Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/19025 K.2017/13171

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili davalı şirket merkezindeki fabrikada 18/04/2011tarihinden itibaren hiçbir haklı veya geçerli nedene dayanmaksızın iş akdinin feshedildiği 20/01/2015 tarihine kadar ıslak havlu operatörü olarak çalıştığını davacının işte uyuduğunun tespit edildiği bahanesi ile hakkında tutanak tutularak savunmasının istendiğini, bundan hemen sonra da işten çıkarıldığını ve feshin haksız olduğunu iddia ederek; işe iadesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının işyerinde uyuduğu şeklinde duyumlar alınması sonrasında güvenliklerce yapılan kontrolde davacının makinelerin arasında gözden uzak bir yerde yastıkla kendisine bir uyuma alanı oluşturduğu ve uyuduğu görülmüş olup savunması alınarak 4857 sayılı yasanın 17 ve 18. maddeleri uyarınca geçerli nedenle işten çıkarıldığını, feshin usul ve yasaya uygun olduğunu, zire davacının işbaşında uyuduğunu iş akdinin davacının tazminatları ödenerek feshedildiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, dinlenen davalı tanıklarının davacının gece vardiyasında çalışırken uyuduğunun bizzat tespit edildiğini açıkladıkları, işyerinde iş saatinde işçinin uyumasının işyerinde olumsuzluklara neden olacağından ve bu olumsuzluk işveren açısından çekilmez hale geldiğinde işçinin iş akti geçerli nedene dayalı olarak feshedilebileceğinden feshin geçerli olduğu gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, davacı temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir.

İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır.

İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur.

Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

Somut uyuşmazlıkta; dosyadaki bilgi ve belgelere göre, davacının işyerinde mesai saatleri içinde uyuduğu gerekçesiyle iş sözleşmesi geçerli nedenle feshedildiği savunulmuş ise de, disiplin cetvelinde işyerinde uyumanın cezasının ücret kesimi olarak öngörüldüğü, uyuyan başka işçilerin işten çıkarılmadığı, davacının uyuduğu hususunda tanık beyanı dışında delil bulunmadığı, gece çalışan davacının salt uyuması iş güvenliğini tehlikeye düşürüp düşürmediğinin ve işyerinde ne tür olumsuzluklara yol açtığının ispatlanamadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda davacının bu davranışı nedeniyle, feshin geçerli nedene dayandığının kabulü hatalıdır.

Davacının aynı davranışlarını bir daha tekrar edeceği de anlaşılamadığı gibi, olumsuz öngörü ilkesi gereğince fesih, geçerli nedene dayanmamaktadır. Davacının iş sözleşmesinin feshi, geçerli nedene dayanmadığından, belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.