Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/16219 K.2020/8866

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işyerinde 01/10/1990-03/10/2014 tarihleri arasında emekli olmasından sonra dahi hiç kesinti olmaksızın çalıştığını, bu çalışmaların Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilmediğini, okuma yazması olmayan davacının ... yerinde günlük 10 saat ve haftanın 7 günü üzerinden, pazar, resmi-dini bayram tatilleri olmaksızın çalışmasına rağmen hak ettiği ücretlerin kendisine hiç ödenmemesi, yine eline geçmesi gereken asgari ücret maaş yerine net asgari ücretin her ay 150,00 TL eksik ödenmesi karşısında hizmet akdinin ... Kanunu'nun 24/2-e maddesi gereği haklı-nedenle fesh edildiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, ücret alacağı, yıllık izin alacağı, fazla mesai ve ... bayram genel tatil ücreti alacaklarını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı işyerinde 10/01/1990 ile 30/11/2002 tarihleri arasında çalışıp 30/11/2012 tarihinde kıdem tazminatı dahil tüm haklarını alarak emekli olduğunu, davacının emekli olduktan 7-8 ay sonra şirket sahibine gelerek haftada bir iki gün gelerek fabrikanın bahçesinde izin verildiği takdirde soğan, marul gibi sebze yetiştirmek istediğini, böylelikle hem kendisine hem de şirkete fayda sağlayabileceğini ifade ettiğini, şirketin de davacının bu talebini kabul ettiğini, davacının haftada iki -üç gün tamamen kendi isteğine göre yaptığı işin sadece bahçıvanlık işi olduğunu,

bu ... karşılığından şirketin davacıya cep harçlığı olarak ara ara ödemeler yaptığını ancak bu ödemelerin hukuken maaş niteliğinde olmayan ödemeler olduğunu, belirli bir düzene tabi olmadan işletmeye gelen davacının 01/09/2014 tarihinden itibaren hiç gelmediğini ve 27/10/2014 tarihinde noter aracılığı ile hizmet sözleşmesini feshettiğini bildirdiğini, yıllık izinlerin gününde kullandırıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece toplanan deliller, tanık beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde; davacının 10/01/1990 tarihinden 30/11/2002 yılına kadar davalıya ait un fabrikasında çuval doldurma, paketleme, kalorifer yakma, bekçilik gibi işlerde ara eleman olarak çalıştırıldığı, 30/11/2002 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na müracaat eden davacının yaşlılık maaşı almaya başladığı, 02/12/2002 tarihinde davacıya 3.234,89 TL (Yeni TL) kıdem tazminatı ödendiği, yaşlılık aylığı almaya hak kazanan davacının aynı işlerde kayıtsız olarak Sosyal Güvenlik Kurumu primleri ödenmeksizin fiilen çalıştırılmaya devam edildiği,

dosyaya ibraz edilen ve üzerinde yazı incelemesi yaptırılan imza föyleri ile sabit olduğu üzere, davacının haftanın altı günü tüm resmi ve dini bayram günleri de dahil olmak üzere 08:00-16:00 saatleri arasında çalışmış olduğunun anlaşıldığı, yıllık izinlerinin kullandırıldığının işveren tarafından ispat edilmediği, imza föyleri dikkate alındığında fazla mesai yapılmadığı gerekçesiyle kıdem tazminatı, ücret alacağı, yıllık izin ücreti, genel tatil ücreti alacaklarının kısmen kabulüne, fazla mesai ücreti alacağının reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesinde, hakimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup, madde uyarınca, hakim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; davalıya ait işyerinde 10.01.1990-03.10.2014 tarihleri arasında 9032 gün çalışması bulunan davacının işe başladığı 10.01.1990 tarihinden ... sözleşmesinin son bulduğu 03.10.2014 yılına kadar geçen çalışma süresi boyunca davacının sadece 52 gün yıllık izin kullanmış olması hayatın olağan akışına aykırı olduğundan, hakimin 6100 sayılı HMK’nın 31. maddesinde düzenlenen davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde; mahkemece, davacı asilin çalışma süresi boyunca ücretli izin kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise kaç gün yıllık ücretli izin kullandığı konusunda beyanı alınmalı bundan sonra sonucuna ve tüm dosya kapsamına göre bir karar verilmelidir.