Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/22549 K.2016/18496

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin 23/09/2008 tarihinden 17/04/2014 tarihine kadar davalıya ait iş yerinde çalıştığını, davalı işverence 17/04/2014 tarihinde hiçbir haklı veya geçerli bir sebep gösterilmeksizin iş sözleşmesinin feshedildiğini, davalı iş yerinde ...

Sendikası ... şubesi tarafından örgütlenme çalışması başladığını, davalı işyerinde sendikal çoğunluğu sağlayacak sayıda işçinin sendika üyesi olduğunu, sendikanın işyerinde yetkiyi aldığını, ... iş sendikasının yetki alıp işyerinde toplu iş sözleşmesi görüşmelerinin başlamasının ardından davalı işverenin sendikalı işçileri sürekli şehir dışında görevlendirip sendikadan istifa etmeyen sendika üyesi işçileri bölüm bölüm işten çıkarmaya başladığını, işyeride herhangibir küçülmenin gerçekleşmediğini, iş yasasına göre bu tür bir gerekçeye dayanarak işçi çıkarmaların belli kurallara bağlanmışken bu kuralların hiçbirine işverence uyulmadığını,

esnek çalışma, vardiya düzenlemeleri, ücretsiz izin, son girenin ilk çıkışı gibi koşulların yerine getirilmediği sendikaya üye olmayan veya baskı sonucu sendikadan istifa eden kişilerin çalışmaya devam ettiğini davalı işyerinde çalışmalar ve üretimde hiçbir küçülme olmaksızın devam ettiğini işverenin bu iş koluna paralel doğal enerji kaynaklarından olan sıcak sudan elektrik üretimi için yeni girişimlerde bulunulduğunu internet sitesinde işçi ve personel arayışına devam ettiğini, bu nedenlerle davacının iş akdinin sendikal örgütlenme nedeni ile haksız olarak feshedildiğini,

feshin geçersizliği ile davacının işe iadesine boşta geçen süreler için 4 aydan az olmamak kaydı ile maaş ve diğer haklarının davalıdan alınıp müvekkiline verilmesine, işe iade kararına rağmen müvekkilinin işe başlatılmaması halinde sendikal tazminat için bir yıldan az olmamak kaydı ile brüt ücretinin davalıdan alınıp müvekkiline verilmesine yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Vekilinin Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının iş akdinin fesih bildiriminde belirtildiği üzere üretim ve iş hacminin düşmesi sonucu küçülmeye gidilmesi sebebi ile işletmesel karar ile feshedildiğini, müvekkilinin petrol üretim şirketlerine sondaj ve ayrıca sondaj yan servis ve destek hizmetleri olmak üzere iki farklı alanda faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin 2013 yılı kasım ayında faaliyette bulunan kulelerinden 4 tanesi kasım 2013 ve nisan 2014 tarihleri arasında çalıştırdıkları projelerin tamamlanması ile faaliyetlerini sonra erdirdiklerini, ... faaliyette olan herhangibir kulenin kalmadığını,

yeni iş alınamaması nedeni ile kule personelinin yanı sıra sondaj departmanlarına destek hizmeti veren birimlerde de işin azalmasına ve zaman içinde ihtiyaç fazlası personel oluşmasına neden olduğunu, davacının destek birimi olan ağır vasıta departmanına bağlı inşaat bölümünde görev aldığını,

çalışan kule sayısındaki azalma ile davacının görev ladığı irimde de ihtiyaç fazlası personel meydana geldiğini müvekkili şirketin gündelik işler dışında ... da yürüyen faaliyetinin olmaması ile diğer sahalarında davacının görevlendirilebileceği boş pozisyonun bulunmaması nedeniyle davacının diğer personel gibi başka sahada yada pozisyonda görevlendirilemediğini,

doğalgaz arama ve üretim sektöründe her işçinin yaptığı işin farklı olması nedeni ile işçilerin başka alanlarda görevlendirilmesinin mümkün olmadığını müvekkilinin feshe son çare olarak başvurduğunu davacının iş akdinin sendikal nedenlerle feshedilmediğini davacının iddia ettiği gibi .... sendikasının çoğunluk sağlayacak sayıda işçi sendika üyesi olmuş ise sendikalı pek çok işçinin halen müvekkili şirkette çalışmaya devam ettiğini bu nedenle iş akdinin sendikal nedenlerle sona erdirildiği iddiasının doğru olmadığını,

akdin fesih bildiriminde belirtilen nedenlerle sona erdirildiğini davanın haksız olduğunu reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece; üretimdeki daralmanın kalıcı olmadığı, feshin objektif olarak kaçınılmaz hale geldiğinin ortaya konulamadığı, keşif sırasında yapılan teknik incelemede kulelerin çalışma dönemlerinin davalı beyanları ile örtüşmediği ve beklemede bulunan kulelerin zaman zaman kullanıldığı gerekçeleri ile feshin geçerli nedene dayanmadığı; aynı mahkemede aynı davalıya karşı açılan işe iade davalarında yargılama yapılıp hüküm kurulduğu söz konusu kararların temyizi üzerine Dairemizce ceza dosyasınından bahsedilerek bozma yapıldığı bu nedenle ceza dosyasınında değerlendirildiği, davalının sendikal örgütlenmeye ve sendika üyeliğine karşı olduğu, işten çıkarılan sendikalı işçilerin yerine yeni işçiler alındığını gerekçeleri ile de feshin sendikal nedene dayandığı kabul edilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davalı vekilince temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

Mahkemece yerinde gerekçelerle feshin geçersizliğine hükmedildiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusudur.

Somut olayda; davacı işçi 2012 yılında sendika üyesi olmuş ve iş sözleşmesi ise 2014 yılında feshedilmiştir. Davalı işverence, davacının iş sözleşmesinin feshedildiği dönemde sendika üyesi olmayan işçilerin de işten çıkarıldığı ve halen davalıya ait işyerinde sendikalı işçilerin çalışmakta olduğu anlaşılmaktadır. Ispat yükü üzerinde bulunan davacı işçi tarafından, feshin sendika nedenlerle gerçekleştirildiği ispatlanamadığı gibi mahkemenin gerekçesinde belirtiği Daremizin bozma ilamı davalıya karşı açılmış ve 2012 yılında gerçekleştirilen fesihlere ilişkin olup, her somut olayın ayrı ve kendi delil durumuna göre değerlendirilmesi gerektiği gözetilmelidir.

Sonuç olarak; feshin geçersizliğine hükmedilmesi yerinde ise de, sendikal tazminata karar verilmesi isabetsizdir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.