Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/25403 K.2017/12265

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili davacının 20/09/2008 - 31/12/2015 tarihleri arası davalı işveren şirkette çalıştığını, davalı işveren şirketin "performans yetersizliği" nedeniyle iş akdini feshettiğini ileri sürerek, 4857 sayılı iş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine ve sonuçlarına karar verilmesini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, davacının müvekkil şirket tarafından 30/12/2015 tarihinde performans düşüklüğü nedeniyle iş akdinin geçerli nedenle feshedildiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacının çalışma süresi, iş yeri temsilcisi olmaması, davanın açılış süresi, davalının çalışan sayısı nazara alındığında iş güvencesi hükümleri kapsamında olduğunun anlaşıldığı, davalı vekilinin davalı iş yerinde tüm işçileri görev tanımlarına uygun önceden tebliğ edilmiş belirlenmiş bir performans değerlendirme sistemi ve bu sistemin uygulanıp uygulanmadığını, performans düşüklüğünün nasıl belirlenildiği, bu hususun objektif kriterlerle ispatı yönünde herhangi bir delil ibraz edemediği,

davalı şirket feshin son çare olması ilkesine karşı eğitim verme, performans düşüklüğünün sebeplerini araştırma gibi hususları da ispat edemediği gerekçesi ile feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine, işe başlatmam tazminatının davacının 8 aylık ücreti tutarında belirlenmesine karar verilmiştir.

D) Temyiz: Karar davacı vekilli tarafından işe başlatmama tazminatı yönünden, davalı vekili tarafından ise cevap nedenleri ile temyiz edilmiştir. E) Gerekçe: İşverence feshin geçerli nedene dayandığı kanıtlanmadığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetlidir.

Ancak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz.

Üst sınırın aşılmasının tek istisnası başlatma şartın bağlı olmayan ve sendikal tazminat niteliğinde olan 6356 sayılı Sendikalar Ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu maddede sendikal neden halinde işe bu tazminatın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirleneceği açıklanmıştır. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (08.04.2008 gün ve 2007/27773 Esas, 2008/7819 Karar sayılı ilamımız).

Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

İşletme gerekleri ile fesihte emeklilik nedeninin gösterilmesi ve davacının emekliliğe hak kazanması halinde işe başlatmama tazminatı alt sınırdan belirlenmektedir.

Dosya içeriğine göre davacının işyerindeki kıdemi beş yıldan fazladır. Davacının bu kıdemine göre mahkemece işe başlatmama tazminatının üst sınırdan davacının 4 aylık ücreti tutarında belirlenmesi doğru bulunmamıştır. Bu tazminatın davacının kıdemine göre 5 aylık ücreti oranında belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir. 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.