Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/4134 K.2018/14439

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalılardan .... ye ait işyerinde diğer davalının alt işverenliğinde güvenlik görevlisi olarak çalışırken ücretlerinin gerektiği gibi ödenmemesi üzerine iş sözleşmesini haklı olarak fesh ettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile fazla ..., eksik ödenen yol ücreti, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsilini, istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Proser Koruma Ve Güvenlik Hizmetleri AŞ. vekili, davacının ücret niteliğindeki alacaklarının zamanaşımına uğradığını, işyerinde ... mevzuatına aykırı hiçbir uygulamanın bulunmadığını, davacının fazla ... genel tatil günlerinde ... yapması halinde ücretinin bordrolara yansıtılarak ödendiğini, haksız yere işi bıraktığını ve alacağı bulunmadığını, savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı .... vekili ise davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalıların, aralarındaki asıl-alt işveren ilişkisi nedeni ile davacı alacaklarından birlikte sorumlu oldukları, iş sözleşmesinin ücretlerin gerektiği gibi ödenmemesi üzerine davacı tarafça haklı olarak fesh edildiği buna göre davacının kıdem tazminatına hak kazandığı ayrıca fazla ... ve genel tatil alacağı olduğu ancak yol ücreti alacağı olmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı taraflar temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1- Davalı .... vekilinin temyiz talebi yönünden inceleme sonucunda;

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5.maddesine göre iş mahkemesinden verilen kararlar tefhim ve tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içinde temyiz olunabilir. Bu süre içinde temyiz dilekçesinin hakime havale edildikten sonra temyiz defterine kaydının yaptırılması ve harcının yatırılması gerekir. 6100 Sayılı HMK geçici 3. Madde 1. Fıkrasına göre.

“Bölge adliye mahkemelerinin, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun geçici 2 nci maddesi uyarınca Resmî Gazete’de ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” 2. Fıkrasına göre.

Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce aleyhine temyiz yoluna başvurulmuş olan kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26/09/2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5.maddesine göre iş mahkemesinden verilen kararlar tefhim ve tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içinde temyiz olunabilir. Bu süre içinde temyiz dilekçesinin hakime havale edildikten sonra temyiz defterine kaydının yaptırılması ve harcının yatırılması gerekir. Temyiz süresi içinde temyiz dilekçesi temyiz defterine kaydedilmiş, ancak harç yatırılmamış ise, harç ve temyiz giderlerinin yatırılması için ilgili tarafa HUMK.’nun 434/3. Maddesi gereği 7 günlük kesin süre verilmesi gerekir. 8 günlük süre içinde temyiz edilmeyen(HUMK.432/4), temyiz defterine kaydı yapılmayan(HUMK. 434/2) veya verilen kesin süre içinde temyiz harç ve gideri yatırılmayan(HUMK. 434/3) kararlar kesinleşmiş olur.

Gerekçeli kararın davalı .... vekiline 28/09/2015 tarihinde tebliğ edildiği ve kararın yasal 8 günlük temyiz süresi geçirildikten sonra 07/10/2015 tarihinde temyiz edildiği temyiz defterine kayıt ve harç makbuzlarından anlaşıldığından davalı .... vekilinin temyiz talebinin HUMK. nun 432/4. maddesi gereğince süre aşımı nedeniyle REDDİNE, nisbi temyiz harcının isteği halinde ilgiliye iadesine

2- Davacı ile davalı .... vekilinin vekilinin temyiz talebi yönünden yapılan inceleme sonucunda;

a- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı ile davalı .... vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

b- Taraflar arasında davacının fazla ... ücreti alacağına hak kazanıp kazanmadığı hususunda uyuşmazlık vardır.

Davacı taraf dava dilekçesinde ... süresine ilişkin açıklama yapmadan fazla ... alacağı talebinde bulunmuştur.

Davalı işveren ise fazla ... yapıldığında karşılığının ödendiğini savunmuştur.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dosya kapsamına göre davacının 2 gün 12 saat gündüz, 2 gün 12 saat gece ve 2 gün dinlenme usulü ile çalıştığı ayrıca bu ... sistemine ek olarak 1 gün daha ... yaptığı kabulü ile alacak hesabı yapılmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgere göre davacının iş sözleşmesi devamı sırasında davacının da aralarında olduğu bir kısım işçiler davalı işyerinde ... şartlarında usulsüzlük iddiası ile işverenleri ... Bakanlığı Bölge ... Müdürlüğüne şikayet etmişlerdir.

Bu şikayet üzerine ilgili müfettişlikçe tutulan ve işveren vekili imzası da olan tutunakta, teftiş öncesinde 36 işçinin 2 gün 8.00-20.00, 2 gün 20.00-08.00 saatlerinde çalışıp 2 gün izin kullandığı, 14 işçinin haftanın 5 günü 08.00-18.00 saatleri arasında, Cumartesi günleri ise 08.00-15.00 saatleri arasında çalıştığı, 4 işçinin haftanın 5 günü 10.00-20.00 saatlerinde Cumartesi günleri ise 10.00-17.00 saatleri arasında, 9 işçinin ise 08.00-20.00 saatleri arasında 4 gün çalışıp 2 gün izin yaptığı, belirtilmiştir.

İşveren vekilinin de "güvenlik hizmetlerinin gerekliliği nedeniyle 2014 yılı Mayıs ayına kadar çoğunlukla 12 saatli iki vardiyalı çalışmanın olduğu, bundan sonra 8 saatlik çalışmaya geçildiği ve 12 saatlik ... sisteminin olduğu dönemde ortalama 1 saatlik yemek ve çay arası verildiğini" beyan ettiği görülmüştür. Yine davalı tanığı da ... düzeniyle ilgili bu yönde açıklama yapmıştır.

Öte yandan asıl işveren olan davalı .... vekilinin davacının da aralarında bulunduğu işçilere yönelik 30/12/2013 tarihli ihtarında 12 saatlik vardiyalı çalışmadan bahsettiği görülmüştür.

Yukarıda açıklanan delil durumuna göre ve özellikle işveren vekilinin teftiş sırasındaki ikrarı nedeniyle bordrolardaki tahakkukların gerçeği yansıtmadığı anlaşılmaktadır. Buna göre Mahkemece davacının dönüşümlü şekilde 2 gün 12 saat gündüz, 2 gün 12 saat gece ve 2 gün dinlenme usulü ile çalıştığı ayrıca davalı tanık beyanı da dikkate alınarak, bu çalışmaya ek olarak haftada 1 gün daha çalıştığı kabul edilmeli ve alacağı hesaplanmalıdır. Ancak ek bir gün için hesap yapılırken davacı tarafından bu çalışmasının ücretinin eksik olarak ödendiği beyan edildiğinden kabul edilen bu ek ... için zamsız kısmın ödendiği kabulü ile ve sadece 7,5 saati aşan kısım için, saat ücretinin % 150 zamlı miktarına göre değil, sadece % 50 zam nispetine göre hesap yapılmalıdır.

Yine gece çalışmalarındaki 7,5 saati aşan kısım ayrıca fazla ... olarak hesaplanmalı, bordrolarda gösterilip davacıya ödenen fazla ... ücretleri ise sonuç alacaktan mahsup edilerek sonuca gidilmelidir.

c- İşveren vekili yukarıda behsedilen teftiş sırasında ara dinlenme süresinin 1 saat olduğunu beyan ettiğine göre ara dinlenme süresi 1 saat kabul edilmedir.

d- Fazla ... ile ulusal bayram ve genel tatil alacakları yazılı belgeye değil beyanlara dayalı olduğundan alacaklardan karineye dayalı makul indirim( taktiri indirim) yapılmalıdır.

e- İşverence sunulan bordroların bir kısmında ulusal bayram ve genel tatil ücretlerine yönelik tahakkuklar olduğu, ancak tahakkukların saat olarak belirlendiği görülmüştür. 4857 sayılı Kanunun 47. maddesine göre bu günlerde ... olduğunda işçi, ... saatinden bağımsız olarak tam günlük ücrete hak kazanır. Buna göre işverence saat üzerinden tahakkuk yapılması hatalıdır.

Mahkemece dosyadaki mevcut delil durumuna göre davacının çalıştığı günler belirlenerek alacak hesabı yapılmalı ve bordrolarda tahakkuk ettirilip davacıya ödenen miktarlar alacaktan mahsup edilerek sonuca gidilmelidir.

Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: