Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/27450 K.2015/29859

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı ve davalılardan ... avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin davalı .... ... şirketinde çalıştığını davalı şirketin 28 mağazasındaki tüm stok ve duran varlıkların, çalışanların ve bu mağazalara ilişkin kira sözleşmelerinin davalı .....'ye devredilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını, rekabet kurumu tarafından onay verilmesi sonucu 19/02/2014 tarihinde devir alma işleminin tamamlandığını, devir sonrasında ... .... tarafından çalıştığı mağazanın mülk sahibinin devre muvafakat vermemiş olması nedeniyle iş akdinin haksız ve hukuka aykırı olarak feshedildiğini, feshin gerçeği yansıtmadığını beyanla feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine,

boşta geçen süre için 4 aylık brüt ücret ve diğer haklarının ödenmesi gerektiğinin tespitine, işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken 8 aylık brüt ücreti tutarın tazminatın belirlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı ... ... vekili; davacının diğer davalı şirketin işçisi olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında işçi-işveren ilişkisinin hiçbir zaman olmadığını, diğer davalı şirketin Darty markası altında faaliyette bulunduğu 28 adet mağazanın devir alınması hususunda ön anlaşmaya varıldığını, davacının çalıştığı mağazanın devir alınmadığını beyanla husumet ve esas yönlerinden davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... .. .. vekili cevap dilekçesinde özetle ; müvekkili şirketin merkezi ..'de bulunan ... isimli uluslararası şirketin ...'de açtığı ... markası ile tanınan şubesi olduğunu, şirketin ekonomik durum nedeniyle ... şubesinin kapatılmasına karar verdiğini, bu kapsamda 28 adet mağazanın diğer davalı ... ....'ye devredilmesi yönünde anlaşmaya varıldığını, Rekabet Kurumundan ön onay alındığını, onay sonrasında devir işlemlerinin yapıldığını, bir kaç mağazanın mal sahiplerinin devre onay vermemesi nedeniyle devir sağlanamadığından bu mağazaların kapatıldığını,

çalışanların yasal haklarının ödenerek iş akitlerinin geçerli nedenle feshedildiğini, şirketin Türkiye'de bulunan faaliyetlerini sonlandırma kararı sonucunda faaliyet konusu iş kalmadığı için feshin son çare olması nedeniyle zorunlu olarak fesih yoluna gittiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece feshin geçerli nedene dayandığının ispatlanmadığı, davacının ... .... nezdinde işe iadesine, mağazaları demirbaş, satılacak ürünler ve çalışanları ile birlikte devreden diğer davalı ... şirketi açısından husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili ile davalı ... ... vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Somut olayda davacının iş sözleşmesi davalı ...’nce şirketin faaliyetlerinin sona erdirilmesine karar verildiği, bu doğrultuda 17.12.2013 tarihinde .....’na ve kamuya bildirimlerde bulunulduğu, şirkete ait mağazaların devri konusunda anlaşmalar yapıldığı, davacının çalıştığı mağazanın maliki tarafından devre muvafakat verilmediği için mağazanın kapatılması gerektiği, tüm mağazaların devir protokollerinin tamamlandığı, diğer mağazaları devralan şirket tarafından davacının iş sözleşmesinin devrinin kabul edilmediği için şirketin Türkiye’deki faaliyetlerini sonlandıracağı davacının çalışabileceği yer kalmadığı gerekçesiyle 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca feshedilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 6. maddesinin 1. fıkrasında göre “işyeri veya işyerinin bir bölümü hukuki bir işleme dayalı olarak başka birine devredildiğinde, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçer”.

Aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca, “yukarıdaki hükümlere göre devir halinde, devirden önce doğmuş olan ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devreden ve devralan işveren birlikte sorumludurlar.

Ancak bu yükümlülüklerden devreden işverenin sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlıdır” ve 4. fıkrasına göre de “Devreden veya devralan işveren iş sözleşmesini sırf işyerinin veya işyerinin bir bölümünün devrinden dolayı feshedemez ve devir işçi yönünden fesih için haklı sebep oluşturmaz.

Devreden veya devralan işverenin ekonomik ve teknolojik sebeplerin yahut iş organizasyonu değişikliğinin gerekli kıldığı fesih hakları veya işçi ve işverenlerin haklı sebeplerden derhal fesih hakları saklıdır”.

Bu madde emredici bir hükümdür ve madde gerekçesi dikkate alındığında, işyeri veya işyerinin bir bölümünün devri kavramının yorumunda 1977/187 sayılı yönerge, 19.06.1998 tarih ve 98/50 sayılı yönerge değişikliği ve Avrupa Adalet Divanının 11.03.1993 tarihli “...” davasına ilişkin kararında belirtilen kıstasların dikkate alınması gerekir.

Yönerge ve karar esas alındığında devir, bir ekonomik bütünlüğü olan işletme veya işyeri ya da işyerinin bir kısmının kendi kimliğini koruyarak devrini ifade eder. Bütünlük ise, ekonomik bir faaliyetin icrası ve her birisi için ayrı ayrı belirlenmiş amaçlar doğrultusunda organize edilmiş insan ve eşyalardan oluşan bir bütünlük olarak algılanmalıdır. Ekonomik bütünlük, mal veya hizmet yönetimine teknik amacın izlendiği fonksiyon görebilen bir organizasyon bütünlüğüdür.

Yargılama sırasında fesih dönemi ve nedeni aynı olan başka bir mahkemede görülen dosyada alınan emsal bilirkişi raporu sunulmuştur.

Dosyaya sunulan belgeler ve emsal rapor gözetildiğinde, davalılar arasında davalı ...’ne ait tüm mağazaların, çalışanların, demirbaş ve stokları ile birlikte devralınması konusunda 17.12.2013 tarihinde ön anlaşma yapıldığı, davalılar arasında 22.01.2014 tarihinde yapılan Varlık Satış Sözleşmesi’nin 15.1 maddesinde İş Kanunu 6. Maddesine atıf yapılarak işyeri devri konusunun düzenlendiği,

lisans ve sair fikri mülkiyet haklarının yanında davacının da çalıştığı mağazanın da bulunduğu 28 mağazanın mağaza işyerlerinde bulunan 4439 adet demirbaş ile çalışanların devre konu edildiği buna göre devrin gerçekleştiğinin kabul edileceği, devirden sonra davacının çalıştığı mağazanın maliki tarafından kira sözleşmesi uyarınca kiracının değişmesine muvafakat etmemesinin ve bu nedenle mağazanın kapatılmış olmasının devir hususuna etki etmeyeceği, devir tarihinde işyerinde veya bir bölümünde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçları ile birlikte devralana geçeceği açıktır.

Davacının iş sözleşmesi devirden sonra devreden davalı ... tarafından feshedilmiştir. Oysa açıklandığı gibi fesihten önce devirle davacı ve diğer işçilerin iş sözleşmeleri bütün hak ve borçları ile devralan davalı ... ... şirketine geçmiştir. Davacıyı devralan ... ....’nin kapanan mağaza dışında birçok mağazasının olduğu, davacının çalışabileceği pozisyonlara işçi alımı yaptığı anlaşıldığından fesih geçersizdir.

Davacının iş sözleşmesi devirden sonra feshedildiğinden, davacının devralan işveren olan davalı ... ... nezdinde işe iadesine karar verilmesi, devirden sonra fesheden ve dava açılmasına neden olan diğer davalı ...’nin ise İş Kanunu’nun 6/5 maddesi uyarınca işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinden devralan işverenle birlikte sorumluluğuna karar verilmesi gerekir.

Mahkemece sonuç itibari ile feshin geçersizliğine karar verilmesi isabetli ise de davacının devralan şirket işyerine işe iadesine karar verilmemesi, devralan ve devreden işverenin işe başlatmama tazminatı ile boşa geçen süre ücretinden sorumlu tutulmaması açıklanan gerekçe ile hatalı bulunmuştur.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.