Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/10863 K.2019/12465

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili ve davalılardan ... Atık Toplama Ayırma ve Dönüşüm A.Ş. vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının atık toplama işinde şoför yardımcısı olarak çalıştığını, davalı gösterilen belediyelerin alt taşeronu olan diğer davalı şirketlerde davacının çalışmasının gerçekleştiğini, davacının iş sözleşmesinin son alt işveren tarafından feshedildiğini, davalı belediyelerin diğer davalı şirketler ile birlikte işçilik hak ve ücretlerinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, tüm milli ve dini bayramlar ile genel tatil günlerinde çalıştığını, 2012 yılından ödenmemiş ücret alacaklarının iddia ederek bir kısım işçilik alacaklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Atık Toplama Ayırma ve Dönüşüm A.Ş. vekili, davalılar arasında alt işveren ilişkisi olmadığı, diğer davalı Usaş firması ile ... Atık Toplama Ayırma ve Dönüşüm A.Ş. arasında hasılat kira sözleşmesi mevcut olduğunu, bu nedenle işyeri devrinden bahsedilemeyeceği, ... Atık Toplama Ayırma ve Dönüşüm A.Ş. tarafından davacıya gerekli ödemelerin yapıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı T.C. ... vekili, ambalaj atıklarının toplanması konusunda lisanslı firma olan ... firması ile belediye arasında 10 yıllığına sözleşme yapıldığı, sözleşme konusu işin sıradan atık toplama işi olmadığı, belediye ile davalı yüklenici arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığını belediye ile diğer davalı ... arasında yapılmış herhangi bir sözleşme olmadığını, davacının işçilik alacaklarından davalı şirketin sorumlu olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı T.C. ... vekili, ... firması ile belediyenin herhangi bir bağlantısı olmadığını, diğer davalı firma ... ile ambalaj atıklarının kontrolü yönetmeliğine dayalı bedelsiz ve gönüllülük esasına dayalı sözleşme imzalandığını anılan sözleşmenin herhangi bir ihale işi olmadığını, belediye ile diğer davalı firmalar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığını bu nedenle davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, iş akdinin kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesini gerektirmeyecek şekilde sona erdirildiğinin ispatı davalı işverene ait olup, davalı işveren şirketlerce bu husus ispat olunamadığından, davacı kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı,ücretinin ödendiğinin ispatı davalı işverene ait olup, bu hususun, ücret hesap pusulası, banka ekstresi, makbuz veya eşdeğer belgelerle davalı işveren şirketler tarafından kanıtlanamadığından, davacının ücret alacağı olduğu,

genel tatillerde çalıştığı ve fazla mesai yaptığı tanıklarca beyan edilmiş olup, esasen işin niteliği de göz önüne alındığında tanık beyanlarının gerçek olduğu sonucuna varılarak bu taleplerinin kabulüne, davalılar T.C. ... ve T.C. ... aleyhine açılan davanın davalı şirketler ve davalı belediyeler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığı anlaşılmakla davalı belediyeler yönünden açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine,

davalı şirketler arasında işyeri devir ilişkisi bulunduğu anlaşılmakla davalı şirketler aleyhine açılan dava yönünden davacının ihbar tazminatı talebinin bilirkişi raporunda hesaplanan miktardan davacının imzalamış olduğu ücret bordrosunda 1.179.13 TL ihbar tazminatının ödenmiş olduğu anlaşıldığından ödenen bu miktarın mahsubu ile ihbar tazminatı talebinin kısmen kabulüne, diğer taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı davacı vekili ile davalı ... Atık Toplama Ayırma ve Dönüşüm A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ... Atık Toplama Ayırma ve Dönüşüm A.Ş. vekilinin tüm davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı dava dilekçesinde davalı şirketlerin yanında T.C. ... ile T.C. ... Belediyesi Başkanlığı aleyhine dava açmış davalı ...'nın asıl işveren olduğunu iddia etmiştir. Yapılan yargılama sırasında Mahkeme davalı ... aleyhine açılan dava, davalı ... ile davalı şirketler arasında asıl-alt işveren ilişkisi olmadığı gerekçesiyle husumet yokluğu nedeniyle reddedilmiş ise de, bu sonuç oluşa ve dosya kapsamına uygun değildir.

Davacının çalıştığı şirket ... Atık Toplama Ayırma ve Dönüşüm A.Ş.’nin yaptığı iş davalı belediyelerin hudutlarında bulunan atık toplama işini yapmaktır.

Toplanan atıklar özel kişi yada kuruluşların atıkları olmayıp kente ait atıklardır. Başka bir deyişle belediye sınırlarında olan çöplerdir. Belediyenin asli görevleri olup bu işin bedelli veya bedelsiz bir şirkete yaptırılması Belediye Yasasına göre mümkün olup davalı belediyeler atık (çöp) toplama işini alt işveren ... Atık Toplama Ayırma ve Dönüşüm A.Ş. vermişlerdir.

Belediyenin bu işi devrinin klasik ihale yerine “Belediye Mücavir Alanları İçinde Ambalaj Atıklarının Kaynağında Ayrı, Taşınması ve Ayrıştırılması Sözleşmesi” adı altında verilmesinin ve Belediye kasasından şirkete ödeme yapıp yapmaması sonuca etkili olmayıp davalı belediyeler asıl işveren konumunda olduklarından davacının hüküm altına alınan hak ve borçlardan alt işveren ve alt işverenin devrettiği şirketler ile birlikte sorumludur.

Mahkemece her iki belediyenin de sorumlu tutulması gerekirken belediye aleyhine açılan davanın yerinde olmayan yetersiz gerekçe ile reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.