Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/26758 K.2018/20540

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A)Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının ...

Devlet Hastanesi'nde 16/03/2005 tarihinde güvenlik görevlisi olarak işe başladığını, davacının 31/07/2009 tarihinde emekli olarak işyerinden ayrıldığını ve kıdem tazminatına hak kazandığını, davalı kurum davacının işvereni olup, davalı kuruma bağlı olarak davacının sürekli olarak çalıştığını, davalı kurum güvenlik hizmetini her sene yeni şirketlere ihale etmekte olup, şirketlerin sürekli değişirken davacının davalı kuruma bağlı olarak sürekli aynı yerinde hastane güvenliğinde çalıştığını, bu sebeple davacının kıdem ve diğer alacaklarından davalı hastanenin sorumlu olduğunu,

diğer ihaleyi alan şirketlerin ve diğer davalı şirketinde müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı kurumun yapmış olduğu itiraz hileli ve muvazaalı olup, devletin bu itiraz etmesi devlet kurumunun saygınlığına yakışmadığını, nitekim davalı kurum ihaleyi verdiği kurumların listesini icra dosyasına sunmuş olmakla, bu şirketler yeni gelen işçilerini değil davalı kurumun çalışan işçilerini aynen istihdam etmeye devam ettiğini ve şeklen sigortalı gösterdiğini, oysa davalı kurumun güvenlik işçileri hep aynı yerde kaldığını, çalıştığını,

ihaleyi alan yeni firmaların değişmesi ile işçilerin hep aynı kaldığı ve çalışmalarının devam ettirdiğini, hastaneden değişmeyenin işçiler olduğunu, değişenin ise her sene firmalar olduğunu, davacının haklı olan kıdem tazminatı ve çalıştığı dönemdeki yıllık ücretli izin alacakları dahi kullandırıp ödenmediğini, davacının alacaklarının tahsili için ...

3. İcra Müdürlüğü 2012/3647 sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalıların haksız ve mesnetsiz olarak icra dosyasına itiraz edip takibi durdurduğunu, davacının çalıştığı yerin ... olduğunu, davalı şirketin yetki itirazının usul ve yasaya aykırı olduğunu, en son net ücretinin 790,00 TL. olduğunu, davacının boğaz tokluğuna çalışmasına rağmen davacının çalıştığı dönemlerdeki yıllık ücretli izin alacaklarının dahi verilmediğini beyanla.

İtirazın iptali ile davalının borca haksız itirazı nedeni ile %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B)Davalı Cevabının Özeti:

Davalı T.C. ... vekili. Davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının ... Devlet Hast. Bünyesinde 02/04/2005-31/07/2009 tarihleri arasında “Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesini alan çeşitli alt işverenlikler nezdinde çalıştığını, davacı ile müvekkil ... ile herhangi bir şekilde sözleşmeye dayalı iş ilişkisi olmadığını, davacının bünyesinde çalıştığı şirketler ile müvekkili ...'na bağlı ...

Devlet Hastanesi Yöneticiliği arasında “güvenlik hizmet alımı” konusunda ihale sonucu sözleşme yapıldığını, burada asıl işveren konumunda olmadığını, ayrıca olayda İş Kanunu kapsamında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olmadığını, işi ihale ile alıp işçi çalıştırımasında ihale alan ile ihale makamı arasındaki sözleşme istisna akdine dayandığını, ihaleyi alanın iş sözleşmesine çalıştırdığı kimselerin ihale makamının değil ihaleyi alan firmanın işçisi ve sigortalısı olduğunu, davacının mezkur Hastane bünyesinde iş yapan firmalarda şirket elemanı olarak çalıştığını,

davacının işçisi olarak çalıştığı firmaların işi müvekkil kurumdan ihale yolu ile aldıklarını, bu nedenle asıl işveren konumunda olduğunu, işçilerin iş hukukundan kaynaklanan hak ve alacaklarının muhatabının işveren şirketler olduğunu, bu durumun sözleşmede de açıkça ifade edildiğini, kaldı ki davacının iş akdinin emeklilik sebebiyle sona erdiğini, davacının kendi iradesiyle işten ayrıldığını, müvekkilli Bakanlığın davacı ile ilgilii gerçekleştirdiği her türlü işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiğini, bu sebeple müvekkil Bakanlığın kıdem tazminatından sorumlu olmasının düşünülemeyeceğini beyanla;

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Ulusal Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş vekili; Davacının 16/03/2005 tarihinden 31/07/2009 tarihine kadar ... Devlet Hastanesinde çalıştığını, ancak bu süre içerisinde davacının değişik taşeron firmalarda çalıştığını, bu nedenle davanın davacının çalışmış olduğu bütün taşeronlara ihbarının gerektiğini, davacının emeklilik nedeni ile iş akdini sona erdirdiğini iddia ettiğini, davacının müvekkilinden herhangi bir şekilde yıllık izin ücreti alacağı bulunmadığını, davacının talep etmiş olduğu alacaklarının zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduklarını beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davanın kısmen kabulüne kabul verildi.

D)Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

E)Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanunî gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dava icra takibine yapılan itirazın iptali davası olup, mahkemece itirazların iptali ile takibin devamına karar verilmişse de verilen karar hatalıdır.

Davacı 22.08.2012 tarihli ödeme emri ile davalılar aleyhine 1.000,00 TL. yıllık izin ücret alacağı 3.440,00 TL. kıdem tazminatı ve 2.891,96 TL. işlemiş faiz alacağı toplam 7.331,96 TL. üzerinden icra takibi yapılmış faize yönelik olarak banka mevduat faizi belirtilmiş ve ödeme emrinin dökümünde tüm alacaklar için tarihlerine göre % 18 ve % 23 mevduat faizi üzerinden hesaplama yapılmıştır.

Öncelikle bilirkişi ve mahkemece işlemiş faiz alacağına yönelik hesaplama ve değerlendirme yapılmamıştır. Hiçbir hesaplama ve değerlendirme yapılmadan işlemiş faiz alacağını da içeren takibin devamına karar verilmesi hatalıdır.

İşlemiş faiz hesabı sırasında; yıllık ücretli izin alacağında temerrüde düşürme yok ise faiz dava yada icra takibinden başlar. Temerrüd yok ise yıllık ücretli izin alacağında işlemiş faiz alacağı olmaz.

Davacının iş akdini fesih sebebi emeklilik olup yaşlılık aylığı bağlanması yada yaş harici emeklilik koşullarına dayalı emeklilik de kıdem tazminatının faiz başlangıcı, yaşlılık aylığı bağlandığı yada yaş harici emeklilik koşullarının oluştuğuna ilişkin SGK belgesinin davalı işverene tebliğ edildiği tarihtir. Böyle bir belge işverene teslim edilmeden emeklilik nedenine bağlı olarak SGK çıkışı yapılsa dahi faiz işlemeye başlamaz.

Bu nedenle somut olayda davacının emeklilik belgesini asıl işverene ve alt işverene tebliğ edip etmediği araştırılarak, tebliğ edilmiş ise herbir davalı açısından ayrı ayrı tebliğ tarihi saptanıp buna göre herbir davalı açısından faiz başlangıcı belirlenmeli ve işlemiş faiz hesabı yapılmalıdır. Böyle bir belge yoksa kıdem tazminatına yönelik işlenmiş faiz talebi de reddedilmelidir.

3-Davalılar yukarıda belirtildiği şekilde temerrüde düşürülmüş iseler yıllık ücretli izin alacağı açısından yasal faiz hesaplanmalı, kıdem tazminatı açısından ise ...’de bulunan bankalardan temerrüt tarihi ve sonraki yılların takibeden tarihi itibariyle uygulanan en yüksek banka mevduat faizi sorulup, buna göre faiz hesabı yapılmalıdır.

Mahkemece yukarıdaki hususlara riayet olunmadan hiçbir değerlendirme ve hesap yapılmadan, işlemiş faiz alacağını da kapsayacak şekilde itirazların iptali ve takibin devamına karar verilmesi hatalıdır.

4-Mahkemece davalı Bakanlığın harçtan muaf olduğuna karar verildiği halde yargılama giderlerine harç katılarak, harçtan muaf olan Bakanlığa bu şekilde harç yükletilmesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.