar sayılı ilamımız).

Feshin işletme, işyeri ve işin gerekleri nedenleri ile yapıldığı ileri sürüldüğünde, öncelikle bu konuda işverenin işletmesel kararı aranmalı, bağlı işveren kararında işgörme ediminde ifayı engelleyen, bir başka anlatımla istihdamı engelleyen durum araştırılmalı, işletmesel karar ile istihdam fazlalığının meydana gelip gelmediği, işverenin bu kararı tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı (tutarlılık denetimi), işverenin fesihte keyfi davranıp davranmadığı (keyfilik denetimi) ve işletmesel karar sonucu feshin kaçınılmaz olup olmadığı (ölçülülük denetimi-feshin son çare olması ilkesi) açıklığa kavuşturulmalıdır.

Mahkemece alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davalı işverenin mali durumunun kötü olduğu, satışlarının 2013 yılında bir önceki döneme göre 40 kat azaldığı, davalı şirketin süre gelen bir zarar içinde olduğu ve fesihten 6 ay önce ve sonra davacının pozisyonunda eleman alımı olmadığı ve davacının çalışabileceği bir pozisyon bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, davacı vekilinin temyiz dilekçesi ekinde sunduğu ve davalısının eldeki dosyanın davalısı ile aynı olan İş Mahkemesi'nin 2013/1620 esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda,

kameraman olan davacının iş akdinin işletmesel nedenle sona erdirilmesine rağmen fesihten önce ve sonra davalı işyerine kameraman alındığı ve feshin hemen ertesi günü internet ortamında kameraman alımı için ilan verildiği ve bu ilanın kapanma tarihinin 11/10/2013 tarihi olduğu, bu nedenle davalı işverenin feshin tutarlı ve son çare olması ilkesine aykırı davrandığı kanaatinin belirtildiği ve mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiği,

bu raporda belirtilen iş ilanını kapanma tarihinin dosyanın davacısının iş akdinin fesih tarihinin ertesi günü olduğu da dosya kapsamından anlaşılmakla aynı olay için düzenlenen bilirkişi raporları incelenerek aradaki çelişki giderilmek suretiyle sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.