Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/496 K.2014/11244

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili müvekkilinin 46 yıllık basın emekçisi, foto muhabiri ve gazeteci olduğunu, toplamda 35 yıl M..G..de görev yaptığını, emekli olduktan sonra davalı gazetede çalışmaya devam ettiğini, iş akdinin geçerli bir neden olmadan feshedildiğini beyan ederek feshin geçersiz olduğunun tespiti ile davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili davacının iş akdinin müvekkili şirketin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntı ve kısıtlamalar sebebi ile feshedildiğini, ekonomik durum nedeni ile alınan işletmesel kararın tutarlı bir şekilde uygulandığını, davacının yerine yeni bir işçi istihdam edilmediğini, tasarruf tedbirleri çerçevesinde iş akdine son verildiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece 27.11.2013 tarihli celsede iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayandığının ispatlanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış imkanlarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini imkansız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma imkanlarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Somut olayda davalıya ait gazetede foto muhabiri olarak çalışan davacının iş sözleşmesi işyeri faaliyetlerinin daralması, iş hacminin azalması sonucu personel azaltılması gerekçesiyle işletmesel gereklilikten dolayı 31.08.2013 tarihinde feshedilmiştir.

Davalı tarafça fesih öncesi 30.08.2013 ve fesih sonrası 26.09.2013 tarihli organizasyon şemaları fesihten 6 ay önce işe alınanların ve fesih sonrasına ait işe alınanların listesi, 01.01.2013-30.06.2013 dönemi bilançosu sunulmuştur.

Mahkemece organizasyon şemalarından kayda değer bir personel azalmasının görülmediği, işletmesel kararın dosyaya sunulmadığı, davacının hizmetine ne sebeple ihtiyaç duyulmadığı ve işyerinde personel azaltılmasını gerektiren sebeplerin varlığı ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmişse de, söz konusu karar eksik araştırmaya dayanmaktadır.

Öncelikle 30.08.2013 tarihli organizasyon şemasında 217 çalışan bulunduğu, fesihten 26 gün sonrasına ait organizasyon şemasında 212 çalışan bulunduğu görülmekteyse de işletmesel gereklilik nedeniyle tutarlı bir personel azaltımı bulunup bulunmadığı anlaşılamamaktadır.

Bu kapsamda öncelikle deliller toplanmalı, kurumdan fesih öncesi ve sonrası altışar aylık davalının tüm işyerlerine ait sigorta bildirgeleri getirtilmeli, işe alınan ve çıkarılanların görev tanım ve unvanları celp edilmeli, hukukçu, mali müşavir, işletme yönetimi veya insan kaynakları alanında uzman üçlü bilirkişi heyetinden gerekirse keşif yapılmak suretiyle fesih bildiriminde belirtilen iş hacminin daralması olgusunun bulunup bulunmadığı, işletmesel kararın tutarlı uygulanıp uygulanmadığı, fesihte son çare olması ilkesine uygun davranılıp davranılmadığı konusunda alınacak rapor sonucuna göre değerlendirme yapılarak karar verilmelidir.

Eksik araştırmayla karar verilmesi bozma nedenidir.