Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/25887 K.2020/11969

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, 01.07.2012 – 28.02.2014 tarihleri arasında, kamyon şoförü olarak net 1.600,00 TL ücret ile çalıştığı davalı işyerinde, asgari ücret üzerinden sigorta primi ödendiği, iş sözleşmesinin davalı işveren ... Petrol tarafından haksız fesih edildiği, davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi olduğu, ... A.Ş. Çerkezköy’deki fabrikasında beyaz eşya taşıma işini... A.Ş. ne verdiği, ... AŞ taşıma işi için davalı işveren... Petrol Ltd.

Şti. ile anlaştığı, kendisi ve diğer şoförlerin takograf kayıtlarından görüleceği üzere günde ortalama 15-16 saat araç kullandığı,... A.Ş. tarafından alt işvereni davalı...

Petrol iş yerine sadece gece 00:00-08:00 arası çalışması için araç başına 25,00 TL fazla mesai ödemesi yaptığı,...Petrol’in ise bu paranın sadece 12,50 TL’sini ödediğini, gece 00.00-08.00 saatleri dışındaki fazla mesai çalışmalarının karşılığı olan fazla mesai alacaklarının ödenmediği, yıllık izinlerinin kullandırılmadığı, yemek masraflarını kendisi karşıladığını iddia ederek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

B) Davalılar Cevabının Özeti: Davalı Nehir Petrol vekili, davacı iş sözleşmesinin mazot çaldığının 09.02.2014 tarihinde tutanakla tespit edilmesi sonucu İK. Md.25/II-e gereğince haklı nedenle derhal fesih edildiği, davacı işçinin asgari ücretle çalıştığını, aylık ücret dışında aldığı para, yol harcırahı, masraf ve fazla mesai ücret ödemelerinin bordrolarda görüleceğini, günde en fazla 9 saat çalıştığını, yük taşıma işi yaptığından, araç yükleme veya indirme esnasında çalışmadan beklediğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Anonim Şirket vekili; işyerinin üretimde kullandığı ara mamul ve yedek parçaları... ın tedarikçilerden alıp Çerkezköy deki fabrikasına getirme işini aldıklarını, ilk davalı ile aralarında 07.03.2013 tarihli araç kiralama sözleşmesi akdedildiği,...

Petrol işyerinin kendisine ait araçlar ve şoförleri ile birlikte bahse konu malların taşınması işini üstlendiği, ilk davalı ile aralarında asıl işveren-alt işveren bulunmadığı gibi müteselsil bir işveren sorumluğu da olmadığını, Araç Kiralama Sözleşmesinin 07.03.2013 tarihli olması, iş sözleşmesinin 28.02.2014 tarihinde sona ermesi, davacının davalı işveren ile Nehir Petrol arasındaki sözleşme kapsamındaki çalışmasının 1 yıldan az olması karşısında kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti talep edemeyeceği ve fazla mesai taleplerinin haksız olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci: Mahkemece, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu doğrutusunda davanın kabulüne karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davacı, davalı ... Anonim Şirketi ve davalı ... Petrol vekilleri temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre,davalıların tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Taraflar arasında, davacının asıl işveren davalı... Anonim Şirketinde çalışma süresinin 1 yılın altında kaldığından kıdem tazminatından doğan sorumluluğunun olup olmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olayda davacı alt işveren yanında daha önce işe girmiş ve asıl işveren işyerinde alt işveren işçisi olarak daha sonra çalışmaya başlamıştır. Davacının asıl işveren işyerindeki çalışması bir yılın altındadır. Asıl işverenin alt işveren işçilerinin taleplerinden sorumluluğunun dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesidir.

Söz konusu maddede, “…asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” denilmektedir.

Görüldüğü üzere, asıl işveren, alt işveren işçilerinin İş Kanunu, iş sözleşmesi ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan taleplerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olmakla beraber bu sorumluluk asıl işverenin kendi işyerindeki çalışmayla sınırlandırılmış bulunmaktadır.

Şu halde işçinin asıl işveren işyerinde alt işveren işçisi olarak çalışırken iş sözleşmesinin sona erdirilmesi durumunda talep edebileceği kıdem tazminatının asıl işveren ve alt işveren açısından özellikle işçinin kıdemi gibi hak kazanma şartları her bir işveren açısından ayrı ayrı değerlendirilemez.

Asıl işverenin sorumluluğunun doğması için önemli olan alt işveren işçisinin kendi işyerinde çalışırken iş sözleşmesinden, toplu iş sözleşmesinden ya da İş Kanunu’ndan kaynaklanan bir hakkı kazanmasıdır. Bu hak kazanıldıktan sonra asıl işvenin sorumluluğu doğmakla birlikte bu sorumluluk asıl işverenin kendi işyerindeki çalışmayla sınırlı bir sorumluluktur.

Somut olaya dönüldüğünde; yukarıdaki açıklamalar ışığında davacı işçinin asıl işveren işyerindeki çalışması bir yılın altında olmakla beraber davacının hak kazanması nedeniyle kıdem tazminatı talebinden sorumlu olduğu açıktır. Ancak bu sorumluluk sınırlı bir sorumluluktur.Davalı... Anonim şirketinin kıdem tazminatından kendi işyerindeki çalışmayla sınırlı sorumlu tutulması gerekirken hatalı gerekçe ile (bu davalı yönünden ) kıdem tazminatının reddi hatalıdır