Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2016/9026 K.2017/6169

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının 26/03/2014 tarihinde davalı şirkette Dış Ticaret Direktörü olarak çalışmaya başladığını, sigorta bildiriminin 01/04/2014 tarihinde yapıldığını, iş akdinin feshedildiğinin 17/03/2015 tarihinde şifahi olarak davacıya bildirildiğini ve aynı gün SGK çıkışının yapıldığını, iş akdinin feshinin yasal bir dayanağı bulunmadığını iddia ederek davacının işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davacının akdinin satış hedeflerini karşılayamaması raporlama yapmaması, olması gerekenden fazla masraf yaparak şirket gelirini kötü niyetli kullanması, bütçe konusunda alınan kararlara riayet etmemesi nedenleriyle iş akdinin haklı ve geçerli nedenle feshedildiğini, ayrıca davacı işveren vekili sıfatında olduğundan, iş güvencesi kapsamından yararlanamayacağını ve işe iade davası açamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı tarafından ibraz edilen davalı şirkete ait organizasyon şeması nazara alınarak davacının işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili konumunda olup, iş güvencesinden yararlanma olanağı olmayıp, işe iadesini talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi işçinin işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları veya işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekili konumunda bulunmaması gerekir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekilleri her şeyden önce, işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri ile yardımcıları olduğuna göre, işletmenin tümünü yöneten genel müdürler ile yardımcıları iş güvencesi hükümlerinden yararlanamayacaktır. Ancak belirtelim ki, işyerinde genel müdür veya genel müdür yardımcısı unvanının kullanılması tek başına iş güvencesi kapsamı dışında bulunma sonucunu doğurmaz. Önemli olan, kendisine temsil yetkisi verilip verilmediği ve işletmenin bütününü yönetip yönetmediğidir; bu hususta görev tanımı ve konumuna bakmak gerekir.

İş güvencesinden yararlanamayacak işveren vekillerinin ikinci grubunu, işletmenin değil de işyerinin bütününü yöneten ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleridir.

Buna göre, işletmenin bütününü sevk ve idare edenler, başka bir şart aranmaksızın işveren vekili sayılırken; işletmenin değil de işyerinin bütününü sevk ve idare edenlerin anılan anlamında işveren vekili sayılabilmesi için ilave olarak, işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisini haiz olması şartı aranır. İşyerinin tümünü sevk ve idare ile işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi katlanmış olarak, birlikte aranır.

Dolayısıyla bir banka şubesi müdürü ile fabrika müdürü, işyerini sevk ve idare etmekle beraber, özgür iradesi ile işçi alma ve işten çıkarma yetkisi yoksa işveren vekili sayılmaz. İş güvencesinden yararlanır. Aynı şekilde, işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan insan kaynakları müdürü ile personel müdürü, işyerinin tümünü yönetmediğinden iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilecektir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının işveren vekili olduğu kabul edilmiş ise de dosyada davalı ve davacı tarafından sunulan 2 farklı organizasyon şemasının bulunduğu, davacının sunduğu şemaya göre sıralamanın yönetim kurulu, genel müdür, dış ticaret direktörü ... ve dış ticaret müdürü olarak davacı ... şeklinde olduğu mahkemece hükme esas alınan davalı tarafından sunulan şemaya göre ise davacının dış ticaret direktörü olarak dış ticaret müdürü ...’nün üstü olarak göründüğü, ancak davacı tarafından yapılan masraf makbuzlarının ...’nün imzalayarak onaylandığı,

ayrıca ticaret sicil kayıtlarına göre de ...’nün şirket yetkilisi ve ortağı olduğu anlaşılmıştır. Bu deliller karşısında davalı tarafından sunulan organizasyon şemasına itibar edilmesi mümkün değildir.

Tanık beyanlarına göre davacının işe alım ve işten çıkarma yetkisinin olduğu kabul edilse dahi, davacı işletmenin bütününü yönetmediğinden ve temsil yetkisi de bulunmadığından iş güvencesi kapsamında olup, fesih sebebine göre de feshin geçerli bir sebebe dayanmadığı anlaşılmakla, davanın kabulü yerine yanılgılı değerlendirme ile reddine karar verilmesi hatalıdır.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.