Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/5442 K.2016/20287

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde çalışırken iş akdinin haksız olarak feshedildiğini, açmış oldukları işe iade davasını da kazandıklarını, işe iade talebinin işverence kabul görmediğini, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin ödendiğini, ancak kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın husumetten reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının davalı iş yerinde 2, yıl 5 ay, 28 gün çalıştığı, iş akdinin 08/10/2007 tarihinde iş verence feshedildiği, davacının işe iade için mahkememizin 2007/188-2008/240 EK sayılı dosyasında dava açtığı, bu davada davacının işe iadesine karar verildiği, kararın Yargıtay 9. Hukuk Dairesince onandığı, bu durumda iş akdinin haksız olarak feshedildiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- İşe iade davası sonunda işçinin başvurusu, işverenin işe başlatmaması ve buna bağlı olarak kıdem ve ihbar tazminatı konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin işe iade sonrasında başvurusuna rağmen işe başlatılmaması halinde, işe başlatılmayacağının sözlü ya da eylemli olarak açıklandığı tarihte veya bir aylık başlatma süresinin sonunda iş sözleşmesi işverence feshedilmiş sayılır.

İşçinin işe başlatılmaması fesih niteliğinde olmakla, işverence gerçekleşen bu feshe bağlı olarak ihbar tazminatı ile süre yönünden şartları mevcutsa kıdem tazminatı ödenmelidir. Hesaplamalar işe başlatmama yoluyla gerçekleşen fesih tarihindeki ücret ve kıdem tazminatı tavanı gözetilerek yapılmalıdır. İşçiye geçersiz sayılan fesih sırasında kıdem ve ihbar tazminatı ile izin ücreti ödenmişse, dört aylık boşta geçen süre ilavesiyle son ücrete göre yeniden hesaplama yapılmalı ve daha önce ödenenler mahsup edilerek sonuca gidilmelidir.

Kıdem tazminatı için faiz başlangıcı, işçinin işe başlatmama yoluyla gerçekleşen fesih tarihi olmalıdır. Geçersiz sayılan fesih tarihinden faiz yürütülmesi doğru olmaz.

İhbar tazminatı bakımından ise, işe başlatmama yoluyla gerçekleşen fesihten sonra işverenin temerrüde düşürülmüş olması halinde bu temerrüt tarihi, aksi halde dava ve varsa ıslah tarihlerinden itibaren faiz yürütülmelidir.

Somut uyuşmazlıkta; davacı işçi işe iade kararına dayalı olarak kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiş olup, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacının işyerindeki fiili çalışmasına 4 aylık süre eklenip kıdem ve ihbar tazminatları hesaplanarak sonuca gidilmiştir. Ancak dosya içeriğinden işçi tarafından işe iade prosedürünün işletilip işletilmediği anlaşılamadığı gibi davacının başvurduğunu işe başlatılmadığını ve işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin ödendiği iddiası araştırılmamış ve kararın gerekçesinde de bu husus açıklanmamıştır. Ayrıca hükümde açık bir tarih belirtilmeden “akdin feshi tarihi” denilerek muğlak bir ifade kullanılmıştır.

İşe iade kararına dayalı kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin değerlendirilmesinde Mahkemece önce yapılacak iş; işe iade prosedürünün yerine getirilip getirilmediğini araştırarak bu kapsamda işçinin kesinleşen mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunup bulunmadığı, başvuruda bulunmuş ise işverenin işe iade için başvuran işçiyi 1 ay içinde işe başlatıp başlatmadığı, başlatmamış ise işçinin işe başlatılmama yoluyla gerçekleşen fesih tarihinin hangi tarih olduğu hususlarını tespit etmektir. Bu konular açıklığa kavuşturulmadan, eksik inceleme ile kıdem tazminatı açısından faizin başlangıç tarihi net olarak belirlenmeden sonuca gidilmesi hatalıdır.

F) Sonuç: