Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/3364 K.2018/16161

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının ... işçisi olarak çalıştığını, davalı işyerinde 50'nin üzerinde işçi çalıştığını, davacının son maaşının net 1.300,00 TL olduğunu işyerinde yemek ve servis uygulaması olduğunu, davacının haftanın 6 günü 12 saat çalıştığını, fazla mesai alacaklarının ödenmediğini, davacının tüm resmi tatil ve dini bayramlarda çalıştığını, bu alacaklarının da kendisine ödenmediğini, davacının yıllık izin ücreti alacağı olduğunu, davacının iş akdinin davalı işveren tarafından tek taraflı ve haksız olarak feshedildiğini iddia ederek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin ücret, resmi tatil ve dini bayram tatili ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, açılan davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının iddiasını ve dayanağını açıkça belirtmediğini, iş akdinin ne şekilde kim tarafından feshedildiğini belirtilmediğini, davacının hangi yıla ait yıllık izin alacağı talebinin olduğunun dava dilekçesinde açıklanmadığını, dava dilekçesinin HMK'nın 119. maddesine aykırı olduğunu, davalı işyerindeki süt ineği sayısının azalması sebebi ile 3 arkadaşı ile birlikte şirketin ...

Köyündeki tesisinde çalıştırılacağının davacıya bildirildiğini, davacının ilk başlarda bu durumu kabul etmiş olmasına rağmen sonrasında işe gelmediğini, davacının işe gelmemesi sebebi ile hakkında tutanak tutulduğunu, davacının hak etmiş olduğu tüm yıllık izinlerini kullandığını, fazla çalışmaya ilişkin iddiaların yargılama aşamasında dinlenilecek tanık beyanları ile ortaya çıkacağını, davacının iş akdinin devamsızlık sebebi ile feshedildiğinden savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı tarafın iş sözleşmesinin belirsiz süreli olması nedeniyle haklı olarak feshedildiğini ispat edemediğini, davalı taraf davacının mazeretsiz olarak 3 gün işe gelmediğini iddia etmişse de buna ilişkin dosyaya tutanak sunulmadığı gibi davacının devamsızlık yaptığı günlere ilişkin olarak davalı tarafından ...'ya davacının çıkışının 20.01.2014 tarihinde yapıldığının bildirilmiş olduğu dikkate alındığında sonrasında iddia edilen tarihlerin dikkate alınamayacağı, yapılan feshin haksız olduğu ve davacının kıdemi itibariyle kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığını,

tanık anlatımları ile davacının ulusal bayram ve genel tatillerde de fazla çalıştığı ispat edilmiş olmasına rağmen karşılığının ödendiği ispat edilememiş olmakla bir kısım işçilik alacaklarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının dava dilekçesinde yıllık ücretli izin alacağı talep etmesine rağmen Mahkemece bu talep hakkında olumlu veya olumsuz karar verilmemesi hatalıdır.

3-Davacının dava dilekçesi ile ıslah dilekçesinde fazla mesai ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücretine bankaların mevduata uyguladığı en yüksek faizin uygulanmasını talep etmesine rağmen Mahkemece bu talepler yönünden dava ve ıslah tarihinden yasal faize hükmedilmesi hatalıdır.

4-Davacı vekili fazla mesai ücretini ıslah ederken karara esas alınmayan ilk rapora göre %25 indirim yaparak 13.053,12 TL ıslah talebinde bulunmuştur.

Mahkemece esas alınan 18.07.2015 tarihli bilirkişi raporunda net 14.512,69 TL fazla mesai ücreti hesaplanmıştır. Mahkemenin kabulüne göre bu hesaplanan ücretten indirim yapması gerekirken davacı vekilince indirilmiş olan 13.053,12 TL üzerinden yeniden %20 indirim yapılmak suretiyle hakkın özüne aykırılık oluşturacak şekilde hüküm kurulması hatalıdır.

5-Tazminata esas giydirilmiş brüt ücretin tespiti sırasında, asgari geçim indirimin ücrete dahil edilerek bu şekilde ücretin tespit edildiği, talep edilen alacakların da tespit edilen bu ücret üzerinden hesaplandığı anlaşılmıştır. Asgari geçim indirimi, ücret olmadığı gibi ücretin eki de değildir. Asgari geçim indirimi, bireyin ya da ailenin asgari geçim düzeyini sağlayacak bölümünün toplam gelirden düşülerek vergi dışı bırakılmasıdır. Bu nedenle, asgari geçim indirimi, net ücrete ya da brüt ücrete ilave edilemez, aynı şekilde asgari geçim indirimi, giydirilmiş ücret tespit edilirken, çıplak ücrete giydirilecek bir kazanç unsuru da değildir. Kıdem ve ihbar tazminatı hesaplanırken giydirilmiş ücrete asgari geçim indiriminin eklenmesi hatalıdır.

6-Mahkemece yargılama giderleri hesap edilirken dava ve ıslah harçlarının yargılama giderlerine eklenmeden hüküm kurulması hatalıdır.

7-Mahkemece davacının ücretinin net 1.200,00 TL olarak tespit etmesine rağmen gerekçesinde net 1350 TL kabul edilerek bilirkişi raporunun 2'inci seçenek hesaplamaların esas alınarak hüküm kurulmuştur. Mahkemenin kabulüyle uyumlu olan 18.07.2015 tarihli bilirkişi raporunun 1. seçeneğine göre hesap edilen net ücretin 1.200 TL olduğu anlaşılmakla, gerekçede ücret noktasında bilirkişi raporunun 1. seçeneği esas alınması gerekirken 2. seçeneğin esas alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.