Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/11091 K.2017/11161

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının belirlenen ağır hedefleri tuttrması için baskı yapıldığını ve sadece son 2 yıldır yıllık 150 saat fazla mesai ücretinin aylara dağıtılarak ödendiğini, bu şekilde fazla mesai yaptığını, çalışma saatlerinin ortalama 08:00-20:30 olup, bazı günler 22:00/23:00 saatlerinin bile geçildiğini, öğle yemeği için yarım saatten az ara verildiğini, bunun dışında yoğun çalışıldığını ve bazı hafta sonlarında da çalışıldığını ileri sürerek fazla mesai ücreti alacağını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, tüm alacaklarını aldığını, fazla mesai talimatı verilmediğini, davacının yönetici olduğunu, iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bordroları ihtirazi kayıtsız imzaladığını, davalıda haftalık çalışma saatinin 22/09/2003 tarihinden itibaren 40 saatten 42,5 saate çıkarıldığını, buna göre de çalışma saatlerinin 08:30-18:00 ayrımı olduğunu, kabul olmamakla birlikte bu duruma göre fazla süreler ile çalışma ve fazla çalışma olgusunun gözetilmesi gerektiğini, izinli sürelerin de mahsubu gerektiğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, 31/12/2011 tarihinde imzalanan sulh sözleşmesi incelendiğinde; davacının fazla mesai haklarını saklı tutarak sözleşmeyi imzaladığı anlaşılmakla fazla mesai alacağı talep edebileceği, tüm dosya kapsamı ile davacının 02/12/1997-31/12/2011 tarihleri arasında davalı bankada çalıştığı, zamanaşımı itirazı nedeni ile 03/05/2007 tarihinden öncesine ait fazla mesai alacaklarının zamanaşımına uğraması sebebi ile talep edilemeyeceği,

dosya kapsamına uygun 22/10/2014 tarihli bilirkişi raporunda belirlenen tespitlere göre hizmet sözleşmesine göre yıllık 270 saate kadar olan çalışmalar aylık ücrete dahil olduğundan 270 saati aşan haftalık 3,44 saatlik fazla mesai alacağı olduğu, fazla mesai tahakkuku yapılan aylar dışlandığında 4.674,60 TL fazla mesai alacağı olduğu, mazeretli ve raporlu olunan günler nedeni ile çalışılamayan günlerinde olabileceği dikkate alınarak takdiren %30 oranında indirim yapılmak sureti ile 3.272,22 TL fazla mesai alacağı olduğunun kabul edildiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinin baş kısmında ve sonunda rakamla “1.000,00 TL” fazla mesai ücreti talep edilmiş, ama dava dilekçesinin sonundaki "1.000,00" rakamının yanında "onbin" şeklinde yazı ile yazılmıştır. Dava açılırken harcın 10.000,00 TL üzerinden alındığı anlaşılmaktadır. Islah dilekçesinde dava dilekçesi ile talep edilen miktar “10.000,00 TL” olarak belirtilmiştir. Bu durumda, kabule göre dava dilekçesinde talep edilen miktarın sadece 1.000,00 TL olarak değerlendirilmesi ile faiz başlangıcının da artan 2.272,00 TL için ıslah tarihinden itibaren yürütülmesi hatalıdır. Kabule göre, davacı lehine hükmedilen 3.272,22 TL fazla mesai ücreti alacağının tümüne dava tarihinden itibaren faiz yürütülmelidir.

3-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, şube açılış-kapanış saatlerine ilişkin imza çizelgelerinde bilirkişi raporunda kabul edilen çalışma saatlerinden daha uzun çalışma saatleri bulunmaktadır; örneğin, kapanış saati akşam saat 20:00 civarında olan günler sıklıkla mevcuttur. Dolayısı ile bu çizelgeler haftalık yani çalışılmayan günler dahil 7.şer günlük periyotlarda gün gün değerlendirilerek haftalık çalışma süresi bu şekilde bulunup haftalık çalışma süresine göre sonuca gidilmelidir. Bu şekilde belgeye göre hesaplanan fazla mesai alacağından bordrolardaki fazla mesai tahakkukları ödendikleri ispatlandığı ölçüde mahsup edilmelidir.

Çalışma saatlerini gösteren çizelgenin bulunmadığı dönemler bakımından, Mahkeme tarafından hali hazırda kabul edilmiş bulunan hesaplama yine kabul edilmeli, bordrosunda fazla mesai tahakkuku olan aylar ödemenin ispatlanması koşulu ile dışlanmalıdır.

4-Davalı vekili tarafından ıslaha karşı süresinde zamanaşımı savunması yapılmıştır. Dava dilekçesi ile talep edilen miktarın 10.000,00 TL. olarak kabul edilmesi gerektiği yukarda açıklandığından, ıslaha karşı zamanaşımı savunması neticeye etkili değil ise de, Mahkeme'nin yerinde olmayan kabulüne göre dava dilekçesinde 1.000,00 TL. talep edildiğinden hareketle kurulan hükümde ıslaha karşı zamanaşımı savunmasının kabule göre gözetilmemesi hatalıdır.

Diğer yandan, iş bu bozma üzerine yeniden yapılacak yargılama sonucunda kabul edilmesi gereken miktarın 10.000,00 TL.den fazla olduğunun ortaya çıkması halinde ıslaha karşı süresinde yapılan zamanaşımı savunmasının gözetilmesi gerekmektedir.

5-Fazla mesai ücretinin hesaplanmasında dosyada mevcut izin ve rapor gibi belgelerdeki çalışılmadığı savunulan sürelerin dışlanması gerekip gerekmediğinin irdelenmemesi hatalıdır.

6-Takdiri indirim hariç reddedilen miktara göre davalı lehine eksik vekalet ücretine hükmedilmesi hatalıdır.

Taraflar lehine hükmedilecek vekalet ücretleri, yeniden kurulacak hüküm tarihinde geçerli olacak Avukatlık Asgari Ücret tarifesine ve kabul ve red miktarlarına göre yeniden değerlendirilmelidir.