Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/3011 K.2018/13953

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraflar avukatlarınca istenilmesi, davalı avukatınca duruşma talep edilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 26/06/2018 Salı günü tayin edilerek taraflara ... kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Avukat ... ile karşı taraf adına Avukat ... geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait farklı işyerlerinde 01.01.1996 - 26.11.2012 tarihleri arasında görsel yönetmen olarak çalıştığını, görev aldığı farklı haber ve belgesel programların yoğun iş yükü nedeniyle sabah 9.00-09.30’dan gece 24.00-02.00 saatlerine kadar haftada 7 gün çalışmak zorunda kaldığını, ayrıca 15 günde 3 defa 24 saat çalıştığını, 3,700 TL net ücret aldığını, asgari geçim indiriminin ödenmediğini, yıllık izinlerin her sene 12 gün olarak eksik kullandırıldığını iddia ederek fazla çalışma ücreti, asgari geçim indirimi, yıllık ücretli izin, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, müvekkili davalıya ait işyerinde 26.11.2012 tarihinde ayrılan davacının kıdem tazminatının 14.12.2012 tarihli sulh sözleşmesi çerçevesinde ödendiğini, fazla mesaisinin olmadığını, davacının da görev aldığı ... Programının 15 günde bir banttan yayınlandığını, işin gereği akşam geç saatlere kadar çalışan personelin ertesi gün izin kullandığını, durumun işyeri giriş çıkış kart kaydı ile sabit olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını, yıllık izinlerini kullandığını, genel tatillerde çalışmadığını, asgari geçim indirimlerinin ödendiğini, sigortalı bildirimin gerçek ücret üzerinden olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkeme, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanarak davalıya ait işyerinde askerlik öncesi ve sonrası olmak üzere iki dönemde 10.09.1996-30.04.2001, 01.08.2003- 26.11.2012 tarihleri arasında çalışan davacının, işyeri kayıtları ve tanık anlatımları ile kanıtladığı fazla çalışma ücreti, genel tatil çalışma ücreti, hafta tatili çalışma ücreti, işveren tarafından ödendiği kanıtlanamayan asgari geçim indirimi alacaklarının yanı sıra, hak kazandığı ancak karşılığının ödendiği davalı işveren tarafından kanıtlanamayan yıllık izin ücreti alacağının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı işçinin 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştırılanlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun kapsamında gazeteci olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Basın çalışanlarıyla ilgili 5953 sayılı Yasanın 1 inci maddesinde, “Bu Kanun hükümleri Türkiye'de yayınlanan gazete ve mevkutelerle haber ve fotoğraf ajanslarında her türlü fikir ve sanat işlerinde çalışan ve İş Kanunundaki işçi tarifi şümulü haricinde kalan kimselerle bunların işverenleri hakkında uygulanır.

Bu Kanunun şümulüne giren fikir ve sanat işlerinde ücret karşılığı çalışanlara gazeteci denir” şeklinde kurala yer verilerek Kanunun kapsamı ve gazeteci tanımı ortaya konulmuştur. Buna göre Kanunun kapsamında kalan işyerleri Türkiye’de yayınlanan gazete ve mevkutelerle haber ve fotoğraf ajansları olarak sıralanabilir.

Kanunda bahsi geçen “gazete” ve “mevkute” gibi kavramların nesne anlamında olmadığı günlük gazete ya da daha uzun dönemsel yayınların basıldığı yer olan işletmenin anlaşılması gerektiği açıktır. Bununla birlikte gazete ve dönemsel yayının Türkiye’de yayınlanması bir başka zorunluluktur. Bahsi geçen dört tür işyerinde fikir ve sanat işlerinde ücret karşılığı çalışanlar, Kanunda gazeteci olarak adlandırılmıştır.

Günlük veya çok kısa aralıklarla yayınlanan, günlük haber ileten, nispeten büyük boyutta basılı eser olarak tanımlanabilen gazetenin umuma hitap etmesi ve devamlılık göstermesi gerekir. Gazetenin yayınlanması bir başka anlatımla basılıp çoğaltılması gerekirse de, günümüzde teknoloji ve iletişimin geldiği nokta itibarıyla, gazetenin nesne olarak basımı ve dağıtımı bir zorunluluk değildir. Gazetenin elektronik ortamda, umuma açık olarak yayınlanması ve okuyucunun yararlanmasına sunulması da mümkündür. Dairemizce elektronik gazetelerin yayın koordinatörlüğünü yapan çalışanın, 5953 sayılı Yasa kapsamında gazeteci olduğu kabul edilmiştir (Yargıtay 9. HD. 17.4.2007 gün 2006/33909 E, 2007/11104 K.).

Fikir ve sanat işinde çalışma ölçütü, gazetecilik mesleğinin yerine getirilmesine dair ve doğrudan doğruya söz konusu alanlarda çalışmayı ifade eder. Buna göre, yazar, muhabir, redaktör, düzeltmen, çevirmen, fotoğrafçı, kameraman, ressam, karikatürist gibi çalışanlar gazetecilik mesleği ile doğrudan doğruya ilgili olup, gazeteci olarak değerlendirilmelidir. Ancak aynı tür işyerlerinde teknik sorumlu, şoför, sekreter, muhasebe elemanı, satış ve pazarlama gibi işlerde çalışanlar gazeteci olarak değerlendirilemezler.

Öte yandan 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun 38 inci maddesinde, özel radyo ve televizyonların haberle ilgili birimlerinde çalışanların da 5953 sayılı Kanunun kapsamında olduğunu açıklanmıştır. Özel radyo ve televizyonların haberle ilgili birimlerinde çalışanlar yönünden fikir ve sanat işi yapma koşulu söz konusu değildir. Ancak haberle ilgili birimde çalışma kavramı, haberin oluşumuna doğrudan katkı sağlama olarak değerlendirilmelidir. Buna göre haber müdürü, muhabir, foto muhabiri, spiker, haber kameramanı gibi çalışanlar gazeteci olarak değerlendirilmelidir. Bununla birlikte, uplink görevlisi, şoför, diğer teknik ve idari personelin, haberin oluşumuna doğrudan katkıları olmadığından gazeteci kavramına dahil değildirler.

Günlük veya çok kısa aralıklarla yayımlanan, günlük haber ileten nispeten büyük boyutta basılı eser olarak tanımlanabilen gazetenin umuma hitap etmesi ve devamlılık göstermesi gerekir. Gazetenin yayınlanması bir başka anlatımla basılıp çoğaltılması gerekirse de, günümüzde teknoloji ve iletişimin geldiği nokta itibarıyla, gazetenin nesne olarak basımı ve dağıtımı bir zorunluluk değildir. Gazetenin elektronik ortamda, umuma açık olarak yayınlanması ve okuyucunun yararlanmasına sunulması da mümkündür. Dairemizce elektronik gazetelerin yayın koordinatörlüğünü yapan bir çalışanın 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştırılanlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun kapsamında gazeteci olduğu kabul edilmiştir (Yargıtay 9. HD. 17.4.2007 gün 2006/ 33909 E, 2007/11104 K.).

5953 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde, “Devlet, vilayet ve belediyeler ve İktisadi Devlet Teşekkül ve müesseseleriyle sermayesinin yarısından fazlası bu teşekküllere ait şirketlerde istihdam edilen memur ve hizmetliler hakkında bu Kanun hükümleri”nin uygulanmayacağı hükme bağlanarak, gazeteci kavramı ile bağımsızlık ve tarafsızlık unsuru arasında bir bağ kurulmuştur.

Somut uyuşmazlıkta, davacının davalı işyerinde görsel yönetmen olarak çalıştığı sabittir. Dosya kapsamına göre haber ve belgesel niteliğini haiz programlarda çalıştığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, uyuşmazlık 4857 sayılı Kanun kapsamında ele alınmıştır. Davacının uyuşmazlık konusu dönemin tamamında yukarıdaki açıklamalara göre Basın Kanunu kapsamında çalışıp çalışmadığının değerlendirilmesi gereklidir. Eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Kabule göre; yargılama safhasında aynı bilirkişiden ikisi ek rapor olmak üzere toplam üç rapor alınması ve bu raporların farklı hesaplama seçeneklerini de ihtiva etmesine karşın hükme esas alınan rapor ve seçeneğin gerekçede gösterilip dayanaklarının açıklanması da usule ve kanuna aykırıdır.

Yine, ıslaha karşı zamanaşımı definin dava dilekçesindeki tutarlar ilave edilmeden hesaplanması da hatalıdır.

F) Sonuç: