Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/11763 K.2017/4137

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı ... Bakanlığına bağlı olan ...

Komutanlığında 16/11/1992 tarihinde işe başladığını, Türk Ağır ...k -Harb - İş) arasında imzalanmış olan 22. Dönem TİS 'e ilgili hükümlerine göre bu işyerinde çalışmaya başlamadan önceki iş hayatlarında ve mezun olduğu okul dikkate alınarak üst ücret derecesine intibakların yapılması konusunda anlaşmaya varıldığını, bu Tis sonucunda işverenin bir komisyon kurduğunu ve bu durumda olup başvuranların belgelerini inceleyip uygun olanların intibaklarının gerçekleştirildiğini, bu durumda olan davacının belgelerinin ilgili komisyona sunduğunu, yapılan incelemede davacının 1200 günden aşağı prim günü olduğu,

çalışma belgelerindeki çalışma sürelerinin 3 yıl 5 ay olduğu gerekçesi ile ücret intibakı talebini red ettiklerini, ancak müvekkilinin hizmet dökümü incelendiğinde 1200 günü geçmiş olduğu ve sunmuş olduğu çalışma belgelerindeki çalışma süreleri toplandığında 4 yılı geçmiş olduğunun görüleceğini, ayrıca askerliğini elektrikçi çavuş olarak yaptığını, Askerlik borçlanmasını yapmış olduğunu, primlerini ödediğini, buna rağmen ücret intibak talebinin haksız olarak red edildiğini belirterek, ücret intibakı taleplerinin kabulü ile ücret farkından dolayı geçmişe yönelik çıkacak olan ücret alacağını talep ve dava etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, zamanaşımı itirazında bulunarak, ... arasında 21 Şubat 2012 tarihinde imzalanan protokol ile 23. Dönem İşletme TİS'ne geçici madde eklendiğini, bahse konu maddeye göre 1 Nisan 2011 tarihinden önce işe alınan ve öğrenim ya da çalışma hayatı itibariyle hatalı ücret derecesi intibakının yanlış yapıldığı ispatlayıcı belgelerle birlikte iş yerine yazılı olarak müracaat etmesi,

işçinin işe giriş tarihinden önce çalışma hayatını işe alındığı iş ve meslek kolunda çalışma belgesi veya bu nitelikte belge ile ispatlanması ve bu sürelere ilişkin çalışma belgesinin SGK kayıtları ile uyumlu olmasının gerektiğini, davacının iddia ettiği 4 yıllık çalışma belgesi ve bu belgelerdeki çalışma sürelerini teyit eden prim belgesi ile ispat edememesi ve TİS te öngörülen hak düşürücü süreninde geçmiş olması nedeniyle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonunda Toplu iş sözleşmesi hükümleri gereğince 1 Mart 2011 tarihinden önce işe alınan ve öğrenim ya da çalışma hayatı itibarıyla hatalı ücret derecesinden işe başlatıldığını iddia eden işçilerin 23 Mart 2012 tarihine kadar ücret derecesini intiba akının yanlış yapıldığını ispatlayıcı belgelerle birlikte iş yerine yazılı olarak müracaat etmesi işçinin işe giriş tarihinden önceki çalışma hayatını işe alındığı iş ve meslek kolunda çalışma belgesi veya bu nitelikte belge ile ispatlaması ve bu sürelere ilişkin çalışma belgesinin SGK kayıtları ile uyumlu olması gerektiği,

bu madde hükümlerine göre teşkil edilecek komisyon tarafından işçinin işe alınış derecesinin hatalı olduğunun tespit edilmesi halinde, komisyon kararının iş yerine ulaşmasını takip eden ay başından itibaren komisyon tarafından belirlenen ücret derecesine intibakları yapılacaktır hükmünü içerdiği, Toplu İş Sözleşmesinin geçici üçüncü maddesi gereğince davacının verdiği dilekçe komisyon tarafından incelenmiş olup, bu toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre belirtilen çalışma süresi ve prim ödeme gün sayısı eksik olduğundan, davacının intibak işlemine yönelik talebi reddedilmiştir.

İntibak ve ilişkin geçici üçüncü maddenin uygulanabilmesi için işe müracaat sırasında yürürlükte olan 13üncü dönem Toplu İş Sözleşmesinin 21 inci maddesinde belirtilen süreleri kapsayan çalışma belgesine sahip olması ve bu çalışma belgesinin de SGK kayıtlarıyla teyit edilmesi gerektiği, Toplu İş Sözleşmesinin 21 inci maddesinde,

seçme sınavına giren işçi adaylarından istenecek belgeler başlıklı b fıkrasının üçüncü bendi gereğince başka işyerinde çalışmış ise çalışma belgesi (bonservis) askerlikte alınan bonservis geçerli olacağından sınav tarihinden sonra getirilecek bonservis dikkate alınmayacağından komisyon tarafından yapılan işlemin yerinde olduğu, davacının da bonservisini bir sınav tarihinden önce getirmediği, davacının öz yapı AŞ.

De çalıştığı 84 günlük süre yönünden ise ile bonservisi olmadığı için dikkate alınmadığı, dikkate alınabilmesi için hem bonservisin hem de SGK kaydının olması gerekeceğinden bu komisyon tarafından yapılan sıfır bugün işlemin de yerinde olduğu, sonuç olarak toplu iş sözleşmesine göre değerlendirmeye alacak çalışma süresi üç yıl beş ay beş gün olduğundan davacı tarafından hizmet belgesi adı altında sunulan Anadolu 1 gemisinde çalıştığına dair belgenin de işyerinden ayrılış tarihinin belirtilmemesi ayrıca bu belgenin verildiği tarihinde yazmaması nedeniyle komisyonun yapmış olduğu bu işlemin de yerinde olduğu,

davacının toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre ispatladığı çalışma süresinin 4 yıldan az olduğu prim ödeme gün sayısının da 1200 günden az olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

D) Temyiz: Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe:

Dosya içeriğine göre davacı endüstri meslek lisesi mezunudur, davacının konumuna uygun olan statüyü düzenleyen TİS in 38/b bendinde.

"Herhangi bir veya birkaç işyerinde ve aynı işte en az (3) yıl çalışmış teknisyen okula veya teknik lise mezunları ile en az (4) yıl çalışmış ve bu hususta belge almış sanat enstitüsü veya endüstri meslek lisesi mezunları" hükmü getirilmiştir, Davacı işe alınırken işe girmeden önceki çalışına sürelerinin TİS 38. maddesindeki hükme uygun olarak dikkate alınmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

TİS in Yanlış İşe Alma ve Ücret intibakı başlıklı 146.maddesinde. "Ancak, sözleşmede belirtilen sınıf ve derecelerin üstünde veya altında işçi alınmış ve işe alınma tarihi üzerinden işçinin bir terfi dönemi geçmemiş ise' hükmüyle yanlış intibak yapılanların işe alınma tarihi üzerinden bir terfi dönemi geçmemiş olması koşuluyla düzeltme yapma olanağı tanınmıştır.

Buna göre TİS 146/b bendindeki "İşçi sözleşme şartlarına göre alınması gereken sınıf ve derecenin altında işe alınmış ise aradaki ücret farkları, işlemin yapıldığı tarihten geçerli olmak üzere işçiye verilir ve işçi, hakkı olan sınıf ve dereceye intibak ettirilir” hükmü gereği işçinin ücret intibakı yapılacaktır. Burada terfi döneminin geçmesi önemli değildir ve hak düşürücü süre olarak değerlendirilemez.

Kaldı ki TİS sonrası yapılan protokol kapsamında oluşturulan Komisyon davacının konumunu değerlendirmiş ve intibak için yeterli gün sayısı olmadığına karar vermiştir. O halde davacının hak düşürücü süre içinde başvurmadığından söz edilmeyeceği gibi bu sonuca etkili değildir. Zira ortada devam eden bir çalışma ve bir hak sözkonusudur. Davacı komisyon kararı sonrasın da askerlik bonservisini sunmuştur.

Davacı askerlikte kayda göre elektrik çavuşu olarak çalışmış, askerlik süresini de borçlanmıştır. Askerlik süresi eklendiğinde bilirkişi tespitinde olduğu gibi komisyon değerlendirme tarihinde 4 yıldan fazla çalışma bulunmaktadır. Davacının ücret intibakının yapılması gerekir. Bu yönde tespit yapan ve fark ücretleri hesaplayan bilirkişi raporu bir değerlendirmeye tabi tutularak davanın kabulü gerekirken, yazılı gerekçe ile reddi hatalıdır.