Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2014/8592 K.2014/12229

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, Belediye’nin sendikanın üyesi olan işçilerin ücretlerinden kestiği sendika aidatlarını bir ay içinde sendikaya ödemesi gerektiği halde ödemediğini belirterek 1.000,00 TL sendika aidat alacağının ait oldukları aylardan bir ay sonra başlayacak işletme kredisi faizi ile birlikte, 28.10.2010 tarihli dilekçesi ile de sendika aidat alacağını 24.611,30 TL daha artırarak istemlerini 25.611,30 TL ye yükselttiklerini, dava esnasında ödenen 49.923,83 TL’lik kısmın kesildikleri tarihten itibaren ödeme tarihine kadar işleyecek faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın haksız olduğunu, tüm alacaklarının müvekkili tarafından ödendiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Mahkemenin ilk kararı dairemizin 2011/50158 Esas 2012/17982 Karar sayılı ilamı ile özetle “Dosyaya getirtilen, sendika ile işveren arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmeleri’nde sendika aidatlarının ne şekilde ve hangi sürede davacı sendika adına yatırılacağı ayrıntılı ve açık şekilde düzenlenmiştir. Dosya kapsamından; davacı Sendikanın 15.01.2005-14.02.2006 dönemine ilişkin Yasa ve toplu iş sözleşmeleri uyarınca üyesi olan işçilerin listesi, aidat miktarı ve banka hesap numarasını davalı işverene göndermiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda her bir dönem aidat alacağının Toplu İş Sözleşmeleri’nde belirtilen tarihten itibaren faizine karar verilmesi gerekirken, hesap edilen alacaklar yönünden dava ve ıslahla artırılan kısım için ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi hatalıdır.

Bundan başka, borçlu faiz ve masrafları ödemede temerrüde düşmüşse yaptığı kısmi ödeme öncelikle gecikmiş faiz ve masraf borçlarına mahsup edilecektir. Hukuk Genel Kurulunun 27.09.2000 tarih ve 2000/12-1148 Esas, 2000/1193 Karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere, Borçlar Kanununun 84 üncü maddesi gereğince, ödemelerin öncelikle asıl alacaktan düşülebilmesi için, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmemesi zorunludur.

Gecikme ve alacaklının iradesini açıklaması halinde, ödenen kısmın öncelikle faizden düşülmesi gerekir ise de, davacı tarafından ödemeye ihtirazı kayıt konulmaması ve ıslah dilekçesi ile 49.923,83 TL’lik kısmın kesildikleri tarihten ödeme tarihine kadar işleyecek faizi ile istenmesi karşısında; yapılan ödemelerin asıl alacak için kabul edildiği anlaşılmış olup ödenen 49.923,83 TL’nin faizi yönünden davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yukarıda açıklandığı şekilde ödenen miktar yönünden de Toplu İş Sözleşmeleri’nde belirtilen temerrüt tarihlerinden ödeme tarihine kadar faiz hesaplanmalıdır.

Öte yandan en son dönem Toplu İş Sözleşmesi 01.03.2004 - 28.02.2006 yürürlük sürelidir. Bu dönemden sonra davalı belediye ile başka bir sendika arasında TİS imzalanmıştır.

Mahkemece 15.02.2006 -28.02.2006 tarihleri arası dönem için bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulmuştur. Aidat alacakların ait oldukları aylara göre dönem dönem hesaplanması gerekir. TİS yürürlük süresi dikkate alındığında en son dönem olan Şubat 2006 ayına ait aidat alacağı yönünden, ayın yarısının hesaplamada dikkate alınmadığını belirtilen rapora itibar edilerek karar verilmesi hatalıdır.

Bu nedenlerle kabul edilen üyelik aidatı ve ödeme nedeni ile faizi istenen miktar yönünden alacak dönemi ay ay tespit edilerek, her bir aya ait üyelik aidatı miktarı, ayın tamamı dikkate alınarak ve takip eden dönem de aynı şekilde belirlenerek sonuca gidilmelidir.” gerekçesiyle bozulmuştur.

D) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, dairemiz bozma ilamına uyularak toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, TİS 12.maddesinde "işverenin 2821 Sayılı Kanunun 61.maddesi hükümleri ve sendika ana tüzüğünün 6.maddesi uyarınca sendikaca bildirilecek üyelerin aidatlarını ve diğer kesintilerini bordrodan keserek sendikaca gösterilen banka hesabına her ay yatırır." şeklindeki düzenleme ile ödeme tarihi taraflarca kararlaştırılmış olduğundan bordro ile kesilen miktarların kesildiği ayı takip eden aybaşı itibariyle yatırılması gerektiğinden ve bordrolar her ayın 15' i itibariyle düzenlendiğinden,

takip eden ayın 15' i tarihi temerrüt tarihi kabul edilerek faiz hesaplaması her bir aya ait miktarlar esas alınmak suretiyle toplam işlemiş faiz miktarının 17.639,78.-TL olduğu; ödenmeyen 15.12.2005-28.02.2006 dönemine ilişkin ödenmeyen ve davacı sendikanın talep edebileceği aidat alacağının ise 25.608,61.-TL olup, bu miktarı oluşturan her bir ay için aylık sendika aidat alacaklarına belirtilen temerrüt tarihlerinden itibaren 2821 Sayılı Kanunun 61.maddesi gereğince en yüksek işletme kredisi oranında faiz yürütülmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.