Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/26571 K.2017/16682

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin 03/08/2009 tarihinde davalı şirkette kesme açma işçisi olarak çalışmaya başladığını, davalı işverenin müvekkilinin çalışmasını sürekli Kanun'a aykırı ve muvazaalı olarak oluşturan taşeronlarda gösterdiğini, ancak müvekkilinin ... işçisi olarak işlem görmesi gerektiğini, müvekkilinin iş akdinin geçerli bir nedene dayandırılmaksızın .../02/2015 tarihinde feshedildiğini, feshin son çare ilkesi olmasına uyulmadığını, müvekilinin ... .... A.Ş. işçisi olduğunun ve iş akdinin feshinin gerek İş Kanunu gerekse toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre geçersiz olduğunun tespiti ile müvekkilinin işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili; yüklenici firmalar ile müvekkil şirket arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisinin olmadığını, davacı işçinin müvekkil kurum çalışanı olmadığını, yüklenici firmaların işçisi olduğunu, bütün alacaklarının yüklenici firmalar tarafından ödendiğini savunarak husumet nedeni ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... ... ve Perakende Satış Hizmetleri A.Ş. vekili; davalı ile müvekkil şirket arasındaki iş akdinin 01/08/2013-.../02/2015 tarihleri arasına kadar devam ettiğini, davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, davacının gerek ... gerekse müvekkil kurum aleyhine işe iade talebinde bulunma hakkının yasal olarak olmadığını savunarak husumet nedeni ile ya da yersiz davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece ... ile taşeronlar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu ve İş Müfettişi Raporunun yerinde olduğunun ...

1. İş Mahkemesi’nin 07.02.2013 tarih, 2011/681-2013/16 sayılı ilamı ile hüküm altına alındığı, alt işveren firmalarda çalışan işçilerin başlangıçtan itibaren asıl işveren ... işçisi sayılması gerektiği, feshe dayanak yapılan iç denetim inceleme ve soruşturma raporunda “Davacı ...’in aynı gün içerisinde iki kez görevini yerine getirmediği halde yanıltıcı durum kodu ve endektör fotoları ile gerçekleştirmiş gibi göstermeye çalıştığı suçlamasına yer verildiği,

tanık anlatımları davacının iddiası fesih bildirim içeriği ve dayanak soruşturma dosyasında isnada göre davacının yapması gereken ve yapmadığı kesme işlemini gerçekleştirmediği veya gerçekleştirmediği halde gerçekleştirmiş gibi gösterdiğine dair ispat yükü kendisinde olan davalı işverenin kanıt yükümlülüğünü yerine getirmediği davacının karanlık foto yükleme eyleminin davacı ile tanıkların uyumlu anlatımlarına göre sistem arızasından kaynaklandığına dair beyana itirazın söz konusu olmadığı davacının işten çıkarılmasına dayanak yapılan eylemi davacının gerçekleştirdiğinin sabit kabul edilemeyeceği,

kaldı ki eylem sabit görülse bile Disiplin Ceza Cetvelinde söz konusu fiilin cezasının birinci halde uyarı cezasını gerektirdiği ancak ikinci tekrarda ihracın gündeme geleceği, olayla bağlantısı bulunduğu iddia edilen tüm personele aynı işlemin gerçekleştirildiğinin de beyan edilmemesi nedeniyle eşit işlem borcuna aykırılık meydana gelmesi karşında davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile feshin geçersizliğine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

İş sözleşmesinin, işçinin doğruluk ve bağlılığa aykırı söz veya davranışları sebebiyle işverence haklı olarak feshedilip feshedilmediği noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinde, ahlâk ve iyi niyet kurallarına uymayan haller sıralanmış ve belirtilen durumlar ile benzerlerinin varlığı halinde, işverenin iş sözleşmesini haklı fesih imkânının olduğu açıklanmıştır. Yine değinilen bendin (e) alt bendinde, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan işçi davranışlarının da işverene haklı fesih imkânı verdiği ifade edilmiştir. Görüldüğü üzere yasadaki haller sınırlı sayıda olmayıp, genel olarak işçinin sadakat borcuna aykırılık oluşturan söz ve davranışları işverene fesih imkânı tanımaktadır.

Somut uyuşmazlıkta davalı işverenlikte tahsilat sorumlusu olarak çalışan bir personelin kardeşine ait konfeksiyon atölyesinin kaçak ... borcunun tahsilatına yönelik işyerinin elektriğini kestirmediği, kaçak ... nedeniyle kesme işlemine giden ve kendisine bağlı olmayan diğer elemanlarca elektriğin kesilmesini engellediği,

engelleyemediği durumlarda ise kesilen elektriği açtırdığı iddialarıyla ilgili işverenlikte yapılan soruşturma sırasında davacının da söz konusu ... kesme işlemine kesilmediği halde “tamamlandı” koduyla giriş yaptığı aynı gün başka bir aboneye ait tesisata ilişkin de “tamamlandı” kodu girdiği ardından iki karanlık fotoğraf yüklediğinin tespiti üzerine savunmasının istendiği,

davacının savunmasında işyerinde tahsilat sorumlusu olarak çalışan personeli tanıdığını ancak kendisine bir yönlendirmede bulunmadığını, her iki tesisata ait karanlık fotoğrafların endeksörün önüne parmağını koyarak çektiği fotoğraflar olduğunu, her iki aboneye de gitmediği için, işlemlerini yapmadığı için karanlık fotoğraflar yüklediğini belirtmiştir. Davacı her ne kadar baskıyla savunmasının alındığını ileri sürmüşse de irade fesadı iddiasını kanıtlayamamıştır.

Davacının savunmasındaki kabulü dikkate alındığında, davacının doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışı nedeniyle yapılan feshin haklı nedene dayandığı, toplu iş sözleşmesi ceza cetvelinde yapması bildirilen işi yapmadığı halde yapmış gibi gösterme durumunda fesihten önce başka bir disiplin cezası verilmesi halinin işçinin kendisine veya başkasına menfaat temin etmediği türdeki davranışlarına özgü yorumlanması gerektiği, somut uyuşmazlıkta davranışın başkasına menfaat teminine yönelik olduğu,

her ne kadar ... ... ... isimli işçinin iş sözleşmesinin feshedilmediği işverenin eşit işlem borcuna aykırı davrandığı ifade edilmişse de, ... ... ...’ın eyleminin farklı olduğu, davacı gibi elektriği kesmediği halde ... kesme işlemi tamamlandı şeklinde sisteme yükleme yapmadığı gibi o noktaya gittiği ancak abonenin faturaya itiraz talebi bulunduğunun belirtilmesi üzerine “fatura itiraz talebi var” şeklinde giriş yaptığı, bu nedenle işverenin eşit işlem borcuna aykırı davrandığından söz edilemeyeceği, feshin işyerinde soruşturma yapılması üzerine disiplin kurulu kararıyla gerçekleştiği, bu nedenle hak düşürücü süreye de uyulduğu,

davacının iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-e maddesi uyarınca doğruluk ve bağlılığa aykırı davranış üzerine feshedildiği gözetildiğinde feshin haklı nedene dayandığı anlaşıldığından davanın reddine yerine yazılı şekilde kabulü hatalıdır.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.