Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/18683 K.2015/28028

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm duruşmalı olarak süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının davalıya ait işyerinde 05.01.2005-10.12.2014 tarihleri arasında çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız ve geçersiz şekilde feshedildiğini belirterek, feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının işyerine ait olan ve boş halde bulunan tanker ile seyir halindeyken iş güvenliği kurallarına aykırı olarak sigara içtiğini, bunun yoldan geçen başka bir sürücü tarafından tespit edilip ihbar edildiğini, davacının bu hususu kabul ettiğini, iş sözleşmesinin bu nedenle feshedildiğini, feshin haklı ve geçerli olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacının fesih konusu yapılan eyleminin uyarı veya buna denk bir disiplin cezası ile karşılanabileceği, feshin ölçülü olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir.

İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını iste­diğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İş­çinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce iş­le­diği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak de­ğil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır.

İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı ge­rekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur.

Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

Somut olayda davacı tanker sürücüsü olarak çalışmaktayken 19.11.2014 günü Bursa seferi dönüşü esnasında sigara içtiği ve sigarayı camdan attığının tespit edildiği, savunmasında olayı kabul ettiği, bu nedenle iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. ve 18. maddeleri uyarınca feshedildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece feshin son çare olması ilkesine aykırı olacak şekilde iş sözleşmesinin feshedildiği gerekçesiyle dava kabul edilmişse de, dosya içeriğine göre davacının 17.06.2013 günü yolda mola prosedürüne aykırı durakladığı gerekçesiyle ihtar verildiği, 29.01.2014 tarihinde davacının başka bir araca arkadan çarpması nedeniyle iş güvenliğini tehlikeye düşürdüğü gerekçesiyle ihtar verildiği, davacının en son 19.11.2014 günü akaryakıt dolum tankerini tahliye ettikten sonra dönüş sırasında seyir halindeyken sigara içtiği, sigarayı camdan attığının tespiti üzerine savunmasının istendiği,

savunmasında şikayet konusu olayı kabul ederek hatalı olduğunu söylediği, davacının kullandığı tanker tahliye edilmiş olsa da, içinde sigara içmesinin tehlike arzedeceği, davacının iş güvenliğini tehlikeye düşürdüğü gerekçesiyle verilen önceki uyarısı ve son davranışı değerlendirildiğinde, davranışlarının işyerinde olumsuzluğa yol açtığı, davalının davacıyla çalışma ilişkisini devam ettirmesinin beklenemeyeceği feshin geçerli nedene dayandığının kabulü gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.