Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/27334 K.2017/14253

Dava

Taraflar arasındaki, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı, maneni tazminat ile fazla mesai ücreti ve bakiye ücret alacaklarının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hüküm süresi içinde temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmesi davalı avukatınca duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 26/09/2017 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti.

Duruşma günü davalı adına Avukatlar ... Sarak ve ... Kılıç ile karşı taraf adına Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin, davalıya ait ... ... İlkokulu'nda 2009-2010 öğretim yılında öğretmen olarak çalışmaya başladığını, 14.02.2014 tarihinde ise iş sözleşmesinin haklı bir neden olmaksızın feshedildiğini, son aylık ücretinin brüt 3.702 TL olduğunu, müvekkiline ... uygulandığını ve bu çerçevede görev yerinin değiştirildiğini, görev yeri değişikliğinin müvekkilince kabul edilmediğini, fazla çalışma ücreti ve diğer alacaklarının da ödenmediğini ileri sürerek; kıdem, ihbar, kötüniyet ve manevi tazminatlar ile ücret ve fazla mesai ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının 01.09.2009-14.02.2014 tarihleri arasında belirli süreli hizmet akdi ile ve sınıf öğretmeni olarak müvekkiline ait özel eğitim kurumunda çalıştığını, iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini savunarak; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davaın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde taraflarca temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davacının iş sözlşemesinin niteliği (belirli süreli olup olmadığı) taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Eğitim ve öğretimin süreklilik arzetmesi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 11. Maddesinde belirli süreli iş sözleşmesinin gerek ilk kurulmasında ve gerekse yenilenmesinde esaslı unsur aranması karşısında 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’na göre çalışan yöneticiler ile öğretmenlerin, kısaca eğitim personelinin sözleşmelerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira bir eğitim personeli bu kapsamda eğitim faaliyeti devam ettiği sürece çalıştırılmakta ve emekli olsa da iş sözleşmesi devam etmektedir. Bu çalışma 10 yılı aşan bir süreyi de kapsamaktadır. Yasadan kaynaklanan belirli süreli olma özelliği eğitim personelinin iş güvencesi hükümlerinden yararlandırılmaması eleştiri konusu yapılmaktadır.

Gerçekten eğitim personeli ile ilgili yazılı sözleşme yapılması hükmü değerlendirildiğinde bu sözleşmenin belirli süreli olmaktan çok asgari süreli iş sözleşmesi olarak değerlendirilmesi gerekir.

Zira kanunun 9. maddesine göre “Kurumlarda çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler ile özel öğretim kurumunu temsil eden kurucu veya kurucu temsilcisi arasında yapılacak iş sözleşmesi, en az bir takvim yılı süreli olmak üzere yönetmelikteki esaslara göre yazılı olarak yapılmalıdır”. Buradaki en az bir takvim yılı ibaresinden açıkça bir asgari süre öngörüldüğü açıktır.

Eğitim ve öğretim devam eden bir faaliyet olduğuna göre asgari süre iki yılda, üç yılda olabilir. O halde eğitim personeli ile yapılan sözleşmenin yasadan kaynaklanan asgari süreli iş sözleşmesi olduğunun kabulü gerekir.

Asgari süreli sözleşmeler, tarafların bildirimli fesih haklarını asgari bir süre için ortadan kaldırdıkları belirsiz süreli sözleşmelerdir. Tarafların öngördükleri asgari sürenin bitimi ile sözleşme kendiliğinden sona ermemekte, sözleşme belirsiz süreli olarak devam etmektedir. Bu özelliği nedeniyle asgari süreli sözleşmeler belirli süreli olarak kabul edilmemektedir. Belirsiz süreli olarak kabul edilmelerinin nedeni tarafların sözleşmenin sona erme zamanını belirlememiş olmalarıdır. Belirsiz süreli kabul edildikleri için asgari süreli sözleşmenin işveren tarafından sona erdirilmesi halinde işçi şartları varsa iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilecektir (..., H; İş Hukuku, 3.Bası, Ankara, 2008, s.318).

5580 sayılı yasa kapsamındaki eğitim personeli için en az bir takvim yılı içi yazılı sözleşme imzalanmaktadır. Eğitim yılı devam ettiğinde eğitim personeli ile yasadan kaynaklanan yeni bir asgari süreli sözleşme imzalanmaktadır. Eğitim ve öğretim devam ederken, takvim yılı içinde ayrılan öğretmen yerine kalan süre için belirli süreli iş sözleşme yapılması olanağı vardır. Bu bir objektif neden kabul edilebilir. Ancak eğitim ve öğretim başına asgari süreli sözleşme yapıldıktan sonra eğitim ve öğretim devam ettiği için belirli süreli iş sözleşmesi yapılması için esaslı ve yenilenmesi içinde objektif neden olmadığı sürece eğitim personeli ile yapılan sözleşmenin belirsiz süreli olarak kabulü gerekir.

Dosya içeriğine göre; davacı öğretmenin, 2009 yılından beri her yıl yasa gereği yapılan sözleşmelerle davalıya ait özel öğretim kurumunda çalıştığı, yukarıda açıklandığı üzere bu sözleşmelerin belirsiz süreli olduğu dolayısı ile davacının bakiye süre ücretine hak kazanmadığı gözetilmeksizin, söz konusu talebin reddi yerine kabulü hatalıdır.

3- Her ne kadar yerel mahkemece, davacının 5580 sayılı yasa kapsamında belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığı gerekçesi ile ihbar tazminatı talebi reddedilmiş ise de, yukarıdaki bentte ayrıntılı bir biçimde açıklandığı üzere davacının 2009 yılından beri belirsiz süreli iş sözleşmeleri ile çalıştığı gözetilmeksizin, ihbar tazminatı talebinin kabulü yerine reddine hükmedilmesi de hatalı olup, ayrı bir bozma nedenidir.