Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/18001 K.2020/9356

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

5521 sayılı ... Mahkemeleri Kanununun 5. maddesi uyarınca, ... mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın ... Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme geçerli değildir.

... mahkemesinin görevi kapsamında bulunan bir dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki ... mahkemesi veya ... davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.

... Medeni Kanununun 19. maddesi uyarınca, gerçek kişi yönünden yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Gerçek kişi işverenin başka bir yerde yerleşmek niyetiyle oturduğu kanıtlanmadığı takdirde, kural olarak nüfusta kayıtlı olduğu yerin ikametgâh olarak kabulü gerekir. Aynı Yasanın 49. maddesi gereğince, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça, işlerinin yönetildiği yerdir (Yargıtay 9. H.D. 23.....2008 gün ve 2008/17468 Esas, 2008/17262 Karar sayılı ilamı).

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı işyeri tanımına, 5521 sayılı Yasada yer verilmemiştir. İşyeri, 4857 sayılı ... Kanununun 2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.

İşverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. İşyeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan ... organizasyonu kapsamında bir bütündür.

Bir yer, ancak işin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunmaktaysa, o işyerinden sayılacaktır.

... veya toplu ... sözleşmesinin taraflarının, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı Kanunun 6. maddesinin emredici nitelikteki son cümlesi gereğince geçersizdir. ... mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan, davalı tarafça süresinde yetki itirazı yapılmamış olsa bile, mahkeme tarafından bu husus kendiliğinden göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de re'sen yetkisizlik kararı verebilir (Dairemizin 26.05.2008 gün ve 2008/20378 Esas, 2008/12778 Karar sayılı ilamı).

Somut uyuşmazlıkta; davalı tarafça sunulmuş, 23.....2016 tarihli temyiz dilekçesinin eki niteliğinde bulunan, 29.07.2015 tarih ve ... sayılı ... Ticaret Sicili Gazetesi incelendiğinde, davalı şirketin 22.....2015 tarihli Olağan Genel Kurul Kararı ile Şirket Ana Sözleşmesinin “Şirketin Merkez ve Şubeleri” başlıklı 4. maddesinin Ek-1’de belirtilen tadil metni uyarınca tadilinin oybirliğiyle kabul edildiği, bu durum sonucunda eski merkezi “... Cad. No:..., ... A ...

Kat ..., .../...” adresinde bulunan firmanın merkez adresinin “... Mah. ... Cad. No:... plaza ... D:... .../...” olarak değiştirildiği, bu durumun da 21.07.2015 tarihinde tescil edildiği anlaşılmaktadır. Dava tarihinin 30.11.2015, yani davalı şirketin merkezinin naklinden sonra olması karşısında Mahkemenin yetkili olduğu anlaşıldığından yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.