Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/22742 K.2017/14011

Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 27.03.2006-13.03.2014 tarihleri arasında pompa görevlisi olarak çalıştığını, iş akdini ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle haklı nedenle feshettiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, zamanaşımı defi ileri sürdüklerini, davacının ... sınavlarına hazırlanarak Danıştay’da memur olarak çalışmaya başlayacağı için istifa ettiğini, kıdem ve ihbar tazminat hakkı bulunmadığını, sigortasının tam yatırıldığını ve en son asgari ücret ile çalıştırıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacı işçinin iş akdini 4857 sayılı Yasa’nın 24/II-e maddesi uyarınca haklı nedenle feshettiği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

D) Temyiz:

Kararı yasal süresi içinde davalı vekili temyiz etmiştir.

E) Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, bir işçinin günde en fazla fiilen 14 saat çalışabileceğinin kabulü gerekir. Bu durumda 24 saat çalışıp 24 saat dinlenme usulüyle yapılan çalışmalarda bir hafta 3 gün diğer hafta ise 4 gün çalışma yapılacağından, yukarıda bahsedilen 63 üncü madde hükmü gereğince, haftalık normal çalışma süresi dolmamış olsa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılması nedeniyle, bu çalışma sisteminde işçi ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yapmış sayılmalıdır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece davalıya ait işyerinde pompa görevlisi olarak çalışan davacının 01.09.2010-28.02.2011 tarihleri arasında 24 saat çalışma 24 saat dinlenme şeklinde görev yaptığı kabul edilmiş olup bu çalışma sistemine göre yukarıda açıklandığı üzere davacının ilk bir hafta (3x3=) 9 saat takip eden hafta ise (4x3=) 12 saat fazla çalışma yaptığının ve bu döngünün 2 ve 3. haftalarda da devam ettiği anlaşıldığından, alacağın buna göre hesaplanması gerekirken haftalık 24,5 saat fazla çalışma yaptığının kabulü ile hesap yapılması hatalıdır.

Diğer taraftan, 2012, 2013 ve 2014 yıllarına ait imzalı ücret bordrolarında veya imzasız olup banka kanalı ile ödendiği anlaşılan fazla mesai tahakkuku bulunan ayların bir kısmının fazla mesai ücreti hesabı sırasında gözden kaçırılarak hesaplamada dışlanmaması da isabetsizdir.

3-Davacı işçinin hafta tatili ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında diğer bir uyuşmazlık konusudur.

Hafta tatili izni kesintisiz en az yirmidört saattir. Bunun altında bir süre haftalık izin verilmesi durumunda, usulüne uygun şekilde hafta tatili izni kullandığından söz edilemez. Hafta tatili bölünerek kullandırılamaz. Buna göre hafta tatilinin yirmidört saatten az olarak kullandırılması halinde hafta tatili hiç kullandırılmamış sayılır.

Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece davacı işçinin 01.09.2010-28.02.2011 tarihleri arasında 24 saat çalışma 24 saat dinlenme usulüyle çalıştığı kabul edildiğinden, bu dönem içinde davacının bir ayın 1. haftasında, haftada 4 gün, 2. haftada 3. gün, 3. haftada 4 gün ve 4. haftada 3 gün çalışıtğı, hiç bir hafta 7 gün çalışmadığı anlaşıldığından bu dönem için hafta tatiline hükmedilemeyeceğinin gözetilmemesi hatalıdır.

4-Davacıya ait imzalı ücret bordrolarında veya imzasız olup banka kanalı ile ödendiği anlaşılan ulusal bayram ve genel tatil çalışmaları için zamlı tahakkuk bulunan ayların hesaplama sırasında dışlanması gerekirken, ödenen miktarların mahsubu yoluna gidilmesi de isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.

F) Sonuç: