Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/12695 K.2017/9516

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının iş akdinin geçerli bir neden olmadan fesih edildiği 16/06/2015 tarihine kadar çalıştığını, Tek Gıda İş Sendikasına üye olduğunu, işyerinde sendika ile imzalanan toplu iş sözleşmesi uygulandığını, işverence iş akdinin feshinde ikale sözleşmesi başlıklı geçerliliği olmayan bir sözleşme imzalatıldığını, iş akdinin feshinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının işten ayrılma isteği ve iradesinin kesinlikle olmadığını, davalının ikale başlıklı sözlemeye işe iade davası açıldığı takdirde sağlanan ek ödemelerin geri alınacağına dair hüküm koyduğunu ve şarta bağlandığını,

bu şekilde dava açma şartına bağlanan ikale sözleşmelerinin tarafların hür iradesini karşılıklı yansıtmasının söz konusu olmadığını, davacının haklarını alabilmek için sözleşme imzalamak zorunda kaldığını, davalının ikale sözleşmesinde ileri sürdüğü istihdam azaltılması yönündeki gerekçesinin de yerinde olmadığını, daha düşük ücret ile sözleşmeli personel alımı yapıldığını, ikale sözleşmesinin geçersiz olduğunu iddia ederek davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, iş akdinin ikale sözleşmesi ile son bulduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, iş akdinin işverenin 22.12.2014 tarihli işletmesel bir kararına dayalı olarak istihdam azaltma yoluna gidilmesi, bu nedenle 100 kadar işçiye öncelikle bazı ilave imkanlar tanınarak ikale teklif edilmesi ve kabul etmeyenlerin zorunlu olarak çıkarılması şeklindeki uygulaması sonucu işverenin teklifi üzerine ikale ile sona erdiği, işyerinde bazı bölümlerin kapatıldığı ve işçi çıkarma yoluna gidileceğinin işçiler tarafından bilindiği,

davacı tanığı kendisine bir kağıt uzatılarak tazminatlarının dışında 5000 TL. civarında ilave bir ödeme yapılacağının teklif edildiğini, kendisinin bunu kabul etmediğini ve dava açtığını, tanık beyanından anlaşılacağı üzere, zorla bir ikale sözleşmesinin imzalatılmadığı, teklifi kabul etmemesi halinde hakkını mahkemede arayabileceğinin kendisine hatırlatıldığı dolayısıyla tanığa ve davacıya ikale sözleşmesinin iradelerini fesada uğratacak şekilde psikolojik baskı altında imzalatılmadığı, davacının borçlarının da bulunduğunun beyan edilmesi nedeniyle teklifin davacıya makul geldiği ve özgür iradesiyle imzaladığı,

kıdem ve ihbar tazminatları dışında, 2 aylık brüt tutar ile davacının kıdemine göre brüt 4.000 TL. ikramiye teklif edildiği, teklif edilen miktar dikkate alındığında işçi lehine makul bir yararın da sağlandığı, ikalenin geçerli olduğu, ekonomik şartların gerçekten istihdam azaltmayı gerektirip gerektirmediği hususunun araştırılmasına gerek görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Mahkemece, taraflar arasında ikale sözleşmesi olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de tanık beyanından da anlaşılacağı üzere davacının baskı altında ve şok halinde anlaşmayı kabul ettiği, davacıya sözleşmeyi okuma, düşünüp değerlendirme fırsatının verilmediği, davacının davalı işverence iradesinin bu şekilde fesada uğratıldığı, davalı işyerinde 3 vardiya sistemi ile gün boyunca aralıksız çalışıldığı, geçici işçi alımının yapıldığı, fesihte son çare ilkesine uyulmadığı, ikale sözleşmesinin davacının iradesinin fesata uğratılması sebebiyle geçersiz olduğu anlaşılmakla davanın kabulü yerine yanılgılı değerlendirme ile reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı İş Yasasının 20/3. maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.