Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/22687 K.2018/18754

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili özetle; davacı ile davalı arasında 24.9.2009 tarihinde 2009-1523/...-Kaynak Atölyesi ihale numarası ile bir (1) yıllığına on sekiz (18) personelle davalının kaynak, kaporta ve torna atölyelerinin çalıştırılması işine ilişkin sözleşme yapıldığını, 5763 sayılı İş Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 24. Maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 81/1.

Maddesine (ı) bendi eklendiğini, bununla özel sektör işverenlerinin ödeyecekleri malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası priminden işverene ait olan kısmından 5 puanlık indirim sağlandığını, söz konusu maddede bahsi geçen indirimin hazine tarafından karşılanacağını, konuya ilişkin yasal düzenlemenin de ...

Başkanlığının 13.11.2008 tarih ve 2008/93 sayılı genelgesi ile açıklandığını, müvekkilinin bu kanun değişikliğinden yararlanarak indirimden yararlandığını, daha sonra davalının bu indirimden sadece özel sektör işverenlerinin yararlanabileceğini, müvekkilin özel sektör işvereni olmadığından bahisle müvekkilin kanunla kazandığı 5 puanlık indirimini müvekkilinin hak edişlerinden keserek müvekkile ödemediğini, bu meyanda müvekkilden haksız olarak 2009-2010 yılları içerisinde belirli tarihlerde hak ediş kesintisi yapıldığını, davalı tarafın müvekkilinin hak edişlerinden söz konusu kesintileri yapmasının yasaya aykırı olduğunu,

söz konusu yasa değişikliğinin amacının özel sektörün desteklenmesi olduğunu, müvekkilinin özel sektör işvereni ve yasanın belirttiği indirimden yararlanma hakkı olduğunu, söz konusu iade taleplerinin kanundaki yeni yasal düzenlemeler çerçevesinde doğru ve yerinde olduğunu iddia ederek. 5.000,00 TL'nin kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, davanın bu yönden reddini talep etiklerini, yapılan işlemin hukuka uygun olduğunu, müvekkilinin Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri doğrultusunda %5'lik prim tutarını yüklenicinin hakedişinden kestiğini, yapılan işlemin hukuka uygun olduğunu, tebliğin 78. maddesinin 23. fıkrasında ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık ... saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde sözleşmenin yürütülmesi aşamasında,

yüklenicinin 01/03/2011 tarihinden önceki dönemlere ait prim ödemelerinde işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanması uygulamasından yararlanması halinde, 4734 sayılı Kamu ihale Kanununa Göre ihalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına ilişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esasların 8 inci maddesinde ihale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve issizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda, asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

506 sayılı Kanun gereğince işveren nam ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödeneceğinin veya kesileceğinin yer aldığını, bu düzenleme gereğince Hazine tarafından karşılanan prim tutarının idare tarafından yüklenicinin hakedişinden kesileceğini,

ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık ... saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmet alımları dahil bütün hizmet alımlarında 01/3/2011 tarihinden sonraki dönemlere ait prim ödemelerinde işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutarın Hazinece karşılanması uygulamasına son verildiğinden yüklenicilerin 2011 yılının Mart ayı ve sonrasındaki aylara ait hak edişlerinden 5510 sayılı Kanunun 81. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi kapsamında herhangi bir kesinti yapılmayacağını, kesintinin taraflar arasında imzalanan sözleşmeye de uygun olduğunu,

dava konusu işin Kamu İhale Kanunu kapsamında ihale edilen bir hizmet alım işi olduğunu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın bir sözleşme ilişkisine dayandığını, sözleşmeyle ihale tarihi itibariyle işveren tarafından karşılanacak olan ... ve işsizlik Sigortası primine ilişkin toplam tutarda asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği sebebiyle meydana gelen fiyat farkının 506 Sayılı Kanun'un 77/2. maddesi kapsamında öngörülen ücret ekleri nedeniyle işveren tarafından karşılanmakta olan ... ve işsizlik Sigorta primindeki değişikliğin asgari Ücret Tespit Komisyonunca ihale tarihinde 16 yaşını

doldurmuş işçiler için belirlenen asgari ücreti değiştirmesi halinde oluşacak ücret farkının 506 Sayılı Kanun gereğince işveren nam ve hesabına Hazinece yapılacak ödemeler de dikkate alınarak bu esasların 7. maddesi uygulanmaksızın ödeneceği veya kesileceğinin kararlaştırıldığını, davacının özgür iradesiyle imzaladığı sözleşme ile Kamu İhale Genel Tebliği'ne uymayı ve kesinti yapılmasını kabul ettiğini, her ne kadar davanın dayanaktan yoksun olduğunu savunuyorlarsa da bu tarz bir davada yalnızca dava tarihinden işleyecek yasal faiz talep edilebileceğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak; davanın kabulüne karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı, davalı temyiz etmiştir. E) Gerekçe: Somut uyuşmazlıkta; dava, davacı işverenin, davalı bünyesinde ihale ile aldığı işe ilişkin hakedişlerinden sigorta prim kesintisi olarak kesilen bir miktar meblağın davalı işverenden iadesi istemine ilişkindir, bir başka anlatımla, dava asıl işveren ile alt işveren arasındaki hak edişe ilişkindir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi ile iş mahkemelerinin görev alanı düzenlenmiş olup benzer düzenleme mülga 5521 sayılı Kanunun 1. maddesinde de düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeye göre " ... Hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına, ...

İlişkin dava ve işlere bakar" hükmü dikkate alındığında aralarında, işçi-işveren ilişkisi bulunmayan, aksine, asıl-alt işveren ilişkisi olan davacı alt işveren ile davalı asıl işveren arasındaki davanın Asliye Hukuk Mahkemeleri sıfatıyla görülmesi gerekirken İş Mahkemesi sıfatıyla görülmesi hatalıdır.

Çan ilçesinde müstakil İş Mahkemesi bulunmadığı için 7036 sayılı İş Mahkemeli Kanununun 2/3. maddesi, mülga 5521 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince mahkemece alınacak bir ara kararla davaya Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılmalı ve yargılaması yapılmalıdır. Açıklanan nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.