Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2017/24632 K.2017/14417

Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

A) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı ... vekili, davalı şirkete ait işyerlerinin girdiği işkolunun tespiti için davalı Bakanlığa yaptıkları başvuru üzerine, Bakanlıkça 24.12.2014 tarih 29215 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2014/93 sayılı işkolu tespit kararı ile, ... Orkide Sokak No:5 ... ..., ... 1.Organize Sanayi Bölgesi 3.Yol No:1 Hanlı/..., ... Mahallesi ... Uçar Caddesi No:53... ... Panayır Mahallesi Yeni ... Yolu Caddesi No:365 ... ... ve ...

Serbest Bölgesi adreslerinde bulunan işyerlerinde plastik ve ... mamullerin imalatı, montajı, dahili ticareti ve ihracı işinin yapıldığı ve bu işyerlerinin İşkolları Yönetmeliği'nin 12 sıra numaralı “...” işkolunda yer aldığının tespit edildiğini, tespitin hukuka aykırı olduğunu, zira işyerlerinde ana üretim olarak plastik otomotiv parçaları üretildiğini, yapılan üretimde kullanılan hammaddelerin plastik türevi olduğunu, bu nedenle plastik parça üretimi yapan işyerlerinin İşkolları Yönetmeliği'nin 4 numaralı “Petrol, Kimya, Lastik,

Plastik ve İlaç” işkolunda yer aldığını iddia ederek davalı Bakanlığın 2014/93 sayılı işkolu tespit kararının ipt...ni talep etmiştir.

B) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı şirket vekili, davalı şirketin Türkiye ... Sanayicileri ...sı (MESS) üyesi olduğunu, ... Mahallesi ... Uçar Caddesi No:53 ... ... adresindeki işyerinde ... ile toplu iş sözleşmesi yapıldığını, aynı ...'ya ... ... ...

Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü tarafından davalı şirkete ait diğer işyerlerinde toplu iş sözleşmesi yapmak üzere yetki verildiğini, zorunlu dava arkadaşlığı nedeni ile ... ile işveren ...sının davaya dahil edilmesi gerektiğini, davalı şirkete ait dört ayrı işyerinde de ... imalatı yapıldığını, işyerlerine verilen ...

Kodlarının 4 numaralı işkolundaki fa...yetlerle ilgisi bulunmadığını, otomotiv ağır sanayiinde yer alan ..., Renault, Ford gibi firmalara yan sanayi olarak hizmet verildiğini, adı geçen firmaların yaptıkları işin mahiyeti gereği “...” işkolunda yer aldıklarını, MESS üyesi olduklarını, ... ile toplu iş sözleşmesi yaptıklarını, dolayısıyla “...” işkolunda yer alan firmalara yapılan üretimin lastik ve türevleri olmadığını, davalı tarafından hammadde olarak ... alındığını, 68 adet ...... ... projesi ile... ...

Merkezi Belgesi almaya hak kazandıklarını, yapılan üretimin plastik olmayıp kaçınılmaz olarak plastiğin de kullanıldığını, üretimin otomotiv sanaiyinin ihtiyacı olan ... parçaların imalatına ilişkin üretim akış şemasının değerlendirildiğinde plastik üretiminin yapılmadığını, ... ...

İl Müdürlüğü 07/11/2012 tarih ve 19.419.628 sayılı yazısı ile işkolunun “...” olarak belirlendiğini ve bu nedenle 01/01/2013 tarihinden itibaren “...” grubunda tehlike derecesi priminin ödenmekte olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı Bakanlık vekili iş kolu tespitinin yerinde olması nedeni ile davanın reddini talep etmiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davacı temyiz etmiştir. E) Gerekçe: Anayasa’nın 138 ve 141. maddeleri uyarınca Hakimler, Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler ve bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır. Bu gerekçede hukuki esaslara ve kurallara dayanmalı, nedenleri açıklanmalıdır.

Diğer taraftan 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK.’un 27. Maddesinde hukuki dinlenilme hakkı kurala bağlanmıştır. Hukukî dinlenilme hakkı, Anayasanın 36 ncı maddesinde ve Avrupa ... ...Sözleşmesinin 6 ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur.

Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkemeler, kararlarını somut ve açık bir şekilde gerekçelendirmek zorundadırlar.

Eksik, şeklî ve görünüşte gerekçe yazılması adil yargılanma hakkının (hukukî dinlenilme hakkının), ihlâlidir.

HMK.’un 297. maddesinde de, verilecek hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin yer alması gerektiği açıkça vurgulanmıştır. Kararın gerekçesinde maddi olay saptanmalı, hukuki niteliği ve uygulanacak hukuki kurallar belirlenmeli, bu konuda gerekli inceleme ve delillerden sözedilmeli, hukuk kuralları somut olaya uygulanmalı ve sonunda hüküm kurulmalıdır. Maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantı da ancak bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde, kararların doğruluğunun denetlenebilmesi mümkün olacaktır.

Mahkemenin ilk kararı Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin 26.04.2016 tarih, 2016/10382 Esas, 2016/9229 Karar sayılı ilamıyla farklı şehirlerde bulunan işyerleri için tefrik kararı verilerek yetkisizlik kararı verilmesi, ayrıca ...’da bulunan ve mahkemenin yetkili olduğu işkolu tespitine itiraz bakımından ise 12 sıra numaralı işkolunda yer alan ...ların dava sonucundan etkilenecek olmaları sebebiyle davaya dahil edilmesi gerektiği belirtilerek sair temyiz itirazları incelenmeksizin bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmişse de, karar gerekçesizdir. Mahkeme kararının gerekçe bölümünde yargılamanın aşamalarıyla ilgili açıklamalarda bulunulduğu ancak davanın neden reddedildiği konusunda bir gerekçenin yer almadığı görülmektedir. Farklı bir anlatımla davalı işverene ait işyerinin neden 12 sıra numaralı ... iş kolunda yer aldığı, davanın neden reddinin gerektiği konusunda bir açıklama yapılmamıştır. Karar gerekçesiz olup kararın salt bu nedenle bozulması gerekmiştir.

F) Sonuç: