Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/31429 K.2020/15885

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 01/06/2012-31/01/2015 tarihleri arası mağaza müdürü olarak görev yaptığını, davalı tarafından yapılan görev yeri değişikliği ile çalışma koşullarında esaslı değişiklik meydana geldiğini, esaslı değişikliğin davacı işçi tarafından kabul edilmemesi üzerine işverence iş sözleşmesinin feshedildiğini beyanla kıdem ve ihbar tazminatı, asgari geçim indirimi, manevi tazminat ve fazla mesai alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacı işçinin, davalı işverene ait işyerinde 01/06/2012 tarihinde çalışmaya başladığını, mağaza müdür yardımcısı olarak görev yaptığını, verimlilik ve ihtiyaç nedeniyle farklı bir şubede görevlendirildiğini, davacı işçinin yeni görev yerine gitmediğini, bu nedenle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

I-Davalı Temyizi Yönünden;

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere göre ve gerekçeli temyiz dilekçesinin süresinde verilmediği dikkate alınarak, gerekçesiz temyiz dilekçesi çerçevesinde kanunun açık hükmüne ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususları ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda, davalının temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

II-Davacı Temyizi Yönünden;

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2-Kıdem tazminatı hesabında esas alınacak ücret, işçinin son ücretidir. Başka bir anlatımla, iş sözleşmesinin feshedildiği anda geçerli olan ücrettir. İhbar öneli tanınmak suretiyle yapılan fesihte önelin bittiği tarihte fesih gerçekleştiğinden, önelin bittiği tarihteki ücret esas alınmalıdır. Bildirim öneli tanınmaksızın ve ihbar tazminatı da ödenmeden (tam olarak ödenmeden) işverence yapılan fesih durumunda ise, bildirim öneli sonuna kadar işyerinde uygulamaya konulan ücret artışından, iş sözleşmesi feshedilen işçinin de yararlanması ve tazminatının bu artan ücret esas alınarak hesaplanması gerekir.

Kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gereken ücret, işçinin brüt ücretidir. O halde, kıdem tazminatı, işçinin fiilen eline geçen ücreti üzerinden değil, sigorta primi, vergi sendika aidatı gibi kesintiler yapılmaksızın belirlenen brüt ücret göz önünde tutularak hesaplanır.

Kıdem tazminatına esas alınacak olan ücretin tespitinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesinde sözü edilen asıl ücrete ek olarak işçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatler göz önünde tutulur. Buna göre ikramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, kira, aydınlatma, servis yardımı, yemek yardımı ve benzeri ödemeler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınır.

İşçiye sağlanan özel sağlık sigortası yardımı ya da hayat sigortası prim ödemeleri de para ile ölçülebilen menfaatler kavramına dahil olup, tazminata esas ücrete eklenmelidir. Satış rakamları ya da başkaca verilere göre hesaplanan prim değişkenlik gösterse de, kıdem tazminatı hesabında genişletilmiş ücret kavramı içinde değerlendirilmelidir. Diğer taraftan kıdem tazminatına esas ücrete, asgari geçim indirimi ve fazla çalışma ücreti eklenerek hesaplama yapılması hatalıdır.

Somut olayda, hükme esas alınan rapora göre davacının giydirilmiş ücreti; tanık beyanları, Kurum kayıtları ve bordrolar değerlendirilerek 1.212,28 TL temel(çıplak) ücret, 1.219,04 TL prim, 216,83TL yol, 300,00 TL yemek yardımı olmak üzere toplam brüt 2.948,15 TL olarak kabul edildiği anlaşılmış olup söz konusu giydirilmiş ücrete dair kabul edilen yol ve yemek yardımı ile prim ücretlerinde isabetsizlik bulunmasa da davacının ücret bordrolarında aylık net 1.000,00 TL temel ücret aldığının belirtildiği gözetilerek davacının giydirilmiş ücretine esas alınacak temel(çıplak) ücretinin söz konusu tutarın brüt miktarı olarak kabulü gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının yapmış olduğu fazla çalışma karşılıklarının aylık ücret bodrolarına yansıtılarak ödendiği gerekçe gösterilerek dava konusu fazla çalışma alacağının reddine karar verilmiş ise de dosyada mevcut ücret bordrolarının imzasız olduğu, söz konusu bordroların bir kısmının fazla çalışma tahakkuku içermediği,

davalının delil olarak bildirildiği banka hesap özetinin ise dosyada bulunmadığı anlaşılmış olup öncelikle davacının ücretinin yatırıldığı banka hesabına dair kayıtlar dosyaya kazandırılmalı, bordrolarda gösterilen fazla çalışma tahakkuklarının ödenip ödenmediği tespit edilmeli, bordroların imzasız olduğu ve davacının tahakkuk ettirilenin üzerinde yapmış olduğu fazla mesaisini tanık beyanları ile de ispatlayabileceği gözetilerek sonucuna göre fazla çalışma alacağı hakkında karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmayıp bozmayı gerektirmiştir.