Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/13857 K.2019/16278

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı isteminin özeti:

Davacı vekili, davacının davalı işyerinde 02/03/2010 ile kıdem-ihbar tazminatları ödenerek emekli olduğu 04/11/2013 tarihleri arasında çalışması olduğunu, sözleşmede her ne kadar haftalık mesai saati 45 saat olarak gösterilmiş ise de elektrik teknisyeni olarak görev yapan davacının hafta için 8:00-18:00, hafta sonu ise 08:00-16:00 saatleri arasında çalışması olduğunu, yine arızaya gidildiğinde de hak ettiği ücretin ödenmediğini, resmi bayramların tümünde ve 2012-2013 yılları arefe günü ve bayramın son günlerinde çalıştığını, bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek fazla mesai ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

B)Davalı cevabının özeti:

Davalı vekili, davacının son ücretinin 2.528,24 TL. olup şirketçi işçi takip sistemi mevcut olduğunu, tüm giriş ve çıkışların kayıt altında olduğunu, sistem üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesinde davacının fazla mesai ile birlikte eksik çalışmalarının da görüleceğini, davacının 642 saat fazla çalışması karşısında 393 eksik saat çalışması olduğu ve 72 gün yıllık izin kullandığının görüleceğini, bu sürelerin fazla çalışmalardan mahsup edilmesi gerektiğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

C)Yerel Mahkeme kararının özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacının işyeri dosyasının incelenmesinde; davalı işyerinde 02/03/2010 tarihinden 04/11/2013 tarihleri arasındaki dönemde elektrik teknisyeni olarak çalıştığı ve 04/11/2013 tarihinde kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenerek emekli olduğu ve iş akdinin sona erdiği tarih itibariyle davacının net 1.799,08 TL. olduğu, davcının puantaj kayıtları ayrıntılı olarak değerlendirildiğinde, davacının fazla mesai ücretleri toplamlarından izin,rapor ve telafi süreleri düşülmek suretiyle haftalık bazda yapılan hesaplamalar sonunda 5.264,33 TL. fazla mesai ücreti alacağı bulunduğu,

davacının ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarına ilişkin talebinin ise 4857 sayılı Yasa’nın 47. maddesine göre "Kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil yazılı günü olarak kabul edilen günlerde, çalışma yapılmaksızın bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışıyorlarsa ayrıca bir günlük ücret ödenir" denildiğinden, dosya içeriğine göre, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile ilgili tanık beyanlarından başka herhangi belge bulunmadığından,

dinlenen tanık beyanlarına göre, davacının tüm resmi bayramlarda çalıştığı, dini bayramlarda ise 2012 ve 2013 yıllarında arefe günü ve bayramın son gün çalışması olduğu belirtildiğinden, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalar sonunda davacının 2.000,00 TL. genel tatil ücreti alacağı bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

D)Temyiz:

Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

E)Gerekçe:

1-Fazla mesai ücreti ile ulusal bayram genel tati ücretinin net miktarlarının hesaplanmasında gelir vergisi ve damga vergisi yanında sigorta priminin ve işsizlik priminin de düşülmesi gerektiğinin düşünülmemesi hatalı ise de davalı temyizi bulunmadığından bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Ulusal bayram genel tatil ücreti bakımından; bu günlerde çalışılmasa da Kanun gereği 1 günlük yevmiye ödenir. Bu günlerde, günlük 7,5 saatten az da olsa çalışılmış olması halinde ise çalışılan her gün için ilave 1 günlük yevmiye ödenmesi gerekir. Bu nedenle bu alacak kaleminin hesaplanmasında her gün için günlük 1,5 yevmiye üzerinden hesaplama yapılması hatalı ise de davalı temyizi bulunmadığından bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3- Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.

İşçinin imzasını içermeyen bordrolarda fazla çalışma tahakkuku yer aldığında ve tahakkukta yer alan miktarların karşılığı banka hesabına ödendiğinde, tahakkuku aşan fazla çalışmalar her türlü delille ispatlanabilir. Tahakkuku aşan fazla çalışma hesaplandığında, bordrolarda yer alan fazla çalışma ödeme tutarları mahsup edilmelidir.

Somut uyuşmazlıkta, fazla mesai ücreti puantajlara göre hesaplanmıştır.

Dairemiz tarafından aynı gün birlikte incelenen aynı işverene karşı açılmış bulunan Dairemizin 2017/13857, 11695, 17097, 17681, 17680 Esas sayılı dosyalarının birlikte incelenmesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde davalının “parmak izi puantaj sistemine” açıkça dayanmış ve davalı tarafından bu puantajlar dosyaya sunulmuş ise de bu puantajlarda, örnek olarak, bazı günlerde giriş saatinin, bazı günlerde çıkış saatinin mevcut olmadığı görülmüştür.

Davacı vekili yargılama sırasında “puantajların orijinal olmadığı, davalı tarafından üzerinde düzenleme yapıldığı, orjinal puantajların gönderilmesi gerektiği” yönünde itirazda bulunmuştur.

Dairemizin 2017/17680 ve 17681 Esas sayılı dosyalarında (Ordu İş Mahkemesi’nin 2014/262 Esas ve 2014/261 Esas sayılı dosyaları) mevcut teknik bilirkişi raporunda, parmak okuma sistemi verileri üzerindeki incelemede; 2010-2014 yılları arası parmak okumalı puantajların “atlama, silinme, gerektiği şekilde sıralı olmama” gibi nedenler ile “puantajlarda oynama ya da değişiklik yapılmış olabileceği ama yapılan bu değişikliğin kim tarafından ne zaman ne şekilde yapıldığının tespit edilemeyeceği” belirtilmiştir.

Açıklanan nedenle, puantajların fazla mesai hesabına esas alınamayacağı anlaşılmaktadır.

Dairemizin 2017/17681 Esas sayılı dosyasında (Ordu İş Mahkemesi’nin 2014/261 Esas sayılı dosyası) tanık beyanlarına göre haftalık 7 saat fazla mesai yapıldığı kabulü ile hüküm kurulmuş, davalı temyiz yoluna başvurmamıştır. Bir işyerinde çalışan işçilerin aynı süreler ile çalışması esas ve hayatın olağan akışına uygun olduğundan, eldeki dosyada da haftalık 7 saat fazla mesai yaptığı kabulü ile fazla mesai ücreti hesaplanarak hüküm altına alınmalıdır.

4-Ulusal bayram genel tatil ücreti bakımından;

Hükme esas hesaplama net asgari ücret üzerinden yapılmıştır. Bu hesaplamadan yeniden gelir vergisi ve damga vergisi düşülerek mükerrer vergi kesintisi yapılması hatalıdır.