Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/32145 K.2015/34443

Davacı, icra takibine yapılan itirazın iptali, takibin devamı ile %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin iş akdine son verilmesi nedeni ile açmış olduğu işe iade davasının kabul edilip kesinleştiğini, işe iade başvurusuna rağmen işe başlatılmadığını, bu nedenle icra takibine başlandığını, davalı tarafın buna yersiz olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı tarafın icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının işe iade kararından sonra 10 günlük hak düşürücü süre içinde işe başlamak için müvekkil şirkete başvurmadığını, başvuruda bulunmadığından feshin geçerli hale geldiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere dayanılarak, davacının kesinleşen işe iade davası sonucunda 10 günlük süre içerisinde 4857 sayılı Yasanın 21. madde uyarınca davalı işverene işe başlama konusunda başvurup, işe başlama iradesini işverene iletmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; feshin geçersizliği sonrası işe başlatılmasını isteyen davacı ile işe davet eden işverenin samimi olup olmadığı, davacının işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücret alacağına hak kazanıp kazanmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Türk Medeni Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca “herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.” Objektif iyiniyet olarak da tanımlanan ve dürüstlük kuralını düzenleyen madde, bütün hakların kullanılmasında dürüstlük kuralı çerçevesinde hareket edileceğini ve bir kimsenin başkasını zararlandırmak ya da güç duruma sokmak amacıyla haklarını kötüye kullanılmasını yasanın korumayacağını belirtmiştir. Keza 6100 Sayılı HMK.’un 28/1 maddesine göre “Taraflar, dürüstlük kuralına uygun davranmak zorundadırlar”. Tarafların iyiniyeti veya kötüniyetini(Y. İBK. 14.2.1951 gün ve 17/1), taraflarca ileri sürülmese dahi dosyadan anlaşıldığı takdirde hakim resen dikkate alacaktır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21/5 maddesi uyarınca, işçi kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının tebliğinden itibaren on iş günü içerisinde işe başlamak için işverene başvurması gerekir. Başlatılma için başvuru imkanı ancak kesinleşen kararın tebliği ile başlayacağından, işçinin bu tarihten önceki açıklaması kural olarak sonuç doğurmamalıdır. Karar kesinleşmeden işçinin işe başvurusu, işverenin tutumuna bağlıdır.

İşveren karar kesinleşmediği için, başlatma veya başlatmama nedeni ile işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretini ödeme yükümlülüğü doğmadığından, işlem yapmayacağı gibi, işçiyi kesinleşmeden işe başlatılmasını sağlayabilir. Kesinleşmeden işe başlatma, yargılama sırasında işe başlatılmanın sonuçları gibi değerlendirilmelidir.

Ancak kesinleşmeden yapılan başvuru, daha sonra kararın kesinleşmesi üzerine, işçinin başvurusu olarak değerlendirilmesi, işverenin tutumu ve işçinin samimiyeti kapsamında değerlendirilmelidir. Kural işçinin kararın kesinleşmesi ile başvuru da bulunmalıdır. Ancak işçinin işe iade başvurusunun ekinde, feshin geçersizliğinin tespitine dair kesinleşen kararı sunması bir zorunluluk değildir.

Başvuru anında kural olarak kararın kesinleşmiş olması yeterli olup, kesinleşme olgusu işverence bilinmese dahi, işe başlatma süresi içinde belirlenebilecek bir durumdur.

Feshin geçersizliği ve işe iade kararı sonrası, işçinin işe başlatılması için başvurusu ile işverenin işe davetinin de dürüstlük kuralı kapsamında samimiyet noktasında sorgulanması gerekir.

Dosya içeriğine göre iş sözleşmesi işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedilen davacının, açtığı feshin geçersizliği ve işe iade davasında, davalı işveren davayı kabul etmiş ve mahkemece kabul nedeni ile feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar verilmiştir. İşverenin kabulü nedeni ile verilen karar üzerine davacı 03.09.2010 tarihli dilekçesiyle işe başlatılmak üzere işverene başvurmuş ve bu başvuru işverene 07.09.2010 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Davalı işveren işe başvuru ihtarını almasına rağmen, davacı veya vekiline kararın kesinleşmediği yönünde bir itiraz göndermediği gibi feshin geçersizliği ve işe iade gerekçeli kararını 27.09.2010 tarihinde tebliğ almış ve kararı temyiz etmemiştir. Karar bu şekilde 06.10.2010 tarihinde kesinleşmiştir. Kesinleşmeden önce işçinin başvurusu vardır.

Kanunundaki sürenin kesinleşmiş kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü süresi, önceden başvuruyu ortadan kaldırmadığı gibi işçi lehine düzenlenmiş, azami başvuru süresini belirtmektedir. İşçinin önceden başvurusunun geçersiz sayılmasını gerektirmez. Kısaca bu işverenin lehine yorumlanamaz. İyiniyetli olan ve başlatmak isteyen işveren, işçiye kararın kesinleşmesinden sonra başlatıp başlatmayacağını bildirebilir.

Davalı işveren tarafından işe iade kararının kesinleşmesinden sonra davacının işe iade başvurusunun olmadığı gerekçesiyle davacının işe başlatılmadığı anlaşılmaktadır. Davacının kesinleşmiş kararın tebliğinden sonra başvurusu yok ise de, işverenin kabulü nedeni ile verilen karar üzerine işe başlatılma talebi vardır.

Açılan feshin geçersizliği ve işe iade davasını kabul eden ve kararı temyiz etmeyen davalının, kararı alan ve işe başlatılmak için başvuran davacıyı, kesinleşmiş kararı tebliğ etmediği, bu nedenle yasal başvurusu olmadığı gerekçesi ile işe başlatmamıştır. Oysa davayı kabul etmiş, bu kabul karşı taraf olan işçide güven oluşturmuştur. Davalı işveren karar tebliği üzerine de kesinleşmeden sonra bir ay içinde başvurudan haberdar olmasına rağmen işçiyi işe davet etmemiştir.

Davacı işçi bir aylık süre geçtikten sonra icra takibi yapmıştır. İşverenin işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretini tahsil etmek için yapılan icra takibine itiraz etmesi, dürüstlük kuralına aykırı olup hakkın kötüye kullanımıdır. İşverenin bu davranışının hukuken korunmaması gerekir. O halde, davacı işçinin davasının kabulü gerekirken yazılı gerekçeyle reddi hatalıdır.