Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/23770 K.2018/12915

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, işyerinin davalı ...'ye ait olduğunu ama eşi davalı ... adına kayıtlı olduğunu, davacının işe başlayacağı umudu ile Karasu'ya taşındığını, ev tuttuğunu, davalı ...'nin sözleşmeyi imzaladıktan sonra henüz iş alamadığını, işe şimdilik gelmesinin gerekmediğini, kendisini idare etmesini dediğini, maaşını vermediğini, davacının sonradan kendisinden habersiz davalının iş aldığını öğrendiğini, kendi denetimi olmadan yemek çıkarmasının doğru olmadığını belirttiğini, bir sıkıntı olursa bundan kendisinin sorumlu olacağını söylediğini, davalının maddi açıdan davacıya verdiği taahhütleri yerine getiremeyeceğini,

açılışa gelmediğini bahane ederek iş aktini feshedeceğini söylediğini, davacının iş aktini feshetmek zorunda kaldığını, davalının bu süreçte davacının diplomasını haksız olarak kullandığını, iş aktini imzaladığı 27/06/2013 tarihinden fesih tarihi olan 3/9/2013 tarihine dek olan maaşının, Karasu'ya taşınma masrafının, iş akti feshedildiği için taşınma masrafının, karasuda bulunduğu 6,7,8,9 aylarının kira masrafı bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek iş aktini imzaladığı 27/06/2013 tarihinden fesih tarihi 03/09/2013 tarihine dek olan maaş, Karasu'ya taşınma masrafı ve iş akti feshedildiği için taşınma masrafı,

Karasu'da bulunduğu 6., 7., 8., 9. aylarının kira masrafı, ihtarname masrafı alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti: Davalı ... vekili, ücret alac haricindeki taleplerde İş Mahkemesinin görevli olmadığını, davacının fiilen hiç çalışmadığını, işyeri faaliyete geçince davacıya başlaması talimatı verildiğinde davacının İstanbuldaki kursunu bahane ederek işe gelmediğini, kurs bitince geleceğini belirttiğini, sigortasının başlatıldığını, ama davacının kusun bitmediğini biraz daha süreceğini söylemesi üzerine sigortasının durdurulduğunu, davacının davalı ile yaptığı görüşmede açıkça diplomasını vererek işe gelmeden maaş almak istediğini belirttiğini, davalı bunu kabul etmeyince davacının fesih ihtarı çektiğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkili ...'ın Eylül Yemek Fabrikası - ... isimli gerçek kişinin iş verenin temsilcisi olup, bu kişi nam ve hesabına hareket ettiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları incelendiğinde de davacının ... firmasına kaydının yapıldığının görüleceğini, müvekkili yönünden ilk itirazları olarak husumet itirazlarının bulunduğunu, davacı müvekkilinin yanında çalışmadığını, davacının taleplerinde ücret alacağı dışındaki alacak taleplerinin İş Kanunundan kaynaklanan İş Mahkemesinin yargılama konusuna giren alacaklardan olmayıp,

bu talepler bakımından da Mahkeme'nin görevli olmadığı için görev itirazında bulunduklarını, ücret alacağı talebi dışındaki talepler yönünden görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, esasa ilişkin itirazlarının ise davacının dava dilekçesinin açıklamalar bölümünün 3 ve 4 maddelerinde işe gitmediğini açıkça kabul ettiğini, davalı müvekkilinin de çalıştığı iş yerinin faaliyete geçmesi üzerine davacının sigorta yapılarak işe gelmesinin kendisine ihtar edilmesine rağmen davalı kursunu bahane ederek işe gelmeden diploma parası adı altında para talep etme yoluna gittiğini,

kendisine işe gelmeden maaş ödenmeyeceğinin beyan edilmesi üzerine de iş akdini fesh ettiğini, davacının işe gelmeden denetim görevini yapmadan para kazanmaya çalıştığını, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacının işe başlamak için hazır olduğunu bildirmesine rağmen davalı ...'nın davacıyı işe başlatmayarak temerrüde düştüğü, bu sebeple davacının iş aktini tek taraflı olarak feshetmesinin yerinde olduğu, iş aktinin imzalanması ile feshi arasında geçen süredeki ücret alacağının muaccel olup davacı tarafından ödenmesi talebinin yerinde olduğu,

ücret alacakları dışındaki taleplerin ise iş aktinin kurulması için zorunlu masraflar olmayıp işverenden talep edilmesinin mümkün olmadığı kanaatine varılmakla davalı ... yönünden açılan davanın kısmen kabul ve kısmen reddine, davalı ... açısından ise davalı işveren olmayıp işçi ücretinden sorumlu olmayacağı için davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile ücret alacağının davalı ...'dan tahsilinde, davalı ... açısından açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

