Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/7097 K.2015/19646

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti

Davacı vekili, dava dilekçesinde, müvekkilinin davalı şirkette 01/07/2001-11/10/2009 tarihleri arasında çalıştığını, en son Akdeniz Bölge Müdürü olarak Antalya'da çalıştığını, işten çıkarılmadan önce kendisine kıdem tazminatının ödeneceği ancak önce ibranameyi imzalamasının gerektiğinin söylenmesi üzerine 09/01/2010 tarihinde ibranameyi imzaladığını, buna rağmen kıdem tazminatının ödenmediğini, müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan yazışmalarda kıdem tazminatının ödenmediğinin açıkça belirtildiğini, davalı şirketin bağlı olduğu Akbank Mensupları Tekaüt Sandığı Vakfına yaptığı müracaata verilen cevapta, müvekkilinin kıdem tazminatına hak kazandığının belirtildiğini iddia ederek, kıdem tazminatının faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının 08.10.2010 tarihli istifa dilekçesi, ile iş akdini sona erdirdiğini, 09.10.2009 tarihinde " ibraname ve taahhütname "yi ihtiraz/kayıtsız imzaladığını, tüm yasal hak ve alacakları kendisine ödendikten sonra Akbank Tekaüt Sandığı’na ait yazıyı 30.10.2009 tarihinde ibraz ederek "kıdem tazminatı" talebinde bulunduğunu, davacının kurumdan aldığı yazıyı işverene işten ayrılmadan bildirmesi ve işten ayrılma başvurusunda emeklilik talebinden bahsetmesi de gerektiğini, davacının talebinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, davacının başka bir işyerinde çalışmak için davalı işyerinden istifa ettiğini,

bu nedenle tazminata hak kazanamayacağını, ayrıca davacının "ibraname imzalanırsa kıdem tazminatının ödeneceğinin söylendiği" iddiasını ispat etmesi gerektiğini, istifanın kıdem tazminatına hak kazandıran nedenlerden olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak; davacının iş akdini istifa ile sonlandırdığı, istifa dilekçesinde belirtilen gerekçenin emeklilik olmadığı kanaati ile davanın reddine karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı, davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe: İş sözleşmesinin işçi tarafından yaşlılık aylığı tahsisi amacıyla feshedilip feshedilmediği ve buna göre kıdem hakkının doğup doğmadığı konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 120. maddesi yollamasıyla, halen yürürlükte olan 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının dördüncü bendinde, işçinin bağlı bulunduğu kurum veya sandıktan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla ayrılması halinde, kıdem tazminatına hak kazanılabileceği hükme bağlanmıştır.

O halde anılan hüküm uyarınca, fesih bildiriminde bulunulabilmesi için işçinin bağlı bulunduğu kurum veya sandıktan yaşlılık, emeklilik, malullük ya da toptan ödemeye hak kazanmış olması şarttır. Bundan başka işçinin bağlı bulunduğu kurum ya da sandığa bahsi geçen işlemler için başvurması ve bu yöndeki yazıyı işverene bildirmesi gerekir.

Böylece işçinin yaşlılık, emeklilik, mamullük ve toptan ödeme yönlerinden bağlı bulunduğu mevzuata göre hak kazanıp kazanmadığı denetlenmiş olur. Öte yandan işçinin, sosyal güvenlik anlamında bu hakkı kazanmasının ardından, ilgili kurum ya da sandığa başvurmaksızın kıdem tazminatı talebiyle işyerinden ayrılması ve bu yolla hakkın kötüye kullanılmasının önüne geçilmiş olur.

İşçi tarafından bağlı bulunduğu kurum ya da sandıktan tahsise ya da tahsis yapılabileceğine dair yazının işverene bildirildiği anda işverenin kıdem tazminatı ödeme yükümü doğar. Faiz başlangıcında da bu tarih esas alınmalıdır.

4447 sayılı Yasanın 45 inci maddesi ile 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin birinci fıkrasına (5) numaralı bent eklenmiştir. Anılan hükme göre, işçinin emeklilik konusunda yaş hariç diğer kriterleri yerine getirmesi halinde kendi isteği ile işten ayrılması imkânı tanınmıştır. Başka bir anlatımla, sigortalılık süresini ve pirim ödeme gün sayısını tamamlayan işçi, yaş koşulu sebebiyle emeklilik hakkını kazanamamış olsa da. anılan bent gerekçe gösterilmek suretiyle işyerinden ayrılabilecek ve kıdem tazminatına hak kazanabilecektir. Ancak, işçinin işyerinden ayrılmasının yaş hariç emekliliğe dair diğer kriterleri tamamlaması üzerine çalışmasını sonlandırması şeklinde gelişmesi ve bu durumu işverene bildirmesi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta; davalı işveren nezdinde bölge müdürü olarak çalışan davacının 506 sayılı yasanın 20.maddesi kapsamında kurulan, mensubu olduğu Akbank Mensupları Tekaüt Sandığı Vakfı’na 07/10/2009 tarihinde 1475 sayılı yasanın 14. maddesinin 5. bendinde ki şartları yerine getirip getirmediğini sorduğu ve ertesi günü 08/10/2009 tarihinde bir sebep bildirmeden, istifa ettiği anlaşılmaktadır.

Davacının 07/10/2009 tarihli dilekçesine yazılı cevap daha sonra verilmiş ve davacının dilekçe tarihinde, yaş hariç yaşlılık aylığı koşullarını taşıdığı anlaşılmıştır.

İstifadan bir gün önce ki tarih itibariyle yaş hariç emeklilik koşullarını taşıyan davacının, 1475 sayılı yasanın 14/5 maddesi uyarınca kıdem tazminatına hak kazandığı, istifa dilekçesinde sebep bildirilmemesinin, bu gelişme karşısında doğan bu hakkı ortadan kaldırmayacağı, yasal hakkını kullanan davacının daha sonra yeni bir işe girmesinin kötü niyetli bir davranış olmadığı, Anayasal çalışma hakkını kullandığı, davacının yeni iş bulduğu için ayrıldığının kanıtlanamadığı anlaşıldığından, davacının kıdem tazminatı talebinin kabulü gerekirken, yerinde olmayan gerekçe ile reddi hatalıdır

F)Sonuç: