Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/19446 K.2020/6889

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı sitede 15.10.2009 tarihinde kaloriferci olarak çalışmaya başladığını, ancak SGK'ya işe girişinin 22.07.2010 tarihi olarak gösterildiğini, iş akdinin 12.12.2012 tarihinde Keşan 2. Noterliği'nden gönderilen ihtarname kanalıyla haksız olarak feshedildiğini, ihtarnamede davacının görev sırasında alkollü olduğundan bahisle iş akdinin feshedildiğinin bildirildiğini, iddiaların gerçeği yansıtmadığını, işyerinde davacının amiri ile kişisel husumeti dolayısıyla işine son verildiğini, işverenin müvekkiline haftanın 7 günü, her gün 12 saat çalışma çizelgesi düzenlediğini, bu nedenle yapılan feshin haksız olduğunu,

müvekkilinin asgari ücretle çalıştığını, ayrıca kış aylarında 70,00 TL yoğurt parası, bir kış sezonu boyunca 560,00 TL kömür atma parası verildiğini, müvekkilinin ilk yıl kış aylarında sabah 05.30'dan gece 24.00'e kadar kaloriferleri yaktığını, yaz aylarında ise bahçe bakım ve temizlik işleri ile uğraştığını, bu ilk bir yıldan sonra çalışma saatlerinin haftanın 7 günü 08:00-20:00 ve 20:00-8:00 saatleri arasında geçtiğini, genel tatillerde ve haftasonları da çalıştığını iddia ederek,

kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti, hafta sonu alacağı ve ücret alacağının davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davanın haksız olduğunu, iş akdinin başladığı iddia edilen 15.10.2009 tarihinde site yönetiminin dahi kurulmadığını, 2009 yılı sonlarında davacı ile birlikte iki kişinin daha sadece kaloriferleri yakmak üzere Keşan Belediyesi tarafından işe alındığını ve maaşlarının da belediye tarafından ödendiğini, davalı ... kurulduktan sonra 22.07.2010 tarihinde davacı ile iş sözleşmesi imzalandığını ve SGK'ya işe başlayış bildiriminde bulunulduğunu, davacının iş akdini gereği gibi yerine getirmediğini, müvekkilini çoğu zaman zor durumda bıraktığını,

davacının 09.12.2012 tarihinde görev başında olduğu sırada aşırı derecede alkollü olduğunun görüldüğünü ve ...,...

Hastanesinde alkol muayenesinin yaptırıldığını, davacının 253 promil alkollü olduğunun görüldüğünü, bu durumun tutanak altına alındığını ve davacının iş akdine son verildiğini, 10 kaloriferci çalıştırıldığını, 8 saatlik vardiyalar halinde çalışıldığını fazla mesai alacağı doğmadığını, genel tatilde çalıştığında ücretinin ödendiğini buna ilişkin makbuzları dosyaya sunduklarını, davacının hafta sonları çalışması bulunmadığını savunarak davanın reddi isteminde bulunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının ücretinin, dosyadaki bilgi ve belgeler, dinlenen tanık beyanları ve davacının talebi de dikkate alınarak, asgari ücret ve kaloriferlerin yakıldığı dönemde yoğurt parası olarak ödenen aylık 70,00 TL' den ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar mahkemece yoğurt parasının her ay ödendiği kabul edilerek giydirilmiş ücret bulunmuş ise de yoğurt parasının sadece kaloriferlerin yakıldığı yılın yarısında ödendiği dikkate alınarak aylık ücret belirlenirken 70,00 TL' yoğurt parasının yarısı olan 35,00 TL' nin aylık asgari ücrete eklenmesi ile aylık giydirilmiş ücretin bulunması gereklidir. Yoğurt parasının yılın tamamında ödendiğinin kabulü ile hesaplama yapılması hatalıdır.

3-4857 sayılı İş Kanununun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrası gereğince, çalışılmayan hafta tatili günü için bir iş karşılığı olmaksızın işçinin ücreti tam olarak ödenir. Hafta tatilinde çalışan işçinin ücretinin nasıl hesaplanacağının düzenlenmemiş ise de, Dairemizce hafta tatilinde yapılan çalışmanın fazla çalışma sayılacağı, buna göre ücretin yüzde elli zamlı ödenmesi gerektiği görüşü benimsenmiştir (Yargıtay 9.H.D. 23.5.1996 gün 1995/37960 E, 1996/11745 K.). Buna göre hafta tatilinde çalışılmışsa, çalışma karşılığı olmaksızın ödenmesi gereken bir yevmiye yanında, çalışmanın karşılığı da bir buçuk yevmiye olarak ödenmelidir. Şu hale göre çalışılan hafta tatilinin ücreti birbuçuk yevmiye olmalıdır.

Somut olayda, ibraz edilen bordrolardan da anlaşılacağı üzere davacının aylık maktu ücret aldığı görülmüştür. Aylık maktu ücret içerisinde çalışılmayan hafta tatilleri ücreti olan 1 yevmiye de dahildir.

Buna rağmen bilirkişi hesaplama tablosu incelendiğinde yapılan hesaplamanın günlük yevmiyenin 2,5 katı olduğu ve bu hali ile davacının çalışmadan ücreti içinde bulunan 1 yevmiyenin dahi ayrıca hesaplanıp hafta tatili alacağının belirlendiği görülmüştür.

Dolayısıyla yapılan hesaplama hatalıdır.

4-İş Kanunu'nun 47. maddesine göre ulusal bayram genel tatil günlerinde çalışan işçi için her çalıştığı gün karşılığı ilave bir yevmiye daha ödenir. Bu hükme göre öncelikle ulusal bayram genel tatil hesabının gün üzerinden yapılması gerekirken yani yapıldığı anlaşılan her bir ulusal bayram genel tatil çalışması için maktu aylık ücret 30' a bölünerek bulunacak ilave bir yevmiyeye daha hak kazandığına karar verilmesi gerekirken bir yevmiyesi maktu ücret içerisinde ödendiğinden bir katsayı ile hesap yapılması gerekirken iki kat sayı ile ve saat hesabı yapılması hatalıdır.

5-Hüküm altına alınan alacakların net miktar olmasına rağmen hüküm fıkrasında net mi brüt mü olduğu hususunda bir belirleme yapılmamasının infazda tereddüt yaratacağının düşünülmemesi de hatalıdır.

F) Sonuç: