Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/7679 K.2014/9268

Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalılardan T.C. Ç.. B.. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Bakanlıktan Tuzla Devlet Hastanesinde faaliyet yürüten davalı firmaya ait işyerinin girdiği iş kolunun tespitinin istendiği, yapılan inceleme sonucunda bahse konu işyerinin iş kolları tüzüğünde 17 sıra numaralı iş kolu olan; ticaret, büro ve eğitim ve güzel sanatlar iş kolunda yer aldığının tespit edildiği,

tespit yapılan hastanede davalı firmaya bağlı olarak çalışan işçilerin yardımcı sağlık hizmetlerinde görev yaptığı, bu kişilerin işe alınması ve çıkartılması ile denetimi ve gözetimi ve ayrıca çalışma şartları gibi işverenliğe ait tüm yetkilerin asıl işverenlikçe kullanıldığı işçilerin hastaların filme veya ameliyathaneye ve tahlillerinin de laboratuara götürülmesi işlerini yaptıkları, hastanelerin sağlık iş koluna girdiği, hastanelerde yapılan bazı işlerin ihale yoluyla başka şirketlere verilmiş olunmasının yapılan işi ve işyerini değiştirmediği,

personel yetersizliği nedeniyle ihaleye verilen şirketin sermayesinin aldığı bir aylık istihkakı bile geçmediği, asıl işveren ile alt işveren arasındaki ilişkisinin muvazaya dayandığı, ihale şartnamesinde yer alan sağlık işine ait ünvanların farklı bir iş gibi tanımlandığı, alt işverenlik uygulamasındaki asıl amacın maliyeti düşürmek olduğu, alt işveren şirketlerin sürekli ünvan değiştirdiği ancak çalışan işçiler ile yapılan işin aynı kaldığı Bakanlıkça benzer işlerin muvazaalı olduğunun kabul edildiği hususları ile davalı Ç..

B..nın 18 Eylül 2012 tarih ve 28415 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2012/54 karar nolu iş kolu tespit kararında yer alan şirket tarafından hizmet ihalesi ile alınan İstanbul Tuzla Devlet Hastanesinde yapılan işlerin 17 nolu ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar işkoluna girdiğine dair kararın iptali ile bu işyerlerinin ve yapılan işlerin İş kolları Tüzüğünün 24 nolu sağlık işkoluna girdiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı Bakanlık vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı firmanın Tuzla Devlet Hastanesinde ihale yoluyla aldığı işte veri hazırlama ve kontrol işletmenliği hizmeti işini yaptığı, konuyla ilgili olarak Bakanlık tarafından yapılan tespitin usul ve yasaya uygun olduğunu savunmuş, diğer davalılar davaya karşı herhangi bir beyanda bulunmamışlardır. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı firmaca sözleşmede belirlendiği üzere veri hazırlama ve kontrol işletmenliği işini üstlenildiği, ancak keşifte yapılan inceleme ve tespitler neticesinde işyerinde bu işin haricinde hasta nakli, muhtelif tahsile konu laboratuarlara götürülmesi, hasta yataklarının düzenlenmesi ilaç temini, temizlik ve çay ocağı işleri gibi sözleşme kapsamında yer almayan bir kısım işlerinde yapıldığının tespit edildiği,

bu işlerin ise asıl işverenlikle yürütülmekte olan sağlık işleri kapsamında kaldığı , ihale ile üstlenilen işlerin dışında kalan söz konusu işlerin ise davalı firma çalışanları tarafından yapıldığı, davalı firma bu işyerindeki baskın olan faaliyeti de meydana getirdiğinin tespit edildiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı davalı T.C. Ç.. B.. temyiz etmiştir. E) Gerekçe:

İşkolu tespit davalarında her işverenin işyerinin bağımsız işyeri olarak kabul edilip o işyerinde yapılan işlerin niteliği itibarıyla işkolu tespiti gerekir. Alt işverenin işkolu tespiti asıl işverenin yaptığı işe göre belirlenmez. Alt işverenin işkolu tespiti asıl işverenden ayrı olarak yapılmalıdır. Alt işverene ait işyerinde yapılan işlerin, asıl işverene ait işyerinde yapılan işlere yardımcı iş olarak değerlendirilmesi de doğru olmaz.

Bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin dahil olduğu işkolundan sayılır kuralı, bir işyeri sınırları ve organizasyonu içerisinde yürütülen işler için önem taşır. Yoksa birbirinden ayrı işyerlerinde asıl iş yardımcı iş kavramı geçerli olmaz. Çünkü İşkolu tespitinde birim olarak “işyeri “ esas alınır. İşyeri organizasyonu içerisinde asıl işin gerçekleşmesini sağlayan diğer işler ise yardımcı işlerdir.

Davalı şirketin ihaleyle iş aldığı hastanede çalıştırdığı işçilerin hangi adla çalıştırılırsa çalıştırılsın doğrudan sağlık işkoluna giren işleri yaptıkları iddia edilmektedir. Bu sebeple işçilerin fiilen yaptıkları işin belirlenmesi noktasında, uyuşmazlık konusu işkollarında yapılan işler bakımından uzman bilirkişilerle işyerlerinde keşif yapılmalı ve bilirkişilerden rapor alınmalıdır.

Ağırlıklı iş belirlenirken de işçilerin hangi işleri yaptıkları, birden fazla iş yapılıyorsa işçilere göre istatistiksel verilerin nasıl olduğu, bir işçi birden fazla iş yapıyorsa ayrı ayrı zamanının ne kadarını söz konusu işlere ayırdığı, yaptığı işler bakımından eğitim almasının gerekip gerekmediği, gerekiyorsa bu eğitimin verilip verilmediği, hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışan alt işveren işçilerinin üstlenilen işleri yapmak için yeterli olup olmadıkları gibi kriterler dikkate alınmalıdır.

F) Sonuç: