Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/7000 K.2017/321

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti: Davacı vekili, 1475 Sayılı Yasa'nın 14/1-5 maddesi gereğince 15 yıldan fazla çalışması ve 3600 günden fazla prim ödemesi bulunan davacının emeklilik sebebiyle iş aktini feshederek kıdem tazminatının ödenmesini davalıdan talep ettiğini, yıllık izinlerinin 1 hafta olarak kullandırıldığını, sair bir kısım işçilik alacaklarının da ödenmediğini ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti ve asgari geçim indirimi alacaklarını istemiştir. B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının kısmi dava açmış ise de talep miktarını belirleyebileceğini, taleplerin zamanaşımına uğradığını, tüm hak ve alacaklarını aldığını, davalı nezdinde hak ve alacağı bulunmadığını, davacının emekli olmak istediği,

iş aktini feshederek davalıdan kıdem tazminatı talep ettiği, davalının ödeneceğini belirtmesine rağmen ödemediği iddialarının gerçek dışı olduğunu, davacının 2007/2008 yılında evlenen abisinin düğünü için para lazım olup bu nedenle işten ayrılacağını belirterek kıdem tazminatı talep ettiğini, davalının davacıya o zaman 4000 TL. tutarında çek verdiğini ve ilerde işten ayrılır ise bunu kıdem tazminatından mahsup edeceğini belirttiğini, 26,29,30/04/2013 tarihlerinde davacının işe gelmediğini, mazeretini ihtara rağmen bildirmediğini, davalının, davacının ihtarını haricen öğrenip cevap verdiğini,

davacının iş aktinin İş Kanunu'nun 25/2-g maddesi uyarınca feshedildiğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, hüküm kurmaya elverişli 13/05/2014 havale tarihli raporunda bilirkişinin davacının tazminat ve alacak miktarlarını hesapladığı, davalı vekilinin davacı asıla yemin teklifinde bulunduğu, davacı asılın yemin teklifini kabul ettiği, davacı asılın 02/12/2014 tarihli celsede imzalı beyanı ile;

davalı şirkette net 1.800,00 TL ücret ile çalıştığına, çalıştığı süre boyunca yıllık izin kullanmadığına, sadece dini bayramlarda birkaç gün izin kullandığına, yine çalıştığı süre boyunca asgari geçim indirimi alacakları ve fazla mesai ücretlerinin ödenmediğine, davalı şirket yetkilisinden ağabeyinin düğün masrafı için 4.000 TL. bedelli çek almadığına yemin ederek yemininde sebat ettiği, davacının 01/06/1997 tarihinden 25/04/2013 tarihine kadar 15 yıl 10 ay 24 gün davalı iş yerinde çalıştığı, davalı tarafından davacının ücretine ilişkin herhangi bir bordro, makbuz, banka kaydı gibi yazılı bir delil ibraz edilmediği, ...

Ticaret Odası'ndan emsal ücret araştırması yapıldığı, emsal ücret araştırmasına itibar edilerek davacının son ücretinin aylık net 1.749,03, brüt 2.446,50 TL olduğu kanaatine varıldığı, bilirkişinin tazminata esas ücreti yemek ve yol yardımı dahil olmak üzere 2.707,50 TL olarak hesapladığı ve bunun Mahkeme tarafından kabul edildiği, ...

Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından düzenlenmiş 29/01/2013 günlü yazıda, davacının 29/01/2013 günlü dilekçesi üzerine yapılan incelemede sigortalılık süresinin 18 yıl prim ödeme gün sayısının 6704 gün olduğu ve yazının adı geçenin isteği ve 1475 Sayılı İş Kanunu'nun 14/1-5 bendi gereğince verildiğinin bildirildiği,

İş Kanunu 14. Maddesine 4447 Sayılı Kanun ile eklenen 5 nolu fıkrada ''506 Sayılı Kanunun 60/1 fıkrasına (a) ve (b) bentlerinde öngörülen yaşlar dışında diğer şartları veya aynı kanunun geçici 81. Maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleriyle ayrılmaları nedeniyle'' kıdem tazminatı ödeneceğinin öngörüldüğü, davacının 05/02/1970 doğumlu olduğu, hizmet cetveline göre 01/03/1994 tarihinde ilk kez sigortalı olarak çalışmaya başladığı, ...

SGM'nin 29/01/2013 tarihli yazısına göre 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme koşullarının yerine getirildiği, Mahkeme tarafından dosyada mevcut ...

