Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2015/8891 K.2015/13918

Yerel mahkemece, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı ve davalılardan ... avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, ... bünyesinde muhabir olarak çalıştığını ve ücretinin ödenmemesi sebebiyle akdi feshettiğini, işyerini daha sonra diğer davalı ...’nin devraldığını iddia ederek, kıdem-ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, son ay ücreti ve prim alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili, akdin davacı tarafından feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, işyerinin satış suretiyle devredildiğini ve davacının satış tarihinde devralınan işyerinde çalışmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, bozmadan önce verilen karar, Dairemizce, davacının Basın İş Kanunu kapsamında çalışıp çalışmadığı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyularak davacının Basın İş Kanunu kapsamında çalıştığı, işyerinin İş Kanunu’ndaki işyeri devri kurallarına göre değil satış yoluyla davalı ...’ye devredildiği, devredilen işçiler listesinde davacının adının yer alamadığı sonucuna varılarak, davalı ... yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı ve davalı ... vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Davacının ve davalı ...’nin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Somut olayda davacı, ... bünyesinde 22.02.2006-16.10.2007 arasında Basın İş Kanunu kapsamında ve muhabir olarak çalışmıştır.

... iktisadî bütünlüğü, ... tarafından diğer davalı ...'ye 24.04.2008’de satılmıştır. Davalı ... bu iktisadî bütünlük içinde yer almaktadır. Satış sözleşmesinde, devir tarihine kadar doğmuş borçlardan ...'nin sorumlu olacağı ve çalışanları bütün hak ve alacakları ile birlikte devraldığı kararlaştırılmıştır.

Davalı ...’nin tüzel kişiliği devam etmektedir. Davalı ... hakkındaki dava, işyeri devrinden önce açılmıştır. İşyeri devrinden sonra diğer davalı .... hakkında açılan dava, işbu dava ile birleştirilmiştir.

Mahkemece, işyerinin İş Kanunu’ndaki işyeri devri kurallarına göre değil satış yoluyla davalı ...'ye devredilmesi nedeniyle bu davalı yönünden husumet yokluğundan davanın reddine, davalı ... yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Basın işyerinde çalışanlarla çalıştıranlar arasındaki ilişkilerde uygulanan 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkındaki Kanun’da, (satış suretiyle de olsa) işyeri devri hâlinde devir tarihine kadar doğmuş işçilik alacaklarından sorumluluk esasları belirlenmemiştir. Bu durumda anılan Yasaya tâbi çalışanlar bakımından işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri hususunda kanun boşluğundan söz edilir. Yasal boşluğun genel kanun niteliğindeki Borçlar Kanunu hükümleri ile doldurulması gerekir.

818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 179. maddesinde, “Bir mameleki veya bir işletmeyi aktif ve pasifleriyle birlikte devralan kimse, bunu alacaklılara ihbar veya gazetelerde ilan ettiği tarihten itibaren onlara karşı mamelekin veya işletmenin borçlarından mesul olur; şu kadar ki, iki yıl müddetle evvelki borçlu dahi yenisiyle birlikte müteselsilen mesul kalır; bu müddet muaccel borçlar için ihbar veya ilan tarihinden ve daha sonra muaccel olacak borçlar için de muacceliyet tarihinden itibaren işlemeye başlar” şeklinde kurala yer verilmiştir.

Aynı şekilde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 198 ve devamı maddelerine göre de borçlu değişmiş olsa bile, alacaklının borçlunun kişiliğine özgü olanlar dışındaki bağlı hakları saklı kalır. Bir malvarlığını ya da işletmeyi iktisadî bütünlük içinde tümüyle devralan, malvarlığındaki veya işletmedeki borçlardan sorumludur (TBK.202).

İşyerine ilişkin ihale sözleşmesinde, geçmiş dönem borçlarının ihale bedelinden ödeneceği, mevcut çalışanlar ve demirbaşların ihaleyi kazanan şirkete devrolunmuş sayılacağı, çalışanların bütün hak ve alacaklarından ihaleyi alan şirketin sorumlu olacağı düzenlenmiştir.

Davacı, devir tarihinde bu işyerinde çalışmıyor olsa da, ihale sözleşmesine göre davalı ..., iktisadî bütünlük içinde tüm hak ve borçları ile birlikte işyerini devraldığından devir sözleşmesinde mevcut ve doğacak borçların devir kapsamında olmadığı yönünde hüküm konulması, işçilik alacaklarının tahsilini olumsuz etkileyebileceğinden geçerli sayılmamalıdır.

Çünkü devreden işverenin malvarlığı devir sebebiyle ortadan kalkmış, devralan işveren de devir anında doğmuş bulunan borçları ödememiş, aksine devir öncesi borçlardan sorumlu olmadığı yönünde devir sözleşmesine hüküm konulmuştur.

Bu durumda iş sözleşmesinin feshinden sonra işyeri devri yoluyla mahkeme ilamlarının etkisiz kılınması imkân dahilinde olduğundan İş Hukukunun işçi lehine yorum ilkesi gereği olarak 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 179. maddesi (6098 sayılı TBK.198-202 nci maddeleri) çerçevesinde işçi yararına çözüme gidilmelidir.

Nitekim Dairemizin emsal nitelikteki 08.12.2009 gün ve 2009/30590 Esas, 33868 Karar sayılı ve 19.03.2013 tarih, 2012/39597 Esas, 2013/9367 Karar sayılı ilamında da aynı yaklaşım şekli benimsenmiştir.