Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/19756 K.2015/28826

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin, davalı nezdinde çalışmakta iken kamuoyunda “..... grevi'’ olarak bilinen greve 13.02.2009 tarihinde katıldığını, 16.02.2009 tarihinde yasadışı greve katıldığı gerekçesi ile iş sözleşmesinin feshedildiğini,.

İş Mahkemesi’nin 2009/188 E. dosyası ile işe iade davası açıldığı ve Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin düzelterek onama kararı neticesinde '‘feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine, işe başlatılmaması halinde 12 aylık brüt ücreti tutarında sendikal tazminat ödenmesine karar verildiğini, davacı işçinin aynı zamanda sendika yetki belgesi aldıktan sonra ....

Sendikası'nın sendika temsilcisi olarak işyerinde görev aldığını, yasal sürede yapılan işe başlama talebinin davalı işverence kabul edildiğini ancak grevin devam etmesi nedeni ile iş sözleşmesinden doğan hak ve borçların grevin sona ermesine kadar askıda olduğunun bildirildiğini, davalı işveren tarafından ....

İş Mahkemesinin 2013/195 E. sayılı dosyası ile ... aleyhine “yetki iptali ve grevin kaldırılması” talepli tespit davası açıldığını, davanın 02.04.2014 tarihli oturumunda yetki belgesinin iptaline ve grevin sona erdirilmesine, karar kesinleşinceye kadar da grevin tedbiren durdurulmasına karar verildiği,

grevin kaldırılması sonucunda davalı işverenin davacı işçiyi işe davet etmesi gerekirken işyerine girmesini engellemek ve sendikal tazminatını ödememek için bu defa davacı işçinin 2009 Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran aylarında başka bir işyerinde çalıştığının tespit edildiğini ve bu nedenle iş sözleşmesinin 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca haklı nedenle feshettiğini yazılı ihtar ile bildirdiğini, işbu feshin usule ve yasaya aykırı olduğu,

fesih ile amaçlananın sendikalı ve grevci davacı işçinin işyerinden uzaklaştırılması ve sendikal tazminatının ödenmemesi olduğunu iddia ile feshin geçersizliğine ve davacı işçinin işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacı işçinin davalı işveren aleyhine ...İş Mahkemesinde 2009/188 E. sayılı dosya ile işe iade davası ikame ettiğini, iş bu davada işe iade kararı çıktığını ve Yargıtay tarafından düzeltilerek onandığını, grev devam etliği sürece greve katılan işçilerin iş sözleşmelerinin askıda olduğunu ve davalı işverenin greve katılan işçiyi çalıştırmama hakkı bulunduğunu,

bu hakka dayanarak davalı işveren işyerlerinde uygulanan greve davacı işçinin katılması sebebiyle 2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 42-2 maddesi gereği hizmet akdinden doğan hak ve borçların grevin sona ermesine kadar askıda bırakılmasına karar verildiğini ve bu durumun noter ihtarnamesiyle davacıya bildirildiğini, davalı işveren tarafından ....İş Mahkemesi’nin 2013/195 Esas sayılı dosyası ile .... aleyhine açılan '‘yetki iptali ve grevin kaldırılması" talepli tespit davasında, 02.04.2014 tarihinde yetki belgesinin iptaline ve karar kesinleşinceye kadar grevin tedbiren durdurulmasına karar verildiğini,

2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu’nun 42-2 maddesi gereği hizmet akdinden doğan hak ve borçları grevin sona ermesine kadar askıda olan davacı işçinin askı durumunun da bu tarihte sona erdiğini, davalı işveren tarafından .... dökümlerinde davacı işçinin 2009 Şubat, Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında başka bir işyerinde çalıştığının tespit edildiğini, 6356 Sayılı Sendikalar vc Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 68. maddesinin 3.fıkrası uyarınca kanuni grev ve lokavt süresince işçinin başka bir işveren yanında çalışamayacağını bu durumun işveren tarafından haklı nedenle fesih sebebi oluşturduğunu,

iş bu sebeple davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece; işveren feshinin haklı veya geçerli bir nedene dayanmadığı, davacı işçinin ise feshin sendikal nedene dayandığını ispatlayamadığı gerekçeleri ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

İşverence yapılan feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin ikinci fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacağı kuralı getirilmiştir.

İşverenin, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesini sendikal nedenlerle feshetmesi halinde işçi, 4857 sayılı Kanunun 18, 20 ve 21 inci madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanunun yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.

Somut olayda; davacının iş sözleşmesi yasa dışı greve katıldığı gerekçesi ile 2009 yılında feshedimiş olup, işçinin açmış olduğu işe iade davasında yerel mahkeme feshin geçersizliği ile davacının işe iadesine karar vermiştir. Bu kararın temyiz incelemesi Dairemizce yapılmış olup, karar davacı lehine ayrıca sendikal tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesi ile düzeltilerek onanmıştır.

Davacı onama kararı üzerine, süresinde işe başlatılması için işverene başvurmuş; işveren ise grevin devam ediyor olması, 2822 Sayılı Kanun'un 42. maddesi gereği iş sözleşmesinden doğan hak ve borçların grevin sona ermesine kadar askıda olduğu gerekçesi ile grev bittikten sonra işe başlayacağını davacıya bildirmiştir. Davalı işverence daha sonra,.... İş Mahkemesi'nde ....

Sendikası aleyhine "yetki iptali ve grevin kaldırılması" talepli tespit davası açılmış olup, mahkemece 29.04.2014 tarihinde "yetki belgesinin iptaline ve karar kesinleşinceye kadar grevin tedbiren durdurulmasına" karar verilmiştir(Uyaptan yapılan incelemede .... İş Mahkemesi'nin bu kararının temyiz incelemesinin Dairemizce yapıldığı ve kararın bozulduğu anlaşılmaktadır).

Davalı işverence bu kez, grevin durdurulması kararı nedeni ile davacının iş sözleşmesinin askıda olması durumunun 29.04.2014 tarihinde sona erdiği, davacının 2009 yılı Şubat, Mart, Nisan ve Haziran aylarında başka bir işyerinde çalıştığı gerekçesi ile iş sözleşmesinin 6356 Sayılı Kanun'un 68. maddesi uyarınca haklı nedenle feshedildiği, davacıya bildirilmiştir.

Davacı işçi yine bu fesih işlemine karşı da süresinde işe iade davası açmış olup, eldeki dava dosyasında mahkeme, davacının iş sözleşmesinin askıda olduğu dönemde davacının savunulanın aksine başka bir yerde çalışmasının bulunmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar vermiştir. Karar süresinde davacı tarafından temyiz edilmiş olup, davacı sendikal nedenle iş sözleşmesinin feshedildiğini iddia etmektedir.

Mahkemece, ispat yükü üzerinde olan davacı işçinin sendikal nedenle iş sözleşmesinin feshedildiğini ispatlayamadığı gerekçesi ile sendikal tazminat talebi reddedilmiş ise de; yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, davalı işverence gerçekleştirilen ilk fesih işleminin sendikal nedene dayandığı yönünde kesin hüküm bulunduğu, davalının askı hali sona erdikten hemen sonra davacının iş sözleşmesini haklı veya geçerli bir neden olmaksızın tekrar feshettiği dikkate alındığında davacının iş sözleşmesinin sendikal nedenlerle feshedildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Tüm bu nedenlerle, 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.