Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/26071 K.2018/8941

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle davacının hak kazandığı alacak miktarının faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalılar avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 17/04/2018 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalılar adına Avukat ... ile karşı taraf adına Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin, davalılardan ... Kültür Eğitim Hiz. Ltd. Şti.'de 01.04.1998 tarihinden itibaren fasılasız olarak hizmetli, güvenlikçi, temizlik ve tamir işleri v.s gibi tüm işleri gördüğünü, 2012 yılı Eylül ayından itibaren ise ortak ve yetkilileri aynı olan diğer davalı ... Eğt. ve Bilim Hiz. Sağ. Tur. Dış Tic. Dan. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'de çalışmaya devam ettiğini, iş akdinin 15.10.2012 tarihinde haklı bir neden olmaksızın feshedildiğini, haftanın 6 günü sabah saat 08:00 ile akşam 23:00 saatleri arasında çalıştığını, resmi ve dini bayramlarda da çalışmasını sürdürdüğünü, yıllık kanuni izinlerinin son 5 yılını hiç kullanmadığını, aylık net ücretin 1.600,00 TL olduğunu, 3.200,00 TL ücret alacağı kaldığını, asgari geçim indirimlerinin de ödenmediğini ileri sürerek; kıdem ve ihbar tazminatları ile maaş, fazla mesai, genel tatil ve yıllık izin ücretleri ile asgari geçim indirimi alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalılar Cevaplarında Özetle:

Davalı ... Kültür Eğitim Hizmetleri A.Ş vekili; davacının müvekkil şirketten 2003 yılında emekli olacağı ve bunun için ödeme yapması gerektiği gerekçesiyle 1.850,00 TL para aldığını, bu paranın kıdem ve ihbar tazminatı karşılığı olarak ödeneceği hususunda tarafların anlaştığını, davacının emekli olduktan sonra müvekkil şirkette fiili olarak çalışmadığını, yardım amacıyla ara sıra geldiğini ve bunun karşılığını da bahşiş olarak aldığını, 3.200,00 TL maaş alacağının bulunmadığını, aldığı maaşın asgari ücret olduğunu, fazla mesai yapılmadığını, çalıştığı dönemlerde 01 Temmuz ile 15 Ağustos arasında yıllık izninin hak ettiğinden daha fazlasını kullandığını savunarak; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Eğt. ve Bilim Hiz. Sağ. Tur. Dış Tic. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesi vermemiş, davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davalılar vekilince temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Fazla çalışma yaptığını ve genel tatillerde çalıştığını iddia eden işçi, bu iddialarını ispat ile yükümlüdür.

İspat konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş ve çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak çalışmaların yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta; fazla mesai yaptığını ve genel tatillerde çalıştığını iddia eden davacı işçi bu iddilarını takdiri delil niteliğindeki tanık beyanları ile ispatlamıştır.

Ne var ki davacı tanıkları, davacının tüm hizmet süresine tanıklık etmemektedirler.

Dolayısı ile davacı tanıklarının, davacı ile birlikte çalıştıkları yani görgüye dayalı bilgi sahibi oldukları dönemle sınırlı olarak beyanlarına itibar edilerek, sadece bu dönem için fazla mesai ve genel tatil ücreti alacaklarının hesaplanıp hüküm altına alınması gerektiğinin gözetilmemesi hatalıdır.

3-İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir.

Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanunu'nun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir.

Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (... bir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta; davacının günlük çalışma süresinin 14 saat olduğu anlaşılmaktadır. Yukardaki ilkeler uyarınca, fazla mesai süresi hesaplanırken; günlük çalışma süresinden 2 saat ara dinlenme süresi düşülerek hesaplama yapılması gerekirken, 1,5 saat ara dinlenme süresi düşülerek hesaplama yapan bilirkişi raporuna istinaden karar verilmesi de hatalıdır.

4-Dava belirsiz alacak davasının bir türü olan kısmi eda külli tespit davası olarak açılmış olup, bu dava türünde faiz başlangıcı yönünden Dairemiz uygulaması kısmi dava esaslarıyla aynıdır. Bu itibarla kıdem tazminatı dışındaki alacaklar bakımından dava dilekçesi ile istenen kısma dava, talep arttırım dilekçesi ile artırılan miktarlar bakımından ise talep arttırım tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi de hatalı olup, ayrı bir bozma nedenidir.