Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/22874 K.2017/10358

Dava

Taraflar arasındaki,kıdem tazminatı ile ikramiye alacağı, fazla çalışma ücreti, fazla çalışma ücreti alacağının %5 fazlası, ücretlerinin geç ödenmesi nedeni ile % 5 fazlasına ilişkin alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hüküm süresi içinde temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmesi, davalı avukatınca duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 13/06/2017 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti.

Duruşma günü davalı adına Avukat ... ile karşı taraf adına Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin, davalıya ait ... televizyon kanalında Editör-Spiker olarak Şubat 2008 tarihinden 06/10/2011 tarihine kadar çalıştığını, iş sözleşmesinin davalı tarafından haklı bir neden olmaksızın feshedildiğini, en son aylık net 2.309 TL. ücret aldığını, fazla çalışma ücretlerinin ve ikramiyelerinin ödenmediğini, ayrıca müvekkilinin meslekte 5 yılını doldurmadığı gerekçesi ile kıdem tazminatının ödenmediğini, oysaki müvekkilinin gazeteci olarak toplam çalışma süresinin 7 yıldan fazla olduğunu, bu nedenle kıdem tazminatına hak kazandığını ileri sürerek;

kıdem tazminatı ile ikramiye alacağı, fazla çalışma ücreti, fazla çalışma ücreti alacağının %5 fazlası, ücretlerinin geç ödenmesi nedeni ile % 5 fazlasına ilişkin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının, müvekkili şirkette 02/04/2008-06/10/2011 tarihleri arasında çalıştığını, 06/10/2011 tarihinde şirket yetkilileri ile karşılıklı anlaşarak iş sözleşmesini sona erdirdiğini, en son aldığı ücretin aylık net 2.250 TL olduğunu, davacının her ay ücretini peşin olarak aldığını, ücretlerinin zamanında ödenmediğine ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmadığını, hukuka uygun olmayan % 5 lik fazlalık alacağı talebinin reddi gerektiğini, davacının Basın Kanunu'na tabi sigortasının 5 yıldan az olması sebebiyle kıdem tazminatına hak kazanmadığını savunarak; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde taraflarca temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davacı ikramiyelerinin ödenmediğini ileri sürerek alacak talebinde bulunmuştur.

5953 sayılı Basın İş Kanunu'nun 14. maddesinde, gazetecilerin her hizmet yılı sonunda işverenin sağladığı karın emeklerine düşen nispi karşılığı olarak asgari birer aylık ücret tutarında ikramiye alacakları belirtilmiştir. Maddede açıkça ifade edildiği üzere, Basın İş Kanunu kapsamında çalışan işçinin ikramiyeye hak kazanabilmesi için işverenin kar elde etmiş olması gerekir.

Dosya kapsamında yer alan kurumlar vergisi beyannamelerinden, davalı şirketin zarar ettiği ortadadır.

Her ne kadar mahkemece, 2011 yılı Ekim ayı ücret bordrosunda ikramiye alacağı tahakkuku bulunduğundan bahisle alacak hüküm altına alınmış ise de, söz konusu bordro incelendiğinde, ihbar tazminatı sütunundaki kayma nedeni ile ihbar tazminatı olarak belirtilen miktarın ikramiye sütununda yer aldığı anlaşılmaktadır. Nitekim aynı durum, yani rakamsal kayma yıllık izin ücreti tahakkukunda da söz konusudur.

Tüm bu hususlar dikkate alındığında, davacı işçinin ikramiye alacağına hak kazanmadığı ortada olup, talebin reddi yerine kabulüne hükmedilmesi hatalıdır.

3- Davacı, ücretlerinin zamanında ödenmemesi nedeni ile %5 fazla alacağının ödenmesi talebinde bulunmuştur.

Mahkemece, davacının itirazı kayıt olmaksızın ücretlerini aldığı ve halen ödenmeyen ücreti bulunmadığı gerekçeleri ile talebin reddine karar verilmiştir.

Dosya içerisinde yer alan ve davacı işçinin ihtirazi kayıt ile imzaladığı 06.10.2011 tarihli ikale sözleşmesinde dahi, 2011 yılı Eylül ve Ekim ayı ücretlerinin ödenmediği davalı işverence kabul edilmiştir.

Dolayısı ile dosya içersindeki bilgi ve belgeler ve özellikle banka kayıtları bir değerlendirmeye tabi tutularak, davacı işçiye ücretlerinin ödenmesi gereken tarihten ne kadar zaman sonra ödendiği tespit edilerek, Basın İş Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca ücretlerinin zamanaında ödenmemesi nedeni ile %5 fazlasının hesaplanıp hüküm altına alınması gerekmektedir.

Eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalıdır.

4- İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir.

Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir.

Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (on bir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Hükme esas bilirkişi raporu incelendiğinde; fazla çalışma süresi hesaplanırken 12 saatlik çalışma süresinden (Ev ve Yaşam isimli programın hazırlanmasında) 1 saatlik ara dinlenme süresi düşüldüğü saptanmıştır. Yukarıdaki ilkeler doğrultusunda; 12 saatlik çalışma süresinden 1,5 saat ara dinlenme süresi düşülerek hesaplama yapılmalı ve buna göre fazla çalışma ücreti ile fazla çalışmanın %5 fazlasına ilişkin alacaklar hesaplanmalıdır. Karar bu yönü ile de hatalıdır.