SGM'nin cevabi yazısı karşısında davacının 4447 Sayılı Kanun ile değişik 1470 Sayılı İş Kanunu'nun 14/5 maddesi gereğince iş sözleşmesinin sona erdiği 29/01/2013 tarihinde kurum cevabi yazısında da belirtildiği gibi 506 Sayılı Kanun geçici madde 81/c hükmündeki yaş dışında 15 yıllık sigortalılık süresi ile 3.600 gün prim ödeme gün sayısının tamamlandığı ve kıdem tazminatına hak kazandığı kanaatine varıldığı, beyanlarına itibar edilen davalı ve davacı tanıklarının anlatımı ile işyerinde 08:00-18:00 satleri arasında 10 saat çalışıldığı,

1 saat ara dinlenmenin tenzili ile günde fiilen 9 saat haftada 5 gün 45 saat çalışıldığı ve bu şekilde yasal çalışma süresinin tamamlandığı, hafta içi ortalama 3 gün 18:00'dan sonra yapılan mesailer ile ayda ortalama 2 cumartesi günü 08:00-18:00 saatleri arasında yapılan çalışmalar nazara alınarak davacının haftada ortalama 7 saat fazla mesai yaptığı, davalının davacının hak etmiş olduğu fazla mesai ücretlerinin ödendiğini ispat etmesi gerektiği, davacının çalışma şekline ilişkin puantaj kaydı gibi bir belge sunulmadığı, ödeme yapıldığının ispatlanamadığı,

Mahkeme tarafından beyanlarına itibar edilen tüm tanık anlatımlarına göre davacının fazla mesai yaptığı ancak ücretlerinin ödenmediği, fazla mesai ücret alacağından 1/3 oranında hakkaniyet indirimi yapıldığı, işverenin davacının imzasını taşıyan ücretli izin defteri, eşdeğer belge yahut izin ücretinin ödendiğine dair belge ile davacının iznini kullandığını ispat etmesi gerektiği, davalı tarafından dosyaya ibraz edilen davacının imzasını taşıyan ücretli izin defterinden davacının 1998-2004 yılları arasında toplam 123 gün yıllık izin kullandığının anlaşıldığı,

2005 yılı ve sonrasında davacının yıllık izin kullandığına dair dosyaya herhangi bir belge ibraz edilmediği, davacının çalıştığı süre nazara alınarak 264 gün ücretli izin hakkı olduğu, 179 gün yıllık izin kullandığı, bakiye 85 günlük izin alacağı bulunduğu, mübrez Eylül ve Ekim ayları bordrolarında davacıya imzası karşılığında asgari geçim indirimi alacaklarının ödendiğinin anlaşıldığı, davalının zamanaşımı itirazıda nazara alınarak 2009 yılı Eylül ve Ekim ayında yapılan ödemelerde dışlanarak bilirkişi tarafından hesaplanan asgari geçim indirimi alacağının davalıdan tahsiline karar verildiği,

davacı vekili dava dilekçesinde alacak kalemlerine faiz işletilmesi talebinde bulunmadığından davacının hakettiği alacak kalemlerinin dava dilekçesi ile talep edilen kısmının faizsiz olarak, ıslah dilekçesi ile talep edilen kısmının ise faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verildiği, Yargıtay uygulamaları doğrultusunda hakkaniyet indirimi yapılan fazla mesai alacağının reddedilen miktarı yönünden davalı vekili lehine vekalet ücreti takdir edilmediği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut uyuşmazlıkta, HMK.nun 26. maddesindeki taleple bağlılık kuralı ihlal edilerek, fazla mesai ücreti alacağı bakımından toplam talebin 7.778,12 TL. asgari geçim indirimi alacağı açısından ise toplam talebin 1.572,51 TL. olmasına rağmen bu taleplerin üzerindeki miktarların hüküm altına alınması hatalıdır.

3-Kıdem tazminatına uygulanacak faizin başlangıç tarihi açısından, davacı iş aktini yaş hariç emeklilik koşullarını gerçekleştirmesi nedenine dayanarak feshettiğinden, faiz başlangıcının bu koşulları gerçekleştirdiğine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu yazısını davalıya verdiği tarih ve bu yazıyı davalıya hiç vermemiş ise dava tarihi olarak kabul edilmesi gerekir.

Dosya kapsamında bu yazıyı davalıya verdiğine, vermiş ise hangi tarihte verdiğine dair bir belge bulunmamaktadır.

Mahkeme tarafından yapılacak iş, bu hususu taraflardan sorarak ileri sürülmesi halinde ilgili yerden belgeler celbedilerek kıdem tazminatı faizinin davalıya bahsolunan yazı verilmiş ise tarihini tespit ederek bu tarihten itibaren, böyle bir yazı davalıya hiç verilmemiş ise dava tarihinden itibaren başlatmaktır.