Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/18240 K.2017/22144

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti: Davacı vekili, müvekkilinin 30/07/2012 tarihinde emekli olduğunu, emekli olması nedeniyle her hangi bir tazminat ödenmediğini, emekli olmasının ardından çalışmaya devam ettiğini, iş sözleşmesinin genel müdürlüğün emekli işçi çalıştırmayacağı yönündeki talimatı doğrultusunda işveren tarafından 31/01/2013 tarihinde feshedildiğini bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, yıllık izin ücreti alacaklarını istemiştir. B)Davalı cevabının özeti:

Davalı ... vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, ihale makamı olduğunu, firma ile imzalanan sözleşme uyarınca kıdem tazminatı dahil genel giderler her bir işçilik kalemindeki brim fiyatlar üzerinden %3 oranında hesaplanarak müvekkil tarafından ödeneceğinin hükme bağlandığını, diğer davalıya kıdem tazminatını da içeren genel gider ödemesi yapıldığını, diğer firmanın eğer kıdem tazminatı hakedecek şekilde işten ayrılan olur ise taahhütname gereği bu %3'lük kısımdan ödeme yapması gerektiğini, bu nedenle diğer davalının aralarındaki sözleşme sonucu çalıştırdığı işçilerden kaçına kıdem tazminatı ayrılacak şekilde işten ayrıldığının,

bu işçilerden kaçına ne kadar kıdem tazminatı ödendiğinin tespiti gerektiğini, diğer davalının işçilere ne kadar kıdem tazminatı ödenmesi gerektiğini önceden çeşitli verilere göre öngörerek ona göre teklif vermesi gerektiğini, TTK hükümlerine göre basiretli tacirden bunun bekleneceğini, tüm hizmet süresine ilişkin kıdem tazminatından diğer davalının sorumlu olduğunu, müvekkilinin bu davada sorumlu tutulması halinde firmaya da ödeme yaptığı için mükerrer ödeme yapmış olacağını, iş aktinin geçerli sebeple feshedildiğini, zira feshin davacı emekli olduğu için alt işveren tarafından yapıldığını,

iş aktinin belirsiz süreli olmamaması nedeni ile işçinin ihbar tazminatı isteyemeyeceğini, ayrıca davacının emekli maaşı alması nedeni ile de ihbar tazminatı isteyemeyeceğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Şirketi vekili, diğer davalının emekli işçi çalıştırılmayacağı talimatı üzerine iş aktine sona verildiğini, davacının ibraname verdiğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davalı ...'ın çevre ve atık değerlendirme işlerini ihaleye çıkarmak suretiyle hizmet aldığı, bu nedenle davalı ... ile ihaleyi alan şirketler arasındaki ilişkinin 4857 sayılı yasanın 2/6 maddesi ve Yargıtay yerleşik kararları dikkate alındığında asıl iş veren - alt iş veren ilişkisi olduğu kanaat ve sonucuna varıldığı,

somut olayda, davacının atık toplama - ayrıştırma elemanı olarak 15/04/2005 tarihinden itibaren alt işverenler nezdinde davalı ...'a ait işyerinde iş sözleşmesinin fesih edildiği tarihe kadar çalıştığı, davacının çalışmış olduğu şirketlerin SGK'nın 05/11/2014 tarihli müzekkere cevabında ...'dan alt işveren olarak iş aldıkları belirtilerek ilgili şirketlerin işyeri dosyalarının gönderildiği anlaşıldığından davacının alt işverenler nezdinde ...'ta 15/04/2005-31/01/2013 tarihleri arasında çalıştığı sonucuna varıldığı,

iş sözleşmesinin emeklilik nedeniyle fesih hakkı davacıya tanınan bir hak olup işverenin emekli işçilerin çalıştırılmaması yönünde aldığı karar ile davacının sözleşmesinin feshetmesinin haklı bir dayanağı bulunmadığından davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı sonucuna varıldığı, dosya kapsamından davacının yıllık izin kullandığı belgelenen 14 günlük izin süresi düşülmek suretiyle yıllık ücretli izin alacağı bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalara itibar edilerek hüküm oluşturulduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut uyuşmazlıkta, davacının kabul edilen hizmet döneminde çalıştığı alt işverenlerin-davacının bu işverenliklerdeki çalışmasının kısa veya uzun olması farketmeksizin- tam ve doğru ünvanları ve değişmiş ise güncel ünvanları SGK'ndan ve ticaret sicili müdürlüklerinden sorularak tespit edilmelidir. Davacının hizmet döküm cetvelinde yer almasına rağmen dosyada ünvanı belirsiz işyerleri bulunmaktadır, bunların ünvanı belirlenmelidir. Ünvanları birbirine benzese de her bir alt işverenin güncel merkez adresleri ticaret sicili müdürlüklerinden tespit edilmeli, merkez adreslerine mahkeme tarafından yazılacak müzekkereler ile davacının işyeri özlük dosyaları celbedilerek içerikleri belgerin eldeki dava konusu taleplere etkisi irdelenmelidir.

Davanın ihbarı hususu ise, davanın ilgili tarafının ihtiyarında bir husus olmakla birlikte düzenlenmiş ihbar dilekçesinin Mahkeme'ye verilmesi halinde ihbar olunana tebliğ edilmelidir.