D)Temyiz: Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. E)Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinden ve davacı vekili beyanlarından davacının iş yerinde hiç fiilen çalışmasının bulunmadığı anlaşılmaktadır. İstihdamı zorunlu personel sözleşmesi yani iş akti 27/06/2013 tarihli olup noterlikte yapılmıştır.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde “"Sözleşmesinin ATAMA başlıklı 12. Maddesine göre "İstihdamı zorunlu personelin atanması noter onaylı sözleşmenin odaya sunulmasını takiben alınacak istihdamı zorunlu personel onay belgesi ile yapılır" demekle davacının işe başlama tarihini belirtmesine rağmen mahkemece ücretin işlemesine başlangıç tarihi olarak sözleşme akit tarihi olan 27.06.2013tarihinin alınması bozma nedenidir.

Davacının başvurusu üzerine Gıda mühendisleri odasınca davacının istihdamı zorunlu personel onay belgesi 30.07.2013 tarihinde düzenlenmiş, müvekkile ait işyerine ulaşması üzerine davacının sigortası 08.08.2013 tarihinde ...´ya bildirim yapılarak başlatılmıştır.",,, buna rağmen 27/6/2013 tarihinden itibaren ücret alacağının hesaplanmasının yanlış olduğu” yönünde temyiz gerekçesi ileri sürmüştür.

Mahkeme tarafından öncelikle iş aktinin 12. maddesine göre onay belgesi alınıp alınmadığı, alınmış ise tarihi tespit edilmeli, ilgili kurumdan buna ilişkin bilgi ve belgeler celbedilmelidir.

T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının il ve ilçe müdürlüklerine müzekkereler yazılarak davacının sorumlu gıda mühendisi olarak bildirilip bildirilmediği, bildirilmiş ise bunun tarihini gösteren belge ve bu konuya ilişkin sair belgeler celbedilmelidir.

Davalı işyerinin talebe konu dönem içinde yemek üretimi yapıp yapmadığı, yapmış ise davacının sorumlu gıda mühendisi olarak herhangi bir kurum veya kuruluşa bildirilip bildirilmediği, davacının gıda mühendisi sıfatı ile herhangi bir sorumluluk altına sokulup sokulmadığı tespit edilmeli, böyle bir sorumluluk altına sokulmuş ise şimdiki gibi karar verilmeli, onay belgesi alınmamışsa veya ilçe tarım müdürlüğüne ve/veya başka bir kuruma/kuruluşa bildirim yapılmadığı, başka bir deyişle davacının sorumluluk altına sokulmadığı anlaşılıyorsa dava reddedilmelidir.

Yukardaki araştırmalar yapılırken bu hususlar taraf vekillerine ve gerekirse davacı asil ile davalı asile bizzat sorulmalıdır. Toplanan deliller, dosyada halihazırda mevcut diğer deliler ile birlikte bütünlük içinde değerlendirilerek sonuca gidilmelidir.

3-Kabule göre, ıslah dilekçesinin davalıya tebliğ edilip edilmediği fiziki ve Uyap sisteminde kayıtlı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Islah dilekçesi davalı vekiline tebliğ edilmiş ise dosya kapsamına tebellüğ belgesi alınmalıdır. Tebliğ edilmemişse tebliğ edilmeli ve tebellüğ belgesi dosya kapsamına alınmalı, davalı tarafa yasal cevap süresi de tanınmalıdır.

4-Faiz başlangıç tarihleri bakımından, hükümde 05/07/2013 ve 05/08/2013 olarak belirtildiği görülmektedir. İş aktinde ücret hakkında “ayın 5inde ödenir” hükmü var ise de sözleşme imzalama tarihi ile 05/07/2013 tarihi arasında 1 aylık süre dolmadığından, yani, sözleşme imzalama tarihi ile 05/07/2013 tarıhi arasında 1 aylık tam ücret tahakkuk etmeyeceğinden 3771,46TL ücret alacağına 05/07/2013 tarihinden itibaren faiz yürütülmesine ilişkin hüküm hatalıdır.

Mahkeme tarafından iş aktindeki ödeme tarihine göre faiz başlangıç tarihinin belirlenmesi yerinde ise de davacının ücret alacağının olduğunun anlaşılması haline yukardaki hususa uyularak 05/07/2013 tarihine kadar tahakkuk edecek ücret miktarı belirlenerek sonuca gidilmelidir. Ayrıca yeni kurulacak hükümde usuli müktesep haklar gözetilmelidir.