Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/8229 K.2019/19836

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A)Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davacının 11/05/2006-28/02/2013 tarihleri arasında önce ... Holding bünyesinde ... Uls. Nakliyat Ltd.

Şti.nde akabinde ise hizmet akdinin devir suretiyle davalı şirket bünyesinde aralıksız ve fasılasız uluslararası tır şoförü olarak çalıştığını, davacının davalı işverenlik bünyesinde asgari ücret+sefer primi sistemi ile istihdam edildiğini, davacının çalıştığı dönem boyunca İtalya-Avrupa ve Fransa (Tolun) -Avrupa arası dorseci olarak istihdam edildiğini, aylık ortalama 2 sefer gerçekleştirdiğini, sefer primi olarak 400 EURO almakta iken 2009 yılı başından itibaren sefer primlerinin ekonomik durgunluk gerekçesiyle 50 EURO indirime gidildiğini,

01/01/2009-31/12/2011 tarihleri arasında kesilen toplam 3.600 EURO sefer priminin davalı tarafından ödenmediğini, 2012 yılı başından itibaren davalının tek taraflı şekilde belirlediği akaryakıt oranlarına bağlı olarak müvekkiline tam ve eksiksiz olarak ödemekle yükümlü bulunduğu sefer primlerinde de mesnetsiz şeklide 1.400 EURO sefer primi kesintisi yaptığını, davacının hemen hemen tüm bayram ve genel tatillerde çalışmasına rağmen bu çalışma karşılığının haklı gerekçe gösterilmeksizin davalı tarafından ödenmediğini, davacının çalıştığı süre boyunca herhangi bir ücretli izin kullandırılmadan aralıksız çalıştırıldığını,

ancak izin ücretlerinin davalı tarafından ödenmediğini, davacının evli ve 3 çocuk sahibi olduğunu, davacının çalıştığı süre boyunca asgari geçim indirimi alacaklarının haklı bir gerekçe olmaksızın davalının ödemediğini, davacının iş akdinin 28/02/2013 tarihinde davalı işverenlikçe haksız ve bildirimsiz olarak sona erdirildiğini, davacının adına tahakkuk eden kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının da salt asgari ücret üzerinden hesaplanarak ödendiğini iddia ederek fark kıdem ve ihbar tazminatları ile bir kısım işçilik alacaklarının ödenmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacı yanın iş sözleşmesinin keyfi değil Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 36. maddesi gereği yaşının 63 olmasından dolayı yurt dışı şoförlüğe yapamayacağından ötürü haklı sebeple sona erdirildiğini, davacı yana 02/01/2013 tarihli fesih bildirimi yapıldığını, bildirimin davacıya tebliğ edildiğini ve davacının tüm haklarını alarak hür iradesi ile ibraname imzaladığını, müvekkili şirketin sefer ücretlerini tam ve eksiksiz olarak ödediğini, sunulan sefer icmalleri imzalı olup bunları kayıtsız şartsız tahsil ve tebliğ alan davacının bu yöndeki talebinin yazılı belge ile ispata muhtaç olduğunu,

Kartal 3. İş Mahkemesi'nin 2009/529 ve 2009/351 esas sayılı dosyasında aynı iddia ile dava açan ve aynı avukatın açtığı davalarda mahkemenin sefer prim kesintisi iddiasının yersiz olduğunu belirterek tazminat istemlerinin reddedildiğini, uzun süre sefer primi almadan yola çıkan bir uluslararası tır şoförünün bu şartla çalıştığının düşünülemeyeceğini, talep edilen sefer primlerinin hangi aylara ait olduğunun ve ne miktarda bulunduğunun da belli olmadığını, dosyaya sunulan ücret bordrolarının işçinin imzasını içerdiğini,

davacının ücret bordrolarında görüleceği üzere hafta tatili çalışması halinde ödenen ücret ile ulusal bayramlarda çalışma ücreti kalem yer aldığını ve bordro gereği ödendiğini, davacının iddia ettiği maaş itibariyle asgari geçim indirimi hakkının olmadığını, bordrolar incelendiğinde davacının asgari geçim indirimi ödemelerinin yapıldığının görüleceğini, davacının başka asgari geçim indirimi alacağının olmadığı, yıllık izin formlarının incelenmesi ile davacının kullanmadığı bir izninin olmadığını ve izin ücreti alacağının bulunmadığını, zamanaşımına uğrayan talepler yönünden davanın reddi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir

D) Temyiz:

Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, delillerin taktirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davacı işçi 01/01/2009-31/12/2011 tarihleri arasında sefer primlerinin sefer başına 400 EURO yerine 50 EURO kesinti ile ödendiğini ileri sürmüş, haksız kesinti iddiasıyla sefer primi farkı talebinde bulunmuştur. Mahkemece davacının sefer başına alması gereken primin 400 EURO olduğu kabul edilmiş ancak uzunca bir zaman dilimi içinde eksik ödemenin işyeri koşulu halini aldığı gerekçesiyle isteğin reddine karar verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 22. maddesine göre işçi aleyhine çalışma koşullarında esaslı değişiklik ancak işçiye yazılı olarak bildirilmek suretiyle yapılabilir. Somut uyuşmazlıkta işçinin sözü edilen indirimle ilgili yazılı kabulü bulunmadığından talebin bu gerekçe ile reddi hatalıdır.

Dosya içinde yer alan bilirkişi tarafından icmal bordroları uyarınca yapılan hesap raporunda istek konusu dönem ile ilgili eksik ödenen sefer primi hesaplanmış olup, Mahkemece sefer primi isteğinin kabulü gerekirken yazılı şekilde reddi hatalıdır

3- Davacı işçi yıllık ücretli izin alacağını talep etmiş, bilirkişi raporunda dosyaya sunulan belgelerin değerlendirilmesi mahkemeye ait olmak üzere 2 seçenekli hesaplamaya gidilmiştir. Mahkemece yıllık izin ücreti yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmadığı gibi olumlu-olumsuz bir karar verilmemiştir. HMK.nın 297/2. maddesine aykırı şekilde tüm talepler hakkında hüküm içermeyen kararın bu yönden de bozulması gerekmiştir.