Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/35636 K.2021/3450

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ile davalılardan ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizm. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, müvekkilinin 01.10.2007-01.10.2012 tarihleri arasında kesintisiz şekilde özel güvenlik personeli olarak çalıştığını, iş sözleşmesine haklı bir sebep olmadan son verildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatları ile bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizm. Ltd.

Şti. vekili; davacının 01.04.2012 tarihinde işe başladığını, kendi kusurlu davranışıyla özel güvenlik sertifikasını yenilememesi sebebiyle 15.04.2012 tarihi itibariyle iş sözleşmesinin son bulduğunu, 07.07.2012 tarihinde yeniden işe başladığını, 2012 yılının Eylül ayında ameliyat olduğundan 05.01.2013 tarihine kadar raporlu olduğunu, davacının kapsamında çalıştığı ihalenin 2012 yılı Aralık ayında sona erdiğini, 2013 yılı ihalesi de alınmış ise de davacının çalışmak için müracaat etmediğini; davalı ...

A.Ş. vekili ise; şirketin ... Büyükşehir Belediyesi iştiraki olduğunu, özel güvenlik hizmetinin ihale yoluyla satın alındığını, davacının 01.10.2007-31.12.2012 tarihleri arasında sırasıyla ... Ltd. Şti, Vira.. Ltd. Şti ve davalı ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizm. Ltd.

Şti. bünyesinde güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, 17.09.2012 tarihinde ameliyat olduğunu, 31.12.2012 tarihinde sağlık problemleri sebebiyle istifa ettiğini savunarak ayrı ayrı davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece yapılan yargılama sonucunda toplanılan delillere göre ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içerisinde davacı ve davalılar ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizm. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle ileri sürülen temyiz sebeplerine göre, davacının tüm davalı ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizm. Ltd. Şti.'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Taraflar arasında davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanıp kazanmadığı ve bu alacakların hesaplanma yöntemi hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının 01.10.2007- 01.10.2012 (taleple bağlı kalınarak) tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığı ve iş sözleşmesine haklı bir sebep olmadan son verildiği kabul edilerek kıdem ve ihbar tazminatları hesaplanmıştır. Mahkemece bu rapora itibar edilerek hüküm kurulmuş ise de; varılan sonuç dosya içeriği ile örtüşmemektedir.

Davacı; sigortalı hizmet cetveline göre, 01.10.2007 - 15.04.2012 ve 07.07.2012 - 31.12.2012 tarihleri arasında davalı asıl işveren İSTAÇ..A.Ş.’ne ait işyerinde ve en son kayden davalı ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizm. Ltd. Şti. işçisi olarak çalışmıştır. Davacının ilk dönem iş sözleşmesinin güvenlik sertifikasını kendi kusuru ile yenilememesi sebebiyle son bulduğu savunulmuş olup gerçekten; dosya içerisinde bulunan özel güvenlik görevlisi kimlik kartına göre, güvenlik sertikasının geçerliliğinin 09.03.2012 tarihinde son bulduğu görülmektedir.

Öte yandan; davalı ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizm. Ltd. Şti. tarafından çalışma bildirilmeyen dönem aralığında dava dışı Esop...Ltd Şti’ye ait davalı asıl işveren ile bağlantısı bulunmayan bir işyerinden davacının sigortalı çalışması bildirilmiştir. Bu hususla birlikte davalı ... Özel Güvenlik ve Eğitim Hizm. Ltd. Şti.’nin 10.07.2012 tarihinde kolluk makamlarına davacının yenileme eğitimini alarak 06.7.2012 tarihinde göreve başladığını beyan etmiş olduğu da dikkate alındığında; davacının davalıya ait işyerinde 01.10.2007 - 15.04.2012 ve 07.07.2012-01.10.2012 (taleple bağlı kalınarak) tarihleri arasında iki dönem halinde çalıştığı sonucuna ulaşılmıştır.

Şu halde; her iki dönem bakımından da iş sözleşmesinin kıdem ve ihbar tazminatı gerektirecek şekilde son bulup bulmadığının irdelenmesi gerekmektedir.

Dosya içeriğine göre; 01.10.2007-15.04.2012 tarihleri arasındaki ilk dönem çalışma, özel güvenlik sertifikasının yenilenmemesi sebebiyle son bulmuştur.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinin (III) numaralı bendinde, işçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması halinde, işverenin derhal fesih hakkının olduğu açıklanmıştır.

Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un Çalışma izni başlıklı 11. maddesi ''güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her beş yılda bir yenilenir. Özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlardan herhangi birisinin kaybedilmesi halinde çalışma izni iptal edilir'' düzenlemesi vardır.

Dairenin son güncel görüşüne, güvenlik sertifikasının herhangi bir sebeple yenilenmemesi üzerine özel güvenlik görevlisinin çalıştırılması işveren açısından mümkün olamayacağından 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 25/III maddesi kapsamına iş sözleşmesi feshedilebilir.

Dolayısıyla; 1.10.2007-15.04.2012 tarihleri arasındaki ilk dönem için kıdem tazminatının hüküm altına alınması mümkün ise de; bu dönem için ihbar tazminatına hak kazanılması mümkün değildir.

7.7.2012-1.10.2012 (taleple bağlı kalınarak) tarihleri arasındaki ikinci dönem çalışma bakımından ise; iş sözleşmesinin tazminat gerektirmeyecek şekilde son bulduğu işverence ispatlanamadığından kıdem ve ihbar tazminatı hesaplanmalıdır.

Mülga 1475 sayılı İş Kanunu'nun halen yürürlükte bulunan 14/2 maddesi uyarınca işçinin aynı işverene ait işyerlerinde aralıklı olarak çalışması halinde kıdem tazminatı hesabında hizmet sürelerinin birleştirilmesi gerekir. Dairenin son güncel içtihatlarına göre, önceki dönemle ilgili olarak kıdem tazminatı tam olarak ödenmişse aynı dönem için birden fazla kıdem tazminatı ödenemeyeceğinden önceki dönem çalışma döneminin tasfiye edildiği ancak ödenen kıdem tazminatı eksik ise bu durumda tasfiyeden söz edilemeyeceğinden sözü edilen kanun çerçevesinde her iki dönem birleştirilmek suretiyle kıdem tazminatının hesaplanması gerekmektedir.

Davacının ilk dönem çalışmasının son bulduğu işveren ile ikinci dönem çalışmasının başladığı işveren aynı olup davalı ...dir. İlk dönem çalışma bakımından kıdem tazminatı ödenmemiştir.

Açıklanan sebeplerle; aralıklı çalışmalar birleştirilerek son dönem ücret miktarına göre kıdem hesaplanarak hüküm altına alınmalı, 15.04.2012-07.07.2012 tarihleri arasında davacının çalışmasının olmadığı gözönünde tutulmalıdır. Ihbar tazminatı ise sadece 07.07.2012-01.10.2012 (taleple bağlı kalınarak) tarihleri arasındaki dönem için hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır.

Mahkemece belirtilen hususlar gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.