Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/29729 K.2019/3032

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, davalılar arasında güvenlik hizmeti alma anlaşması olduğunu, davacının da bu anlaşma uyarınca asıl işveren olan Dünya Ticaret Merkezi A.Ş.’de güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, davacının ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de çalıştığını, ancak bu genel tatil günlerinin çalışmasının karşılığı olarak normal günlük ücretin ödenip zamlı kısmın ödenmediğini, davacının bu hukuksuzlukların düzeltilmesini defalarca istediğini, ancak hiçbir düzelme olmaması üzerine işyerinden ayrılacağını bildirdiğini,

ancak davalıların davacıya işyerinden hiçbir hak ve alacağı kalmadığına dair kayıtsız şartsız ibareler içeren ibranameyi imzalatmak istediklerini, bu ibranameyi davacının imzalamadığını, bunun üzerine psikolojik baskı yapılarak ısrarla ve sürekli ibranameyi imzalatmak istemeleri üzerine davacının iş akdini haklı nedenle feshettiğini, kıdem tazminatı, ücret alacağı, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram - genel tatil ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Koruma ve Güv. Hizm. Ltd. Şti. vekili, davacının davalı işyerinden istifa ederek ayrıldığını, fazla çalışma ücretinin doğmadığını, günlük çalışmanın sekiz saati geçmediğini, davacının genel tatil ücretlerinin maaşıyla birlikte bankadan ödendiğini, Haziran ayı ücretinin de ödendiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı .... vekili, davalının davacının işvereni olmadığını, işin bütünüyle diğer davalı şirkete devredildiğini, davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi de olmadığını, dava dilekçesinde iddia edilen hususları bu nedenle bilmediklerini, diğer davalının işçilerinin işe geliş-gidişi, mesaisi, maaş ve izin gibi kanuni hakları, sevk ve idarelerinin kendi şirket yetkilileri tarafından yapıldığını, davacının genel tatillerde istisnai çalışmasının da karşılığının ödendiğini, ayrıca, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, iş akdinin tazminatı gerektirmeyecek şekilde fesh edildiğinin ispat külfetinin davalı işverene ait olduğu davalının bu yükümlülüğü yerine getiremediği böylece davacının kıdem tazminatı almaya hak kazandığı davalılar arasında alt işveren üst işveren ilişkisinin bulunduğu Dünya Ticaret Merkezi A.Ş.' nin güvenlik hizmeti işini diğer davalı Global Korama Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti'den aldığı, davacının ücret alacağı bulunduğu, fazla mesai yaptığı, davacı genel tatil ulusal bayram alacak talebinde bulunmuşsada davacının alacaklarının ödendiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Kısmi eda külli tespit davasının açıldığı anda alacağın tamamı için zamanaşımı kesilir. Yargılama sırasındaki işleminden veya hâkimin her kararından sonra yeniden işlemeye başlayacağından yargılama sırasında alacağın zamanaşımına uğradığından söz edilemez. Bu nedenle yargılama sırasında arttırılan taleplere karşı yapılan zamanaşımı defi sonuca etkili değildir. Ancak faiz başlangıcı açısından tahsil amaçlı belirsiz alacak davasından farklı bir durum vardır. Davaya konu edilen miktar bakımından faiz başlangıcı olarak dava tarihi kabul edilmelidir. Alacağın kalan kısmın sadece tespiti istenmiş olmakla, belirlenen bakiye alacak miktarının ilerde talep edildiği tarihten itibaren faize karar verilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta; açılan dava kısmi eda külli tespit istemli belirsiz alacak davası olup, davalı tarafından ıslah dilekçesine karşı ileri sürülen zamanaşımı def'inin dikkate alınmaması gerekirken zamanaşımını dikkate alarak fazla mesai ücretinin hesaplanması hatalıdır.

3-Bordrolarda ödendiği görünen ulusal bayram ve genel tatiller çalışılmadan ödenen ücretler olup çalışılan günler için ayrıca tahakkuk ettirilmesi gereken zamlı kısmının ödenmediği anlaşılmakla bilirkişi hesabı bir değerlendirmeye tabi tutularak karar verilmesi gerekir.

4-Davacı dava açmadan önce davalıyı ihtarname ile temerrüte düşürdüğünden ve özellikle ücretin işveren tarafından ödenmesi gereken bir miktar olduğu da dikkate alınarak ücret alacağının tamamına temerrüt tarihinden faiz yürütülmesi gerekirken ücret alacağında yazılı şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

5- HMK.nın 26. maddesi uyarınca talep ile bağlıdır, davacının brüt miktarları ıslah ederek brütten hüküm kurulmasını talep etmesine rağmen netten hüküm kurulması da hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: