Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/10315 K.2015/18411

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı, işveren feshine konu olayların gerçeği yansıtmadığını, esasen tüm sorunların işten çıkarılmadan 3-4 ay önce yönetimin değişmesi ile bir kısım işyeri çalışanlarının usulsüz tekliflerini kabul etmemesi nedeniyle haksız isnatlarda bulunulmasından kaynaklı olduğunu, iş akdinin haklı veya geçerli bir neden olmaksızın feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacı işçinin Kasiyer 3 olarak 01.12.2011 -06.12.2012 tarihleri arasında çalıştığını, pozisyonu ve görevi gereği, öncelikle kasa hesaplarının doğru ve gerçeğe uygun olarak tutması gerekirken ve işletmede sürekli olarak şüpheli transfer, ödenmez hesabı kapattığı, fazla tahsilat yaptığı, bu konulardaki savunmalarında olayı saptırarak haksız şekilde üstlerini suçlayarak gerçeğe aykırı beyanlarda bulunduğunu, davacı işçinin masalardan tahsil edilen çeklerle ilgili gerçekleştirdiği usulsüz uygulamaların haksız kazanç sağlamaya yönelik olduğunu ve ... işletmesinin prestij kaybına uğramasına neden olduğunu,

davacı işçinin çalıştığı hemen her gün benzer şekilde şüpheli işlemleri olduğunun anlaşıldığını. 04.12.2012 tarihinde yazılı savunmasının talep edildiğini, aynı gün savunmasını ve ek savunmasını sunduğunu, savunmalarının ... işletmesi tarafından kabulünün mümkün olamadığını, davacı işçinin iş sözleşmesi fesih bildirimini imzadan imtina ettiğinden fesih bildiriminin Beşiktaş 3. Noterliğinin aracılığı ile 06.12.2012 tarihinde 36408 yevmiye numaralı ihtarname ile ....

Yayıncılık şirketi tarafından davacı işçiye tebliğ edildiğini, iş sözleşmesinin İş Kanununun 25/II-e maddesi uyarınca haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalının 03.05.2013 tarihli dilekçesinde davacının usulsüzlükleriyle ilgili evrakların (adisyonlar, kredi kartı slipleri, vb.) sunulduğunu, bu işlemlerle genelde müşterilerden fazla tahsilat yapılmış olduğu, örneğin, 21.09.2012 tarihinde 63 numaralı masaya ait A-834560 numaralı adisyon 166.-TL tutarında olmasına rağmen 174.-TL kredi kartı ile 2 parça halinde, yine aynı tarihte 2.797,50.-TL tutarındaki adisyon kredi kartı ile 2.997,77.-TL tahsil edildiğinin görüldüğü,

ancak yapılmış olan bu fazla tahsilatların kredi kartı ile yapıldığından davacı işçinin zimmetine geçirmesinin mümkün olamayacağı, kredi kartı tutarlarının davalı şirketin banka hesaplarına yatırıldığı, davalı tarafın iddia ettiği üzere yapılan fazla tahsilatların nakit ödemeler ile kapatılması durumunda bunun sadece kasiyer görevlisi ile mümkün olamayacağı, diğer çalışanların da dahil olması gerektiği, çünkü bu gibi işletmelerde garsonların siparişleri girdiği ve takip edildiği “Micros” denilen veya benzeri yazılımların kullanıldığı, bu yazılımlar sayesinde garsonların girmiş olduğu siparişlerin mutfak görevlilerine anında iletildiği,

garsonların bu sistemdeki sipariş bilgilerine göre hesap alarak kasaya ilettikleri ve kasa görevlisinin buna göre tahsilat yaptığı, yöneticilerin sistem üzerinden siparişin bütün süreçlerini tahsilata kadar takip edebildiği, bu gibi sistemlerin bulunduğu işletmelerde kasa görevlisinin (kasiyer) tek başına usulsüzlük yapabilmesinin mümkün olamadığı, ancak hata yapılmasının her zaman mümkün olabileceği, ayrıca, yönetici ... tarafından ... isimli şirket çalışanına gönderilen 08.11.2012 tarihli kasa kapanışları konulu elektronik postada, bir misafirlerinden telefon geldiği,

yapılan ödemede adisyon tutarından yaklaşık 201,00.-TL fazla çekildiği (kredi kartı ile) misafirin fazla çekilen tutarı geri istediğinin belirtildiği, davacı işçinin usulsüzlük yaptığına ilişkin kanıya varılamadığı, buna karşılık, davacı işçinin yürüttüğü kasiyerlik işinin niteliği, çeşitli tarihlerde düzenlenen tutanaklara konu olaylar sebebiyle işyerinde olumsuzlukların ortaya çıkması, feshe esas alınan ihlalin gerçekleşme şekli, davacı işçinin işyerinde çalışan diğer kişilerle sorunlarının olması,

adisyon ve faturalar, mail yazışmaları, davacı işçinin yazılı savunmaları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davalı işveren açısından iş ilişkisinin devamı için gerekli olan güvenin sarsıldığı, elverişli objektif olay ve vakıalara dayanan güçlü bir şüphenin bulunduğu, davalı işveren açısından geçerli fesih sebebi olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

D) Temyiz: Kararı taraflar temyiz etmiştir. E) Gerekçe: İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır.

İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur.

Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

Dosya kapsamından; Mahkemece bilirkişi incelmesindeki tespitlere göre işveren feshinin haklı nedene dayanmadığı kabul edilmiş, ancak davacının feshe konu edilen eylemlerinin işyerinde ne şekilde olumsuzluklara yol açtığı ve iş ilişkisinin işveren açısından devam ettirilemez hal alıp almadığı açıkça tespit edilmeden feshin geçerli nedene dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Bu gerekçe, mevcut delil durumu itibariyle yeterli değildir.

Mahkemenin, hükme esas aldığı bilirkişi raporuna göre davacıya isnad edilen kasa hesaplarının doğru ve gerçeğe uygun tutulmaması, işletmede sürekli olarak şüpheli transfer, ödenmez hesabı kapatması, fazla tahsilat yapması gibi eylemlerin işletmede kullanılan sistem ve davacının görevi dikkate alındığında mümkün olmadığının tespiti karşısında, Mahkemenin uyuşmazlıkta elverişli objektif olay ve vakıalara dayanan güçlü bir şüphenin varlığına ilişkin yapılan saptaması yerinde değildir.

Bu durumda Mahkemece yapılacak iş, geçerli nedeninin kabulünü gerektirir davacı eylemlerinin somut olarak ortaya konulması, iş ilişkisinin çekilmez hal alıp almadığının belirlenmesi için tarafların bildirdiği tanıkların dinlenilmesi ve sonucuna göre feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığının açıklığa kavuşturulması gerekir. Eksik inceleme ile sonuca gidilmesi hatalıdır.

F) Sonuç: