Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/8692 K.2017/6185

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davalı şirket tarafından keşide edilen ...

31. Noterliğinin 21.11.2014 tarih ve 39627 yevmiye numaralı ihbarname ile iş sözleşmesini feshetmesini aksi takdirde davalı şirket tarafından feshedileceğinin bildirildiğini, marketlerinden ücretsiz yumurta aldığı ve bu yumurtalardan dolayı açık oluştuğu hususunun fesih gerekçesi olarak gösterildiğini, yumurta aldığı iddiası ile markette açık çıktığı iddiasının tamamen asılsız olduğunu, toplam 1980 adet yumurtayı tüketmesinin mümkün olmadığını, markette ekonomik değeri daha yüksek olan başka gıdalar varken yumurta almanın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, yumurtaların bedelinin toplam 300-400,00 TL. civarında olduğunu,

davalı şirketin yönetiminin değiştiğini ve gelen yeni yöneticilerin yönetim ve İdareleri altında kendisinin istemediğini, bulunduğu pozisyonda davalı şirketin düşünce ve yaşam tarzlarına daha uygun birilerini almayı planladıklarını, 1 yıldan daha uzun bir süredir davalı şirkette çalıştığını ve yeni yöneticilerin gelmesinden 1-2 ay sonra bu iddiaların oluştuğunu davalı tarafından yapılan fesih işleminin geçersiz olduğunu iddia ederek işe iade talebinde bulunmuştur.

B) Davalı vekili, davacı İşçinin iş sözleşmesinin, ...

31. Noterliğinin 21.11,2014 tarih ve 39627 sayılı fesih İhbarnamesi ile davalı şirketin ...Marketçinde 30.09.2014 tarihinde yapılan stok sayımında yumurtaların eksik olduğunun tespit edilmesi karşısında işverenin güvenini kötüye kullandığı ve işverenin kendisiyle çalışmaya devam etmesini imkansız kılacak derecede güvenini zedelemesi nedenleriyle haklı olarak feshedildiğini, denetim departmanının denetimleri esnasında stok açığı olduğunun tespit edildiğini,

davacı işçiyle birlikte çalışmakta olan ... isimli kişinin el yazısı ile yazıp şirkete sunduğu beyanları da dikkate alındığında davacı işçinin iş sözleşmesine ve güven ilişkisine aykırı davranışlarının bulunduğunu, davacı İşçinin 19.11.2014 tarihli savunmasında ...Market' teki stok açığını düzeltmek için transfer gösterdiğini beyan ettiğini, yeni gelen yönetimin davacı işçiyle çalışmak istemediği iddiasının asılsız olduğunu, davacı İşçi İle aynı pozisyonda olup uzun süredir çalışan işçilerin hala çalışmaya devam ettiğini, davalı şirketin katlanması beklenemeyecek bir şüpheden dolayı davacı işçinin iş ilişkisinin devamı mümkün olmayacağını,

davacı işçinin tüm marketin yönetim ve sorumluluğunu şef olarak üstünde taşıdığını, güven ilişkisi olmadan iş ilişkisinin devamının mümkün olamayacağım savunarak davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece her ne kadar bilirkişi tarafından davalı işveren açısından iş ilişkisinin devamı için gerekli olan güvenin sarsıldığı, elverişli objektif olay ve vakalara dayanan güçlü bir şüphenin bulunduğu, işyerinde olumsuzlukların ortaya çıktığı ve fesih işleminin geçerli olduğu yolunda görüş bildirilmiş ise de, bu görüşe mahkememizce itibar edilmemiş,

esasen davacının yumurta transferi ve diğer işlemlerde kendisinin görev tanımı içinde olduğunu gösteren bir yazılı görev tanımımın bulunmaması ve bu konuda işverenin denetim borcunu özenli bir şekilde yerine getirmemiş olması ve bu denetim boşluğu sebebiyle doğan olumsuz durumlardan somut olarak davacının sorumlu tutulmasını gerektiren yeterli kanıt bulunmadığı anlaşıldığından feshin geçersiz olduğuna ve işe iade davasının kabulüne kara verilmiştir.

D) Temyiz:

Karar süresinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir.

İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır.

İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur.

Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir. İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.

Somut uyuşmazlıkta davalı tarafından davacının iş akdi sorumlu olduğu marketlerde stok sayımında kolilerin eksik çıkması, market görevlilerinin beyanına ve Eylül sonu Ekim başı stok sayımına göre farklı zamanlarda fişsiz açıktan yumurta alması, parası istenmesine rağmen ödememesi, market çalışanına eksik yumurtaları stokta eksik göstermemesi yönünde talimat vermesi, eksikliği de stok sayım hatası olarak göstermesi,

sonra bu ürünleri başka bir markete hayali olarak sevk etmesi ancak fiilen hiç göndermediğinin tespit edilmesi şeklindeki işverenin güvenini sarsan, doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışları nedeniyle haklı nedenle feshedilmiş olup davacının savunmasında hayali sevkiyat yaptığı iddialarını dolaylı olarak kabul etmiştir.

Davacının şirket adına işlem yaptığı ...’un dosyada bulunan şikayet dilekçesi ve yargılama sırasında alınan beyanında, davacının ...marketten yumurta alıp, ... marketine transfer ettiğini, ancak irsaliye geldiği halde mal gelmediğini, davacının dükkanından ürünleri alıp parasını ödemediğini, ay sonunda sayıma girdiğinde kendisine hatırlattığını, akşam üstü gelip ödeyeceğini söylediğini, akşam üstü sayıma girdiğinden dolayı, tekrar sayımı iptal edip elinde olan net ürünleri yazmasını söylediğini, 1 ay sonra denetimciler gelip raporlarına baktıklarından aradaki farkı fark edip, kendisine sorduklarını,

durumu anlatınca davacının işten çıkarıldığını söylemiştir. Davacının bu davranışlarının haklı feshe neden olacak nitelikte olmamakla birlikte işveren açısından güven sarsıcı olduğu, işyerinde olumsuzluklara yol açtığı, iş ilişkisinin sürdürülmesinin davalı işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyecek hale gelmesine neden olduğu, feshin bu suretle geçerli nedenlere dayandığı anlaşılmaktadır.

Davanın reddi yerine yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.